(რამდენიმე სცენა ანუ დიალოგი
ერთი ოჯახის ცხოვრებიდან ჰეპიენდითურთ)
– რას გიშლის ჩემი ჩომბახა პაპა,.. კუთხეში ზის,.. მაწონსაც კი არ ჭამს…
– საერთოდ რითი არსებობს?
– არა, ჭამს,.. როგორ არ ჭამს,.. ფაფას, მანი ფაფას,.. ჩემი პატარა ჩომბახა პაპა…
– შენი პაპა მაინც იყოს,.. ნამდვილი.
– პაპის ძმაა,.. ჩემი დიდი პაპის ძმა,.. და რამ გაყო?
– რამ და,.. შენი მოსავლელი რატომ უნდა გახდეს?!
– ვიღაცამ ხომ უნდა მოუაროს?
– რატომ?!
– რა რატომ?!
– რატომ უნდა მოუაროს ვიღაცამ?!
ახალგაზრდა ქალი, რომელიც პერანგებს აუთოვებს და ისე ელაპარაკება სამზარეულოდან ლოჯში გასულ და ტახტზე ჩაის ჭიქით ხელში ჩამომჯდარ ქმარს, უთოს ხელს უშვებს, თავს ასწევს, ქმარს თვალებში შეაცქერდება და რაღაცნაირად არაბუნებრივად „უმანკო“ თუ „უცოდველი“ ხმით ჰკითხავს:
– დიტო, ადამიანი არაა ჩომბახა პაპა?
დიტო დგება, რამდენიმე ნაბიჯს გადადგამს, იქვე ლოჯის კუთხეში შავი ტყავის ძველთაძველ, სრულიად გაქუცულ-გაცრეცილ სავარძელთან მიდის, სადაც პლედებში საგულდაგულოდ შეფუთული რაღაც თუ ვიღაც ძევს. ახალშობილივითაა შეხვეულ-გადახვეული. დიტო პლედების გადაწევ-გადმოწევას იწყებს, ილუმინატორივით მრგვალ საჭვრეტს აფართოვებს და შიგ იხედება. ცოლი უთოობას განაგრძობს.
– ძნელი სათქმელია,.. თითქმის არცა ჩანს. – ამბობს დიტო.
– რა არ ჩანს? ჩომბახა პაპა არ ჩანს?
– ისე გაგიხვევია ამ პლედებში, ჩემო მარიკა, რომ ძლივსღა ვიპოვე. ისეთი დალეულია…
– დალეულია თუ გადალეულია, ადამიანია,.. და მოვლა უნდა.
– ნამდვილმა შვილიშვილებმა უარონ, თუ კარგია, – ჩაიდუდღუნებს დიტო და აგრძელებს, – შენ კიდევ საკუთარ ქმარს მოუარო, ის გირჩევნია!
– მე არ გივლი? ვისი პერანგებია, მთელი დილაა რო ვაუთოებ? გადავყევი რა, შენ შმოტკებს!
– შმოტკებს?.. რა შმოტკები მე მაქვს?!
– არა, ბიჭო, მე მაქვს. ნახე, რა რაოდენობაა, რამდენი პერანგია,.. პიჟონი ხარ ნამდვილი!
– შენ ხო არ გასულელდი?! არ იცი, რო სამსახურში მჭირდება?!.. პრესასთან ურთიერთობა ჩამაბარეს, ფაბლიკ რილეიშენზ!.. სულ გასულელდა ეს ქალი.
– დიახაც, გავსულელდი, აბა რა!.. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი … მრეცხავ ვარდოდ მაქციე!..
– ვარდო, ვარდო, გულის დარდო! – მოულოდნელად წაიმღერებს დიტო, ცოლთან მივა და აპირებს ხელზე ეამბოროს. მარიკა ხელს არ დაანებებს, მკვეთრ მოძრაობას აკეთებს. უთო კინაღამ საუთოვებელი მაგიდიდან ჩამოვარდება.
მარიკა შეჰკივლებს:
– ვაი! კინაღამ დავიწვი! რას შვები, გაგიჟდი?!
– ჰო, კაი, კაი,.. ხელი გთხოვე,.. ხელი უნდა მოგეცა უბრალოდ და არაფერიც არ მოხდებოდა, – დიტო თითქოს თავს იმართლებს.
– ერთი მაშინ მთხოვე რა ხელი,.. და ერთი ეხლა. – ჩაილაპარაკებს მარიკა უკმაყოფილო ტონით.
– რა უნდა მეთხოვა,.. მეთხოვა კი არადა,.. რა, ცუდი იყო, რომ მოგიტაცე? – რაღაცნაირი ბავშვური სიამაყითა თუ სიამოვნებით იტყვის დიტო.
– კიი, როგორ არა, სულ ნაბადში გამახვიე და ცხენით გამაქროლე. – თავს გადააქნევს მარიკა, – მე თვითონ რომ არ მდომოდა,..
– ხომ გინდოდა? – აწყვეტინებს დიტო.
– ბავშვი ვიყავი, სულელი…
– კიი, ის იყავი,.. ძუძუმწოვარა,.. 26 წლის ასაკში!
დიტო შებრუნდება, ფანჯარასთან მიდის, გაიხედავს.
– ისევ წვიმს…
– წვიმს… – ექოსავით გამოეპასუხება მარიკა ოდნავი შეყოვნებით.
– მოდი რა,.. ჩომბახა პაპა დავაბრუნოთ… – ამბობს დიტო ფრთხილად.
– დავაბრუნოთ?.. როგორ უნდა დვაბრუნოთ?!.. რა ვერ გაიგე, ერთი საბერძნეთში მიდის ფორთოხლის საკრეფად, მეორე ნორვეგიაში, ნავთობმომპოვებელ პლატფორმაზე სამუშაოდ.
– კარგად აუწყვიათ ცხოვრება,.. შემოგაჩეჩეს საკუთარი პაპა, თვითონ კიდევ,.. გულაობენ!
მარიკა უთოობას წყვეტს, ქმარს შეხედავს.
– კარგი გულაობაა,.. ჩრდილოეთის ზღვაში.
– საბერძნეთში?!
– იცი, რამდენს ამუშავებენ?!
– რამდენს?!
– თორმეტ საათს დღეში.
– თორმეტს არა, ორმოცდათორმეტს!
– ნუუ,.. ბევრს.
დიტო დგება, მიდის ჩომბახა პაპასთან, დაჟინებით დაჰყურებს. მერე მარიკასკენ შებრუნდება.
– ჩომბახა რატომ ჰქვია? რა „კლიჩკაა“?
– ჩომბახი პროთეზს ნიშნავს ქართულად.
– პროთეზს?
– ხის პროთეზს,.. ფეხი მოაჭრეს,.. პირველ მსოფლიო ომში.
– პირველში?!
– რა, პირველად გაიგე?
– მე მეგონა, ხუმრობდი.
