პიკის ვალეტი
(pikis valeti)
(pikis valeti)
გაიღვიძა, მერე მიმოიხედა და მიხვდა, რომ გაიღვიძა. ზანტად შეათამაშა ულვაშები. ვიდრე ეძინა, ირგვლივ არაფერი შეცვლილიყო. აქ უყვარდა ძილი, ამ ბნელ კუთხეში. აქ არავინ აწუხებდა მას, ნათესავებიც კი. პირველივე ფიქრი, თავში რაც მოუვიდა, «იმას» ეკუთვნოდა. სევდიანად ამო[/i]იოხრა, რაღაც იდუმალი ძალები იზიდავდნენ «მისკენ». ნერვიულად წამოხტა თავის სამივე წყვილ ფეხზე და ნაჩქარევად იწყო მოკოხტავება. მერე ლექსებთან მიირბინა და ცოტა ისინიც შეასწორ-შემოასწორა. აშკარად ნერვიულობდა. საიდანღაც შორიდან რაღაც გაურკვეველი შარი-შური მოისმოდა. ლექსებმა სევდიანი ფიქრები აღუძრა. «ეჰ, რა მარტო ვარ, რა მარტო,» თავი შეეცოდა. ნათესავთაგან არავინ თანაუგრძნობდა. მათ არც შეეძლოთ მისი პოეტური ქმნილებანი ღირსეულად შეეფასებინათ. სიყვარულის ის უძლიერესი გრძნობაც კი ვერ გაუგეს, რომელსაც ის ჰმონებდა. მათთვის მუდამ უცხო იყო მაღალი გრძნობები. სწორედ ამიტომაც ერიდებოდნენ მას. მაგრამ ეს სულაც არ აღელვებდა, მას საერთოდ არაფერი აღელვებდა, «იმაზე» ფიქრის გარდა. საწყლად გარინდულიყო თავის ბნელ სენაკში, გამხდარი და საცოდავი, მაგრამ ფიქრები და გრძნობები «იმისკენ» უხმობდნენ, ესოდენ ვეებერთელასკენ, ესოდენ მშვენიერისკენ, ესოდენ თბილისკენ. «მაშ რაღას ვუდგევარ», გაუელვა თავში და დაუყოვნებლივ გაჰქუსლა «მისკენ». «ის ალბათ იქ არის, ჰო, ახლა იქ უნდა იყოს. ოჰ, ნუთუ შევძლებ და შევეხები მას ?» ამ ფიქრებში გართული უკანმოუხედავად მიიჩქაროდა ბნელ გასასვლელებში და კინაღამ შეასკდა ერთ მოხუც ტარაკანს. ისე კი, მთელი მისი ნათესაობა, ანუ ტარაკნები, მუდამ გაურბოდნენ მასთან შეხვედრას, იმიტომ რომ გიჟად მიაჩნდათ. აბა რა იქნებოდა ?! თავად წარმოიდგინეთ ყურებამდე შეყვარებული ტარაკანი, ამასთანავე, ლექსებსაც რომ წერს. ტარაკნული ცხოვრება საკმაოდ რთულია, უფრო მეტიც მკაცრი და სასტიკიც კი. უჟმურნი და გულჩახვეულნი არიან ისინი ერთიმეორის მიმართ. მათ საზოგადოებაში ყველა მხოლოდ თავის თავზე ზრუნავს. დაბადებიდანვე ისინი მოკლებულნი არიან დედობრივ ალერსს. მათი ყოველდღიური ყოფა საკმაოდ ზომიერად მიედინება, არ სცდება მკაფიო საზოგადოებრივი წესრიგის მიღებულ ფარგლებს. ტარაკნებს შორის ფრიად მაღალი სიკვდილიანობა აღინიშნება. უმეტესწილად ისინი ქიმიური მოწამვლის შედეგად იღუპებიან, ან არადა, მოკვდინების ყველაზე მხეცურ საშუალებებს ეწირებიან. იმედია, ხვდებით, თუ რას ვგულისხმობ. მიუხედავად საზოგადოების სრული ერთფეროვნებისა, მათ შორისაც შეხვდებით გამორჩეულ პიროვნებებს. მაგალითად პოეტებს. თუმცა, უნდა ითქვას, რომ შემოქმედებითი ნიჭით დაჯილდოვებული ინდივიდი იშვიათად თუ გამოერევა მათ უთვალავ რიგებს. ტარაკანი, რომელზეც წეღან