– რას ვხუმრობდი,.. ჩომბახა პაპა პირველი მსოფლიო ომის ინვალიდია,.. პირველი იმპერიალისტურის.
– კი მაგრამ, რამდენი წლისაა?!
– ზუსტად არავინ იცის, საბუთები დაკარგულია,..
– თვითონ თუ იცის?
– არ ლაპარაკობს საერთოდ და აბა, რა ვიცი, იცის თუ არა.
– ზოგჯერ მგონია, რომ არც კი სუნთქავს…
დიტო ცდილობს პლედში გამოკრულ ჩომბახა პაპას თვალებში ჩახედოს, ილუმინატორივით „ხვრელში“ იჭყიტება ისე, როგორც ჭაში ჩაიხედავდა (პლედებში შეფუთული ჩომბახა პაპა ტყავის სავარძელზე თითქმის ჰორიზონტალურადაა გადაწვენილი).
დიტო თავს გააქნევს.
– ასე მგონია, მართლა დღითი-დღე პატარავდება…
– რას ნიშნავს, პატარავდება?
– როცა მოიყვანეს, უფრო სწორად, როცა მოიტანეს, უფრო სწორად, როცა მოგვიგდეს, გაცილებით დიდი ჩანდა.
– არა, მოხუცები საერთოდ კი პატარავდებიან,.. ეგ ისედაც ცნობილია.
– ხო, მაგრამ ეგ შენი ჩომბახა პაპა ნამეტანი სწრაფად ილევა,.. თვალსა და ხელს შუა.
– გეჩვენება.
– არაფერიც არ მეჩვენება,.. ძლივს ვიპოვე პლედებში.
– ნუ გიყვარს გაზვიადება!
– და რად უნდა ამდენი პლედი?!
– სცივა,.. სულ სცივა.
– რა იცი?!
– არ გახსოვს, როგორ იტირა თავიდან, უპლედოდ?
– სიცივისგან ტიროდა რო?
მარიკა არაფერს პასუხობს. დიტო ისევ ფანჯარასთან მიდის.
– აღარ გადაიღო რა…
– დღეს არ მიდიხარ სამსახურში?
– მივდივარ, აბა, არ მივდივარ?!
– და რაღას უცდი?!
– გელოდები, სანამ გააუთოებ!
– ერთი საათია გავაუთოვე!
– მომეცი მერე!
– შენს ცხვირწინაა და აიღე!
მარიკა პერანგებზე უთითებს, სკამის საზურგეზე რომ ჰკიდია. დიტო ერთს დაუბღვერს და პერანგს ამოირჩევს, იცვამს. შემდეგ გადის, კარებში წამით შეყოვნდება და ამბობს:
– ისე, საბერძნეთში თბილა…
***
საღამო. შემოდის დიტო. მარიკა ისევ საუთოვებელ მაგიდასთან ზის.
– შენ რა, კიდევ აუთოვებ?!
– არა.
– აბა?
– ჩომხაბა პაპას ვეურთიერთები.
– როგორ?
– კარგად.
– რა კარგად?
– ვეურთიერთები,.. ქე მაინც, არ მიყვირის,.. და არც მიბღვერს.
– საღოლ რა, – ამბობს დიტო და ფანჯარასთან მიდის, – ისევ წვიმს, ამის რჯული არ იყოს!
მარიკა კარტის (ანუ ბანქოს) გაშლას იწყებს.
– ვა, პა-სეანსი? – ამბობს დიტო.
მარიკა არ პასუხობს, დიტო ტახტზე ჩამოჯდება მარიკას წინ. მდუმარედ უყურებს.
– მოდი, ბავშვი ავიყვანოთ! – ამბობს უეცრად.
– არაა,.. – თავს გადააქნევს მარიკა ისე, რომ კარტს თვალს არც კი მოაშორებს, – რამდენჯერ გითხარი,.. მე ჩემი მინდა, საკუთარი,.. სხვისას ვერ მოვუვლი.
– სხვის პაპას ხომ უვლი კარგად?!
– და, აბა, რა ვქნა, გადავაგდო?!
– ჩააბარე მოხუცთა თავშესაფარში.
– ცოდოა,.. იქ კოვზით არავინ აჭმევს მანი ფაფას,.. იცი, როგორი მადლიერი თვალებით მიყურებს ხოლმე,.. შეიძლება გული გაგისკდეს.
– ცოდოა,.. – გაიმეორებს დიტო, – და მე არა ვარ ცოდო?!
– და რას გიშლის რო?
– მიშლის! – დიტო დგება, მიდის ჩომბახა პაპასთან, უყურებს, – ასე მგონია, რომ ვერ მიტანს,.. რომ შეეძლოს, ალბათ,..
მარიკა აწყვეტინებს:
– არაფერიც. ჩომბახა პაპა კეთილია,.. უწყინარი.
დიტო ჯიბიდან მალულად იღებს დახვეულ სანტიმეტრს და რაღაცას უზომავს ჩომბახა პაპას, თავისთვის ჩაილაპარაკებს,
– აშკარად ილევა.
– მოცა რა, – მარიკა არ უყურებს, კარტს შლის, თავისთვის ბუტბუტებს, – ესეც შორი გზა,.. რა შორი გზა?
– გეუბნები-მეთქი, ილევა,.. პატარავდება.
– კარგი ერთი,.. მე არ ვიცი, პატარავდება თუ იზრდება?!.. პატარა ბავშვივით ვუვლი,.. სხვათა შორის, მალე პამპერსი გაუთავდება.
– ახლა კიდევ მაგის პამპერსი!
– დიდი-დიდი ორ დღეში ერთხელ სჭირდებოდეს გამოცვლა… რა სალაპარაკოა, არა გრცხვენია?.. ჯობია მითხარი, რა ხდებოდა სამსახურში?
– რა ვიცი,.. ახალი პროექტის განხილვა იყო,.. კინაღამ დაცხეს ერთმანეთს.
– რატომ?
– ჯერ ვერაფრით ვერ შეთანხმდნენ კონკურსის სახელზე,.. მერე კიდევ, რა ნომინაციები უნდა იყოს.
– და რა კონკურსია?.. მომიყევი რა, – ამბობს მარიკა და თან ისევ კარტს შლის, – ეს შავი ვალეტი საიდანღა გამოტყვრა.
– ძალიან გაინტერესებს, აი, – ამბობს დიტო.
– კი, კი, როგორ არა… – გამოეპასუხება მარიკა, თან კარტს „ჩაჰკირკიტებს“.
– კაი, მოგიყვები, – იწყებს დიტო, – კონკურსი უნდა იყოს მაქსიმალურად ორიგინალური,.. ხო იცი, დღეს რაღაცით თუ არ დაანტერესე მაყურებელი, არაფერი გამოვა.
– კი, ვიცი, მართალია, – მარიკა საქმიანად დაუქნევს თავს და კარტის შლას აგრძელებს.
– ჰოდა, იდეაა ცხვირების კონკურსის.
– ცხვირების? – კითხულობს მართლა ისე, თითქოს არც უკვირს და უნებლიედ საკუთარ ცხვირზე მოისვამს ხელს.
– არა, შენი არ გამოდგება, – ჩაიცინებს დიტო, – ცხვირი განსაკუთრებული უნდა იყოს.
– და ჩემსას რას უწუნებ? – ცოტა არ იყოს ნაწყენი ტონით იკითხავს მარიკა.
– არა, არც არაფერს,.. და იმიტომაცა მყავს აქ, “ვნე კონკურსა”. მაგრამ საკონკურსო ცხვირი კი უნდა იყოს რაღაც, რო იტყვიან,.. “აუთსთენდინგ”!
– მაინც როგორი, ვთქვათ?
– აი, ერთი ოჯახია, ცუგრუმელაშვილების, გინესის რეკორდების წიგნშიც რო შეიყვანეს უკვე, ცხვირები თითქმის ხორთუმებივით აქვთ,.. აი, რაღაც ეგეთი!
– ხორთუმებივით?! – მარიკა თითქმის შოკირებულია, – რა საძაგლობაა!
– სამაგიეროდ, ორიგინალურია,.. და მაყურებელიც მოვა! ოღონდ ჯერ სახელია პრობლემა, სახელი ვერ შევარჩიეთ,.. არც, ვთქვათ, „მისტერ საქართველოს ცხვირი“, ანდა, ვთქვათ, „მისს ევრაზიის პაჭუა“ მაინცდამაინც არ ჟღერს …
– და სახელი თუ არა გაქვთ, რა უნდა ქნათ?
– ვფიქრობთ,.. შენც იფიქრე,.. იქნებ რამე მოგივიდეს თავში, შემთხვევით.
– შემთხვევით? – გაიმეორებს მარიკა და შემდეგ იკითხავს, – და რა ნომინაციებია?
– ნომინაციები? მოიცა, ახლავე ვნახავ.
დიტო ჯიბიდან მომცრო უბის წიგნაკს იღებს, გადაფურცლავს და კითხულობს:
– 1. ყველაზე დიდი ცხვირი, 2. ყველაზე კეხიანი ცხვირი, 3. ყველაზე პაჭუა ცხვირი, 4. ყველაზე გრძელი ცხვირი,..
– მოიცა, მოიცა, ეგ ხომ უკვე იყო, – აწყვეტინებს მარიკა, – პირველ ნომინაციაში.
– არა, ესაა სიგრძით,.. პირველი კიდევ, მოცულობით ანუ მასით.
– ააა, – ჩაილაპარაკებს მარიკა, — ესე იგი, „სიზორბით“?
– ჰო, ჰო! – ეთანხმება დიტო სერიოზულად, – ზუსტად! ხომ იცი, რა უწერია დიუმას ქართული ცხვირების შესახებ?
– ვიცი, ვიცი, – თავს გადააქნევს მარიკა, – და კიდევ არის ნომინაციები?
დიტო უბის წიგნაკში იხედება.
– ხო, კიდევაა ნომინაციები, რომელთა გამოც მაგრა დაცხეს ერთმანეთს,.. ჩვენებს უნდოდათ, რომ კიდევ ყოფილიყო შემდეგი ნომინაციები: „ყველაზე ხმამაღალი დაცემინება“, „ყველაზე მეტი დაცემინება (გაუჩერებლივ, ზედიზედ)“ და „ყველაზე ნარნარი (მელოდიური) დაცემინება“, მაგრამ ჩვენი „ენტერტეიმენტ-კორპორეიშენის“ ავსტრიელმა მეწილემ, ფრაუ ფრიქციამ, თავი გაიგიჟა, ესო არაესთეტიკური იქნებაო და თანაც გრიპის ვირუსების გავრცელებასაც შეუწყობსო ხელს,.. მაგრამ, რაც მთავარია, ადამიანს საკუთარი ნებით დაცემინება არ შეუძლიაო!
– მერე?
– მერე ადგა ჩუტიკო და სხოდუ დააცემინა ჩვიდმეტჯერ!
– მართლა?
– ჰო,.. თითქმის,.. მაგრამ არა, მაინც არაო,.. ფეხები გაფშიკა,.. და ვირზეც შეჯდა,.. მაგარი “კლიზმა” ქალია!
მარიკამ გაშლილი კარტი დასტად მოაგროვა, დიტოს შეხედა და უთხრა:
– ორიგინალური იდეაა, ოღონდ,..
– ოღონდ რა?
– რისი სიმბოლოა ცხვირი, ფროიდის მიხედვით, არ იცით?
– როგორ არ ვიცით, რა, ქაჯები კი არა ვართ და გოიმები!
– მერე, ბარემ იმ რაღაცის კონკურსი ჩაგეტარებინათ…
– მაგაზეც იყო ლაპარაკი, მაგრამ ჯერ საზოგადოება არ არისო მზად.
– მადლობა ღმერთს, – ეცინება მარიკას, – ეს ყველაფერი კარგი, მაგრამ ხელფასზე რას ამბობენ, როდის მოგცემთო?
– მალეო.
– თვითონ ხომ ინაწილებენ კოხტად, ხომ იდებენ ჯიბეში,.. დაგიბრიყვეს და ხმასაც ვერ იღებ,.. მოითხოვე რა ერთი, კაცურად,.. ერთი სიტყვა მაინც თქვი, სიტყვას თუ ვერ ამბობ, დააცემინე მაინც კაცურად! – სიმწრითა თუ ირონიით ამბობს მარიკა და ამ დროს უეცრად გაისმის დაცემინების ხმა.
– ეს ვინ იყო?! – დიტო განცვიფრდება, – ჩომბახა პაპამ დააცემინა?
– ეტყობა, – ამბობს მარიკა, – ყოველ შემთხვევაში, მე არ დამიცემინებია.
– ესე იგი, რა, ჩვენი ლაპარაკი ესმის?!
– შენ რა გგონია, განზრახ დააცემინა?
– აბა?
დიტო მიდის ჩომბახა პაპასთან, ჩაჰყურებს.
– თვალები დახუჭული აქვს,.. სძინავს?
– თვლემს,.. მუდმივად თვლემს.
– კაი ცხოვრებაა,.. მუდმივად თვლემ,.. და არაფერიც არ გაწუხებს,.. – დიტოს ისეთი ინტონაცია აქვს, ვერ გაიგებ, სერიოზულად ამბობს თუ შაყირობს.
– რა იცი, რა აწუხებს?
– არაფერიც არ აწუხებს,.. მუდმივ კაიფშია,.. ერთი კაი “დარმაედია” ეგ შენი ჩომბახა პაპა,.. ჩომბახი მაინც ჰქონდეს!
– ვერ დადის და რად უნდა?
– აბა, ჩომბახა რატომღა ჰქვია?.. სრულიად უჩომბახოს?