ვსაუბრობდით, სწორედ ამ უნიკალური (მითუფრო, ტარაკნებისათვის) თვისებით გამოირჩეოდა. ტარაკნულ ლექსებზე უსასრულოდ შეიძლება საუბარი, მაგრამ მე შევეცდები მათი არსი მოკლედ გადმოგცეთ. ეს ნაწარმოებნი ფრიად საინტერესო სანახაობას წარმოადგენენ. თავიანთ «ლექსებს» ტარაკნები საჭმლის ნამცეცებისგან აგებენ. ვინაიდან ტარაკნებს შეხების საკმაოდ გამახვილებული გრძნობა გააჩნიათ, ლექსებიც, შესაბამისად, კი არ იკითხება, ამ სიტყვის ჩვენეული გაგებით, არამედ მათი მდიდრული ულვაშების მეშვეობით აღიქმება, ანუ, ტარაკანი საჭმლის სხვადასხვა ნამცეცების მონაცვლეობით აგებს «ლექსის» გრძნობად კონსტრუქციას და აკოწიწებს «რითმებს». ყოველი ცალკე აღებული ნამცეცი, გემოვნებითი თვისებებიდან გამომდინარე, ტარაკანში გარკვეულ ემოციას იწვევს. ჰპოვებს რა შთაგონებას ჩვენთვის უცნობი წყაროებიდან, ის მხოლოდ მისთვის ცნობილი თანმიმდევრობით განალაგებს ამ ნამცეცებს და ამით უფაქიზეს ჰარმონიას აღწევს. მერე კი, ულვაშების მეშვეობით, თავისი ნაღვაწის მრავალჯერადი გულმოდგინე გადაკითხვით და «კუპლეტების» არაერთგზის გადაკეთებით, ის ამ ობიექტთა ისეთ ჰარმონიულ შერწყმას ახერხებს, როგორიც უთუოდ აღაფრთოვანებს მშვენიერების ჭეშმარიტ დამფასებელს, მაგრამ, მეორე მხრივ, ერთი შეხედვით თუნდაც პრიმიტიულ ტარაკნისეულ «ემოციათა» გადმოცემის ასეთი თავისებურება არცთუ ცოტა პრობლემას ბადებს, რამეთუ, გადაცემის ხერხის გონებამახვილურობის გამო, ეს ქმნილებანი არამხოლოდ სულიერ, არამედ, შეიძლება ითქვას, მატერიალურ საზრდოსაც წარმოადგენენ. ანუ, დაუფარავად რომ ვთქვათ, ტარაკნების უმრავლესობა, ამ ლექსების სულიერ ღირებულებებზე დაუფიქრებლად, სიამოვნებით შეექცევა მათ. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ თვითონ ავტორიც არ არის ზოგჯერ იმის წინააღმდეგი, რომ უხეირო კუპლეტები შეახრამუნოს. როგორც უკვე დარწმუნდით, ზოგიერთ ტარაკანს ფრიად საინტერესო შინაგანი სამყარო გააჩნია. მაგრამ ამ ჩვენმა ტარაკანმა ყოველგვარ საზღვრებს გადააბიჯა. მას შეუყვარდა, და შეუყვარდა არა ვინმე, არამედ... «ის» სოფია ანდრეევნა. სოფია ანდრეევნა, ე. წ. ბალზაკისეული ასაკის ქალი, აფუებული მკერდისა და ზორბა სხეულის პატრონი, ბუღალტრად მუშაობდა. ის პუშკინის ქუჩაზე ცხოვრობდა, ერთობ ძველ სახლში. ჩამოღლეტილი ფასადის მიუხედავად, შენობა მაინც საკმაოდ ლამაზად გამოიყურებოდა. მაგრამ შიგნით, კომუნალურ ბინებში, რომელთაგანაც ერთ-ერთში სოფია ანდრეევნა ცხოვრობდა, ადამიანებთან ერთად ტარაკნების უთვალავი რაოდენობაც ბინადრობდა. ეწეოდა რა ჩვეულ ცხოვრებას, რომელსაც ამ მწერებთან გამუდმებულ ბრძოლაში ატარებდა, სოფია ანდრეევნას ფიქრადაც კი არ მოსდიოდა მისდამი ერთ-ერთი პატარა და გამხდარი ტარაკნის რომანტიული ლტოლვის