მარიკა დგება.
– არ გშია?
– ახლა გაგახსენდა? რამდენი ხანია, რაც მოსული ვარ!
– და შენ თვითონ რატომ არ გაგახსენდა?!
– არ მშია, არა,.. მერე რესტორანში შევედით, ვისადილეთ.
– ვიცოდი და იმიტომაც არ გკითხე.
– შენ ჩემო გულთმისანუნიიი… – წაიმღერებს დიტო მოულოდნელად და ცოლს წაეპოტინება.
– მოიცა, მოიცა, – უძალიანდება მარიკა, – ჩომბახა პაპა გვიყურებს…
***
დილა. დიტო შემოდის ჩაის ჭიქით ხელში. ფანჯარაში გაიხედავს, ჩაილაპარაკებს,
– ისევ წვიმს, ამის...
მარიკა საუთოვებელი მაგიდის წინ ზის, სვამს ყავას და ეწევა სიგარეტს. კარტიც იქვე უდევს, გასაშლელად გამზადებული.
დიტო ჭიქას მაგიდაზე დადგამს, მიდის ჩომბახა პაპასთან, პლედებს გადასწ-გადმოსწევს და გახარებული ამბობს:
– ვიპოვე!.. აქაა!
– აბა, სად იქნებოდა?
– ვიფიქრე, სულ მთლად ხომ არ გაილია-მეთქი.
– შენც ეგ გინდა, არა?
დიტო არაფერს პასუხობს. ფანჯარასთან მიდის, იყურება.
– იცი, რა თქვეს ჩვენთან სამსახურში?
– რაო?
– აღარასოდეს გამოიდარებსო…
– რა სისულელეა. – მარიკა იწყებს კარტის გაშლას, წამით ყოვნდება, მაგრამ შემდეგ აგრძელებს.
– მართლა, მართლა!.. თურმე „პარნიკოვი ეფექტის“ ეფექტი ყოფილა. ადრე ეგონათ, რომ გლობალური დათბობა მოხდებოდა, მაგრამ თურმე კლიმატი სინამდვილეში ისე შეცვლილა, რომ სულ იწვიმებს და იწვიმებს,.. გადაუღებლად!
– ესე იგი, უნდა დავლპეთ?
– ესე იგი.
მარიკა კარტის გაშლას წყვეტს და ხანმოკლე პაუზის შემდეგ ამბობს:
– მე კიდევ, მიწისძვრის მეშინია,.. მგონია, რომ აუცილებლად მოხდება.
– რას ნიშნავს, მოხდება,.. ისედაც სულ ხდება, ოღონდ პატარ-პატარები,.. ვერცა ვგრძნობთ.
– არა, მე ეგეთებს არ ვგულისხმობ,.. მეშინია.
დიტო მარიკასთან მიდის, თავზე ხელს გადაუსვამს და ჩაილაპარაკებს:
– მართლა პატარავდება.
– რა? – ვერ გაიგებს მარიკა.
– ჩომბახა პაპა.
– კარგი ერთი, შენც კიდევ!.. კაცი ლამისაა ლენინის ხნისაა, დაპატარავდებოდა პაწაზე, აბა, რა მოუვიდოდა!
– პაწაზე კი არა,.. იცი ამ ერთ ღამეში როგორ დაპატარავებულა?!
– როგორ?
– მურტლად!
– და რაზე ატყობ რო?!
– ცხვირზე,.. ცხვირს ვუზომავ ხოლმე! – ამბობს დიტო და ჯიბიდან აძრობს დახვეულ სანტიმეტრს, ღილაკს თითს აჭერს და პლასტმასის კორპუსიდან გასაშლელი დანის მსგავსად უეცრად გამოხტება ლითონის ელასტიური ლენტი.
– აი, მოდი, ნახე!
– მოიცა, რა, – მარიკა დგება, გასვლას აპირებს, მაგრამ დიტო შეაჩერებს, პლედებში შეფუთულ ჩომბახა პაპას ერთი ხელით ასწევს ჰაერში, ტახტზე გადმოდებს და იწყებს ფუთის გახსნას. საკმაოდ დიდხანს ეწვალება, მაგრამ, ბოლოს და ბოლოს, კომბოსტოს ფოთლებივით შემოაფცქვნის.
მარიკა დახედავს და შეჰკივლებს:
– ვაიმე!
– გითხარი?!
– მართალი ხარ, – მარიკას ხმა შესამჩნევად უთრთის, – კი,.. თოჯინასავით გახდა…
– მაგარი თოჯინაა,.. უკვდავი კოშჩეს თოჯინა. – ამბობს დიტო.
– არაფერიც არაა კოშჩე, – მარიკას თითქოს ეწყინება, – რა კოშჩე,.. შეხედე, როგორი მშვიდია,.. და უწყინარი,..და,..
ამ დროს ჩომბახა პაპა თვალებს გაახელს. დიტო რაღაცის თქმას აპირებდა, მაგრამ გადაიფიქრებს, დიდხანს უყურებს ჩომბახა პაპას თვალებში. ჩომბახა პაპა თვალებს დააფახულებს.
– როგორი უმწეოა,.. – ამბობს ბოლოს, – თან როგორი თეთრი წვერი აქვს, თითქოს აბრეშუმის.
უცებ ჩომბახა პაპას თვალებიდან სინქრონულად გადმოუგორდება ორი ცრემლი.
– შეახვიე, სცივა ეტყობა, შეახვიე! – ამბობს დიტო თითქმის ისტერიულად, გატრიალდება და ფანჯარასთან მივა.
მარიკა ჩომბახა პაპას პლედებში შეფუთავს, თავს სავარძელზე დაასვენებს და ისევ მაგიდასთან ჯდება, სიგარეტს მოუკიდებს. დიტო მაგიდასთან ჯდება მოპირდაპირე მხარეს. ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ დიტო ამბობს:
– მოდი ავიყვანოთ,.. რამდენი უპატრონო და მშიერი ბავშვია,.. არ ჯობია, ბავშვი ავიყვანოთ?!
– გავაჩინოთ-მეთქი, გითხარი! – მტკიცედ ამბობს მარიკა და ფანჯარაში გაიხედავს, წვიმს.
– კაი, ჰა, გავაჩინოთ! – ეტყვის უცებ დიტო, მარიკას მკლავზე ხელს მოუჭერს და სადღაც ექაჩება.
– რა, ახლავე?!.. სამსახურში არ მიდიხარ?!
– არა,.. ჩომბახას ჯინაზე!
***
დილა. დიტო შემოდის ლოჯში, ხელში ბულგარული კიტრის მწნილის ნახევარლიტრიანი ქილა უჭირავს, სადაც ერთადერთი კიტრიღა შემორჩენილა. დიტო ორი თითით ამოაძვრენს კიტრს, ორი კბეჩით გადაუძახებს „სადაც ჯერ არს“ და მერე ქილიდან კიტრის „ნაჟურსაც“ დააყოლებს ხარბად, დიდრონი ყლუპებით. მარიკა, რომელიც მაგიდასთან ზის, ამ ყველაფერს ნახევრადირონიული ღიმილით უყურებს. წინ უდგას ფინჯანი ყავა, საფერფლეში ბოლავს სიგარეტი.
– რა იყო, გუშინ რა თავი გაიგიჟე, – ეუბნება დიტოს საყვედურის ინტონაციით, მაგრამ ჩანს, რომ ამას რაღაცნაირად გულსგარეთ ამბობს, თითქოს უფრო მოვალეობის მოხდის მიზნით.
– ხო მაგრად ვითამადე? ხო დავათვრე ყველა?! – დაუფარავი, და თან რაღაც მიამიტური თუ ბავშვური, და ამიტომ თითქმის გულისამაჩუყებელი სიამაყით ამბობს დიტო, – ბოლო ყანწი ვეღარც კი დალია ვერავინ!
– ფირანიჩმა დალია, – ამბობს მარიკა.
– ჰოო,.. ფირანიჩი მაგარია, – ეთანხმება დიტო, – მარტო ეგ გამომყვა ბოლომდე სმაში, სხვა ვერავინ!
– ფრაუ ფრიქცია ძალიანაც მომეწონა, – ამბობს უცებ მარიკა ოდნავ გამომწვევად, – რატომაა ვითომ, “კლიზმა”?
– რა “კლიზმა”? – ვერ ხვდება დიტო.
– შენ რო თქვი, მაგარი “კლიზმა” ქალიაო.
– “კლიზმაა” და რა ვქნა! – ხელებს ასავსავებს დიტო, ფანჯარასთან მიდის, გაიხედავს, გაოცებული ამბობს, – ვაჰ, აღარ წვიმს?!
– წამოვა ალბათ მალე, ნუ გეშინია.
– კაცო, ხომ გადაიღო! – უხარია დიტოს, – ჩომბახა პაპავ, წვიმამ გადაიღო!
დიტო პლედების ფუთას პირით ფანჯრისკენ შეაბრუნებს.
მარიკა სიგარეტს ეწევა ჩაფიქრებული, ეტყობა, რომ რაღაცის თქმას აპირებს და ყოყმანობს, არ იცის როგორ დაიწყოს. ბოლოს გადაწყვეტს პირდაპირ თქვას, რაც სათქმელი აქვს.
– დიტო, ჩომბახა პაპა ფრაუ ფრიქციას მიყავს…
– რაა? – დიტო შემობრუნდება, მარიკასთან მივა, თავზე დაადგება დოინჯშემოყრილი, – რას ნიშნავს, მიყავს?!
– მიყავს, ავსტრიაში,.. და ფულსაც გვაძლევს!.. 5 000 ევროს!.. არ გიხარია?
– ფულს? – დიტო ჯდება, კეფას მოიფხანს, – 5 000 ევროს?.. რატომ?.. რაში?!
– თქვენ რო ქეიფობდით, ჩომბახა პაპა ვაჩვენე და გაგიჟდა, რომ ნახა,.. ეგეთი პატარა,.. თოჯინასავით,.. თუ “გნომივით”,.. თვითონ თქვა,.. ნამდვილი პატარა კეთილი “გნომიაო”,..
– და რად უნდა?!
– რად უნდა,.. რად უნდა,.. – იმეორებს მარიკა თავისთვის, – ასე მითხრა, სპეციალური გერონტოლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრია ავსტრიაში, ძალიან ცნობილიო,.. ინსბრუკში,.. იქ მივიყვან და შეისწავლიანო,.. ესო უნიკალური ფენომენიაო,.. უნიკალური მოვლენააო,..
– და რა, ექსპერიმენტები უნდა ჩაუტარონ? – ამბობს დიტო, უცებ მარიკას ყავას დასწვდება და ერთი ყლუპით დალევს.
– ეე, რას აკეთებ! – პროტესტს აცხადებს მარიკა, მაგრამ უკვე გვიანაა. დიტო მკლავით შეიმშრალებს ტუჩებს, თითქოს არაყი გადაჰკრაო და იტყვის:
– მაშ, მიყავს, არა?
– ჰო. – მარიკა თავს დაუქნევს, თან თვალებში უყურებს, ცდილობს წინასწარ გამოიცნოს, რის თქმას აპირებს.
– მაშ, 5 000-ს იძლევა, არა? – აგრძელებს დიტო, თითქოს მუქარით.
– კი, იძლევა, – უდასტურებს მარიკა, – მანქანას ვიყიდით და…
– და იქ ჩომბახა პაპას ნემსები უნდა დაარჭონ და,.. აწვალონ?!
– ვინ გითხრა?!
– თუ ატრაქციონი უნდა მოაწყონ,.. ცირკში გამოიყვანონ,.. ნამდვილი ცოცხალი გნომი!.. არა?!
– რა ცირკი, ვინ გითხრა?!
– იცი რა, მარიკა-ჯან, მოკლედ, – ამბობს დიტო უკვე მშვიდად, – მოკლედ, ჩომბახა პაპა “ნევიეზდნოია”!.. “იასნია”?!
მარიკა, როგორც ჩანს, ასეთ ფინალს არ ელოდა, და ახლა როგორმე სასწრაფოდ ცდილობს დამატებითი არგუმენტები მოიფიქროს.
– დიტო,.. ეე,.. შენ არ ამბობდი, ჩავაბაროთო?
დიტო დგება და ისევ ფანჯარასთან მიდის, ხმადაბლა ჩაილაპარაკებს:
– მე არ მითქვამს, გავყიდოთ-მეთქი.
მარიკამ აღარ იცის, რა თქვას და უცებ დაახეთქებს:
– გინდა, დავურეკავ და ვეტყვი, რომ დაამატოს,.. გინდა ვუთხრა, 10 000 მოგვცეს?
დიტო არ პასუხობს. ხანმოკლე პაუზის შემდეგ ჩაილაპარაკებს:
– მგონი. ისევ წვიმას იწყებს…
– დიტო, მოდი, მანქანას კი ნუ ვიყიდით, მაგ ფულით, მოდი, ახალი გამოკვლევები ჩაიტარე…
დიტო თავს მოაბრუნებს და მარიკას შეხედავს. დიდხანს უყურებს, მაგრამ ხმას არ იღებს.
– ახალი გამოკვლევები ჩავიტაროთ ორივემ, გინდა, დიტო?.. ორივემ?
დიტო გადის, კარებში წამით შეყოვნდება და გადაჭრით, თუმც კი მშვიდად იტყვის:
– არ მინდა.
***
დიტო სავარძელში ზის. შემოდის მარიკა. თავიდან ფეხებამდე სველია, გალუმპული.
– სად იყავი? მთლად გაწუწულხარ.
– კონსულტაციაში,.. გილოცავ!