შესაძლებლობა. და აი, არაფრით ღირსშესანიშნავ ამ დღეს, სამსახურიდან მოსულმა, დაღლილმა, ჩვეულებისამებრ ჩართო თავისი ძველი, შავ-თეთრი ტელევიზორი. სერიალების ცქერით გამაძღარს ჩაის დალევა მოუნდა. საერთო სამზარეულოში მეზობლებთან წაკინკლავებისა და ორიოდე ტარაკნის მოსპობის შემდეგ, ის თავის ოთახში განმარტოვდა. არ ეძინებოდა და კარტზე მკითხაობა განიზრახა. პატარა მაგიდასთან მოხერხებულად მოკალათდა, სუფრა აიღო და ლაქით გაპრიალებულ ზედაპირზე კარტი გაშალა. ტარაკანი კი ამ დროს უკვე მის ოთახში იყო და მისკენ მოისწრაფოდა. გაზქურის ქვემოდან გამოსულს იატაკზე დაყრილი საჭმლის ნამცეცები ეცა თვალში და გაახსენდა, რომ შიოდა, მას ხომ ლუკმაც არ ჩაედო პირში. მსუბუქად წახემსების შემდეგ კიდევ რამდენიმე ნამცეცი შენიშნა, რომლებიც ახალ ნაწარმოებში უთუოდ გამოადგებოდა. გადაწყვიტა, უკანა გზაზე აეკრიფა, თუკი, რა თქმა უნდა, ნათესავები არ შეუსანსლავდნენ. ტარაკანმა გზა განაგრძო. თან იგონებდა ფიქრით უბრუნდებოდა იმ დღეს, როცა ბედმა გაუღიმა და შეძლო «მის» ხელს შეხებოდა. იმ დღეს სოფია ანდრეევნას მშვიდად ეძინა თავის ლოგინში, ის კი, ჩუმად მიეპარა, ნაზად შეეხო ულვაშებით და ცოცხლად შეიგრძნო ლბილი კანის ყოველი უმცირესი ნაკეცი, ყოველი უწვრილესი ღერი თმისა. ყვრიმალების ფრთხილი ცმაცუნით გემოც კი გაუსინჯა. მაგრამ, შიმშილის მიუხედავად, «მისი» ჭამა არც უფიქრია. მხოლოდ სათუთად ეხებოდა და თვრებოდა «მისი» სხეულის ვეებერთელობისა და შემოუწვდომლობის წარმოდგენისაგან.
ძლივს გამოფხიზლდა, ძლივს დაიხსნა თავი მოგონებების ტყვეობიდან. კარქვეშ გაძრომისას იგრძნო, რომ მიზანი უკვე ახლოს იყო. ჰო, ეს გრძნობა ვერაფერში აერეოდა, სოფია ანდრეევნა კი იჯდა ამ დროს სავარძელში და ერთიანად კარტის გაშლით იყო გატაცებული. აი, უკვე მერამდენედ, პიკის ვალეტი მას ჯიუტად მიანიშნებდა მისი სილამაზით დაბრმავებულ ვიღაც იდუმალ თაყვანისმცემელზე. სოფია ანდრეევნა გულდაგულ, სათითაოდ იხსენებდა მამრობითი სქესის ყოველ თანამშრომელს, და ცდილობდა გამოეცნო, თუ ვინ შეიძლებოდა ის ყოფილიყო. ტარაკანი კი, ამასობაში, უფრო და უფრო უახლოვდებოდა. უკვე მკაფიოდ არჩევდა «მის» სილუეტს, ჰო, ნამდვილად «ის» იყო. შეუძლებელი იყო, ვინმეში არეოდა. ბოლოს და ბოლოს, სოფია ანდრეევნას მობეზრდა უცნობი თაყვანისმცემლის «გამოთვლა» და დასაძინებლად დაწოლა გადაწყვიტა. სავარძლიდან წამოდგომისას პატარა ტარაკანუკა შეამჩნია, მის ფერხთით ულვაშებაპრეხილი რომ გარინდულიყო.
ამას აქ რა უნდა, ესღა მაკლდა, ტარაკნებმა სამზარეულოდან ჩემს ოთახში გადმოინაცვლონ. თქვა მან და უყოყმანოდ ტარაკანუკა ქოშით იატაკს დააძეძკვა. ძლივსგასაგონი ტკაცუნი გაისმა...
იმ საღამოს შემდეგ კარტი სოფია ანდრეევნას პიკის ვალეტზე აღ¬არაფერს მიანიშნებდა.