– რაა?
– გილოცავ!!
დიტო ფეხზე წამოდგება. პაუზა. მარიკას თვალებში უყურებს.
– ნაღდად?!
– ნაღდად!
უეცრად ლოჯის მხრიდან ხმამაღალი ღიღინი გაისმის.
– ჩომბახაა?!
მარიკა სასწრაფოდ ლოჯში შეიხედავს, შუბლზე ხელს მოისვამს და იტყვის:
– არა, ვიღაც მთვრალი მიდის ქუჩაში,.. ბელეტაჟზე არა ვართ?
ერთი ოჯახის ცხოვრებიდან ჰეპიენდითურთ)
– რას გიშლის ჩემი ჩომბახა პაპა,.. კუთხეში ზის,.. მაწონსაც კი არ ჭამს…
– საერთოდ რითი არსებობს?
– არა, ჭამს,.. როგორ არ ჭამს,.. ფაფას, მანი ფაფას,.. ჩემი პატარა ჩომბახა პაპა…
– შენი პაპა მაინც იყოს,.. ნამდვილი.
– პაპის ძმაა,.. ჩემი დიდი პაპის ძმა,.. და რამ გაყო?
– რამ და,.. შენი მოსავლელი რატომ უნდა გახდეს?!
– ვიღაცამ ხომ უნდა მოუაროს?
– რატომ?!
– რა რატომ?!
– რატომ უნდა მოუაროს ვიღაცამ?!
ახალგაზრდა ქალი, რომელიც პერანგებს აუთოვებს და ისე ელაპარაკება სამზარეულოდან ლოჯში გასულ და ტახტზე ჩაის ჭიქით ხელში ჩამომჯდარ ქმარს, უთოს ხელს უშვებს, თავს ასწევს, ქმარს თვალებში შეაცქერდება და რაღაცნაირად არაბუნებრივად „უმანკო“ თუ „უცოდველი“ ხმით ჰკითხავს:
– დიტო, ადამიანი არაა ჩომბახა პაპა?
დიტო დგება, რამდენიმე ნაბიჯს გადადგამს, იქვე ლოჯის კუთხეში შავი ტყავის ძველთაძველ, სრულიად გაქუცულ-გაცრეცილ სავარძელთან მიდის, სადაც პლედებში საგულდაგულოდ შეფუთული რაღაც თუ ვიღაც ძევს. ახალშობილივითაა შეხვეულ-გადახვეული. დიტო პლედების გადაწევ-გადმოწევას იწყებს, ილუმინატორივით მრგვალ საჭვრეტს აფართოვებს და შიგ იხედება. ცოლი უთოობას განაგრძობს.
– ძნელი სათქმელია,.. თითქმის არცა ჩანს. – ამბობს დიტო.
– რა არ ჩანს? ჩომბახა პაპა არ ჩანს?
– ისე გაგიხვევია ამ პლედებში, ჩემო მარიკა, რომ ძლივსღა ვიპოვე. ისეთი დალეულია…
– დალეულია თუ გადალეულია, ადამიანია,.. და მოვლა უნდა.
– ნამდვილმა შვილიშვილებმა უარონ, თუ კარგია, – ჩაიდუდღუნებს დიტო და აგრძელებს, – შენ კიდევ საკუთარ ქმარს მოუარო, ის გირჩევნია!
– მე არ გივლი? ვისი პერანგებია, მთელი დილაა რო ვაუთოებ? გადავყევი რა, შენ შმოტკებს!
– შმოტკებს?.. რა შმოტკები მე მაქვს?!
– არა, ბიჭო, მე მაქვს. ნახე, რა რაოდენობაა, რამდენი პერანგია,.. პიჟონი ხარ ნამდვილი!
– შენ ხო არ გასულელდი?! არ იცი, რო სამსახურში მჭირდება?!.. პრესასთან ურთიერთობა ჩამაბარეს, ფაბლიკ რილეიშენზ!.. სულ გასულელდა ეს ქალი.
– დიახაც, გავსულელდი, აბა რა!.. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი … მრეცხავ ვარდოდ მაქციე!..
– ვარდო, ვარდო, გულის დარდო! – მოულოდნელად წაიმღერებს დიტო, ცოლთან მივა და აპირებს ხელზე ეამბოროს. მარიკა ხელს არ დაანებებს, მკვეთრ მოძრაობას აკეთებს. უთო კინაღამ საუთოვებელი მაგიდიდან ჩამოვარდება.
მარიკა შეჰკივლებს:
– ვაი! კინაღამ დავიწვი! რას შვები, გაგიჟდი?!
– ჰო, კაი, კაი,.. ხელი გთხოვე,.. ხელი უნდა მოგეცა უბრალოდ და არაფერიც არ მოხდებოდა, – დიტო თითქოს თავს იმართლებს.
– ერთი მაშინ მთხოვე რა ხელი,.. და ერთი ეხლა. – ჩაილაპარაკებს მარიკა უკმაყოფილო ტონით.
– რა უნდა მეთხოვა,.. მეთხოვა კი არადა,.. რა, ცუდი იყო, რომ მოგიტაცე? – რაღაცნაირი ბავშვური სიამაყითა თუ სიამოვნებით იტყვის დიტო.
– კიი, როგორ არა, სულ ნაბადში გამახვიე და ცხენით გამაქროლე. – თავს გადააქნევს მარიკა, – მე თვითონ რომ არ მდომოდა,..
– ხომ გინდოდა? – აწყვეტინებს დიტო.
– ბავშვი ვიყავი, სულელი…
– კიი, ის იყავი,.. ძუძუმწოვარა,.. 26 წლის ასაკში!
დიტო შებრუნდება, ფანჯარასთან მიდის, გაიხედავს.
– ისევ წვიმს…
– წვიმს… – ექოსავით გამოეპასუხება მარიკა ოდნავი შეყოვნებით.
– მოდი რა,.. ჩომბახა პაპა დავაბრუნოთ… – ამბობს დიტო ფრთხილად.
– დავაბრუნოთ?.. როგორ უნდა დვაბრუნოთ?!.. რა ვერ გაიგე, ერთი საბერძნეთში მიდის ფორთოხლის საკრეფად, მეორე ნორვეგიაში, ნავთობმომპოვებელ პლატფორმაზე სამუშაოდ.
– კარგად აუწყვიათ ცხოვრება,.. შემოგაჩეჩეს საკუთარი პაპა, თვითონ კიდევ,.. გულაობენ!
მარიკა უთოობას წყვეტს, ქმარს შეხედავს.
– კარგი გულაობაა,.. ჩრდილოეთის ზღვაში.
– საბერძნეთში?!
– იცი, რამდენს ამუშავებენ?!
– რამდენს?!
– თორმეტ საათს დღეში.
– თორმეტს არა, ორმოცდათორმეტს!
– ნუუ,.. ბევრს.
დიტო დგება, მიდის ჩომბახა პაპასთან, დაჟინებით დაჰყურებს. მერე მარიკასკენ შებრუნდება.
– ჩომბახა რატომ ჰქვია? რა „კლიჩკაა“?
– ჩომბახი პროთეზს ნიშნავს ქართულად.
– პროთეზს?
– ხის პროთეზს,.. ფეხი მოაჭრეს,.. პირველ მსოფლიო ომში.
– პირველში?!
– რა, პირველად გაიგე?
– მე მეგონა, ხუმრობდი.
– რას ვხუმრობდი,.. ჩომბახა პაპა პირველი მსოფლიო ომის ინვალიდია,.. პირველი იმპერიალისტურის.
– კი მაგრამ, რამდენი წლისაა?!
– ზუსტად არავინ იცის, საბუთები დაკარგულია,..
– თვითონ თუ იცის?
– არ ლაპარაკობს საერთოდ და აბა, რა ვიცი, იცის თუ არა.
– ზოგჯერ მგონია, რომ არც კი სუნთქავს…
დიტო ცდილობს პლედში გამოკრულ ჩომბახა პაპას თვალებში ჩახედოს, ილუმინატორივით „ხვრელში“ იჭყიტება ისე, როგორც ჭაში ჩაიხედავდა (პლედებში შეფუთული ჩომბახა პაპა ტყავის სავარძელზე თითქმის ჰორიზონტალურადაა გადაწვენილი).
დიტო თავს გააქნევს.
– ასე მგონია, მართლა დღითი-დღე პატარავდება…
– რას ნიშნავს, პატარავდება?
– როცა მოიყვანეს, უფრო სწორად, როცა მოიტანეს, უფრო სწორად, როცა მოგვიგდეს, გაცილებით დიდი ჩანდა.
– არა, მოხუცები საერთოდ კი პატარავდებიან,.. ეგ ისედაც ცნობილია.
– ხო, მაგრამ ეგ შენი ჩომბახა პაპა ნამეტანი სწრაფად ილევა,.. თვალსა და ხელს შუა.
– გეჩვენება.
– არაფერიც არ მეჩვენება,.. ძლივს ვიპოვე პლედებში.
– ნუ გიყვარს გაზვიადება!
– და რად უნდა ამდენი პლედი?!
– სცივა,.. სულ სცივა.
– რა იცი?!
– არ გახსოვს, როგორ იტირა თავიდან, უპლედოდ?
– სიცივისგან ტიროდა რო?
მარიკა არაფერს პასუხობს. დიტო ისევ ფანჯარასთან მიდის.
– აღარ გადაიღო რა…
– დღეს არ მიდიხარ სამსახურში?
– მივდივარ, აბა, არ მივდივარ?!
– და რაღას უცდი?!
– გელოდები, სანამ გააუთოებ!
– ერთი საათია გავაუთოვე!
– მომეცი მერე!
– შენს ცხვირწინაა და აიღე!
მარიკა პერანგებზე უთითებს, სკამის საზურგეზე რომ ჰკიდია. დიტო ერთს დაუბღვერს და პერანგს ამოირჩევს, იცვამს. შემდეგ გადის, კარებში წამით შეყოვნდება და ამბობს:
– ისე, საბერძნეთში თბილა…
***
საღამო. შემოდის დიტო. მარიკა ისევ საუთოვებელ მაგიდასთან ზის.
– შენ რა, კიდევ აუთოვებ?!
– არა.
– აბა?
– ჩომხაბა პაპას ვეურთიერთები.
– როგორ?
– კარგად.
– რა კარგად?
– ვეურთიერთები,.. ქე მაინც, არ მიყვირის,.. და არც მიბღვერს.
– საღოლ რა, – ამბობს დიტო და ფანჯარასთან მიდის, – ისევ წვიმს, ამის რჯული არ იყოს!
მარიკა კარტის (ანუ ბანქოს) გაშლას იწყებს.
– ვა, პა-სეანსი? – ამბობს დიტო.
მარიკა არ პასუხობს, დიტო ტახტზე ჩამოჯდება მარიკას წინ. მდუმარედ უყურებს.
– მოდი, ბავშვი ავიყვანოთ! – ამბობს უეცრად.
– არაა,.. – თავს გადააქნევს მარიკა ისე, რომ კარტს თვალს არც კი მოაშორებს, – რამდენჯერ გითხარი,.. მე ჩემი მინდა, საკუთარი,.. სხვისას ვერ მოვუვლი.
– სხვის პაპას ხომ უვლი კარგად?!
– და, აბა, რა ვქნა, გადავაგდო?!
– ჩააბარე მოხუცთა თავშესაფარში.
– ცოდოა,.. იქ კოვზით არავინ აჭმევს მანი ფაფას,.. იცი, როგორი მადლიერი თვალებით მიყურებს ხოლმე,.. შეიძლება გული გაგისკდეს.
– ცოდოა,.. – გაიმეორებს დიტო, – და მე არა ვარ ცოდო?!
– და რას გიშლის რო?
– მიშლის! – დიტო დგება, მიდის ჩომბახა პაპასთან, უყურებს, – ასე მგონია, რომ ვერ მიტანს,.. რომ შეეძლოს, ალბათ,..
მარიკა აწყვეტინებს:
– არაფერიც. ჩომბახა პაპა კეთილია,.. უწყინარი.
დიტო ჯიბიდან მალულად იღებს დახვეულ სანტიმეტრს და რაღაცას უზომავს ჩომბახა პაპას, თავისთვის ჩაილაპარაკებს,
– აშკარად ილევა.
– მოცა რა, – მარიკა არ უყურებს, კარტს შლის, თავისთვის ბუტბუტებს, – ესეც შორი გზა,.. რა შორი გზა?
– გეუბნები-მეთქი, ილევა,.. პატარავდება.
– კარგი ერთი,.. მე არ ვიცი, პატარავდება თუ იზრდება?!.. პატარა ბავშვივით ვუვლი,.. სხვათა შორის, მალე პამპერსი გაუთავდება.
– ახლა კიდევ მაგის პამპერსი!
– დიდი-დიდი ორ დღეში ერთხელ სჭირდებოდეს გამოცვლა… რა სალაპარაკოა, არა გრცხვენია?.. ჯობია მითხარი, რა ხდებოდა სამსახურში?
– რა ვიცი,.. ახალი პროექტის განხილვა იყო,.. კინაღამ დაცხეს ერთმანეთს.
– რატომ?
– ჯერ ვერაფრით ვერ შეთანხმდნენ კონკურსის სახელზე,.. მერე კიდევ, რა ნომინაციები უნდა იყოს.
– და რა კონკურსია?.. მომიყევი რა, – ამბობს მარიკა და თან ისევ კარტს შლის, – ეს შავი ვალეტი საიდანღა გამოტყვრა.
– ძალიან გაინტერესებს, აი, – ამბობს დიტო.
– კი, კი, როგორ არა… – გამოეპასუხება მარიკა, თან კარტს „ჩაჰკირკიტებს“.
– კაი, მოგიყვები, – იწყებს დიტო, – კონკურსი უნდა იყოს მაქსიმალურად ორიგინალური,.. ხო იცი, დღეს რაღაცით თუ არ დაანტერესე მაყურებელი, არაფერი გამოვა.
– კი, ვიცი, მართალია, – მარიკა საქმიანად დაუქნევს თავს და კარტის შლას აგრძელებს.
– ჰოდა, იდეაა ცხვირების კონკურსის.
– ცხვირების? – კითხულობს მართლა ისე, თითქოს არც უკვირს და უნებლიედ საკუთარ ცხვირზე მოისვამს ხელს.
– არა, შენი არ გამოდგება, – ჩაიცინებს დიტო, – ცხვირი განსაკუთრებული უნდა იყოს.
– და ჩემსას რას უწუნებ? – ცოტა არ იყოს ნაწყენი ტონით იკითხავს მარიკა.
– არა, არც არაფერს,.. და იმიტომაცა მყავს აქ, “ვნე კონკურსა”. მაგრამ საკონკურსო ცხვირი კი უნდა იყოს რაღაც, რო იტყვიან,.. “აუთსთენდინგ”!
– მაინც როგორი, ვთქვათ?
– აი, ერთი ოჯახია, ცუგრუმელაშვილების, გინესის რეკორდების წიგნშიც რო შეიყვანეს უკვე, ცხვირები თითქმის ხორთუმებივით აქვთ,.. აი, რაღაც ეგეთი!
– ხორთუმებივით?! – მარიკა თითქმის შოკირებულია, – რა საძაგლობაა!
– სამაგიეროდ, ორიგინალურია,.. და მაყურებელიც მოვა! ოღონდ ჯერ სახელია პრობლემა, სახელი ვერ შევარჩიეთ,.. არც, ვთქვათ, „მისტერ საქართველოს ცხვირი“, ანდა, ვთქვათ, „მისს ევრაზიის პაჭუა“ მაინცდამაინც არ ჟღერს …
– და სახელი თუ არა გაქვთ, რა უნდა ქნათ?
– ვფიქრობთ,.. შენც იფიქრე,.. იქნებ რამე მოგივიდეს თავში, შემთხვევით.
– შემთხვევით? – გაიმეორებს მარიკა და შემდეგ იკითხავს, – და რა ნომინაციებია?
– ნომინაციები? მოიცა, ახლავე ვნახავ.
დიტო ჯიბიდან მომცრო უბის წიგნაკს იღებს, გადაფურცლავს და კითხულობს:
– 1. ყველაზე დიდი ცხვირი, 2. ყველაზე კეხიანი ცხვირი, 3. ყველაზე პაჭუა ცხვირი, 4. ყველაზე გრძელი ცხვირი,..
– მოიცა, მოიცა, ეგ ხომ უკვე იყო, – აწყვეტინებს მარიკა, – პირველ ნომინაციაში.
– არა, ესაა სიგრძით,.. პირველი კიდევ, მოცულობით ანუ მასით.
– ააა, – ჩაილაპარაკებს მარიკა, — ესე იგი, „სიზორბით“?
– ჰო, ჰო! – ეთანხმება დიტო სერიოზულად, – ზუსტად! ხომ იცი, რა უწერია დიუმას ქართული ცხვირების შესახებ?
– ვიცი, ვიცი, – თავს გადააქნევს მარიკა, – და კიდევ არის ნომინაციები?
დიტო უბის წიგნაკში იხედება.
– ხო, კიდევაა ნომინაციები, რომელთა გამოც მაგრა დაცხეს ერთმანეთს,.. ჩვენებს უნდოდათ, რომ კიდევ ყოფილიყო შემდეგი ნომინაციები: „ყველაზე ხმამაღალი დაცემინება“, „ყველაზე მეტი დაცემინება (გაუჩერებლივ, ზედიზედ)“ და „ყველაზე ნარნარი (მელოდიური) დაცემინება“, მაგრამ ჩვენი „ენტერტეიმენტ-კორპორეიშენის“ ავსტრიელმა მეწილემ, ფრაუ ფრიქციამ, თავი გაიგიჟა, ესო არაესთეტიკური იქნებაო და თანაც გრიპის ვირუსების გავრცელებასაც შეუწყობსო ხელს,.. მაგრამ, რაც მთავარია, ადამიანს საკუთარი ნებით დაცემინება არ შეუძლიაო!
– მერე?
– მერე ადგა ჩუტიკო და სხოდუ დააცემინა ჩვიდმეტჯერ!
– მართლა?
– ჰო,.. თითქმის,.. მაგრამ არა, მაინც არაო,.. ფეხები გაფშიკა,.. და ვირზეც შეჯდა,.. მაგარი “კლიზმა” ქალია!
მარიკამ გაშლილი კარტი დასტად მოაგროვა, დიტოს შეხედა და უთხრა:
– ორიგინალური იდეაა, ოღონდ,..
– ოღონდ რა?
– რისი სიმბოლოა ცხვირი, ფროიდის მიხედვით, არ იცით?
– როგორ არ ვიცით, რა, ქაჯები კი არა ვართ და გოიმები!
– მერე, ბარემ იმ რაღაცის კონკურსი ჩაგეტარებინათ…
– მაგაზეც იყო ლაპარაკი, მაგრამ ჯერ საზოგადოება არ არისო მზად.
– მადლობა ღმერთს, – ეცინება მარიკას, – ეს ყველაფერი კარგი, მაგრამ ხელფასზე რას ამბობენ, როდის მოგცემთო?
– მალეო.
– თვითონ ხომ ინაწილებენ კოხტად, ხომ იდებენ ჯიბეში,.. დაგიბრიყვეს და ხმასაც ვერ იღებ,.. მოითხოვე რა ერთი, კაცურად,.. ერთი სიტყვა მაინც თქვი, სიტყვას თუ ვერ ამბობ, დააცემინე მაინც კაცურად! – სიმწრითა თუ ირონიით ამბობს მარიკა და ამ დროს უეცრად გაისმის დაცემინების ხმა.
– ეს ვინ იყო?! – დიტო განცვიფრდება, – ჩომბახა პაპამ დააცემინა?
– ეტყობა, – ამბობს მარიკა, – ყოველ შემთხვევაში, მე არ დამიცემინებია.
– ესე იგი, რა, ჩვენი ლაპარაკი ესმის?!
– შენ რა გგონია, განზრახ დააცემინა?
– აბა?
დიტო მიდის ჩომბახა პაპასთან, ჩაჰყურებს.
– თვალები დახუჭული აქვს,.. სძინავს?
– თვლემს,.. მუდმივად თვლემს.
– კაი ცხოვრებაა,.. მუდმივად თვლემ,.. და არაფერიც არ გაწუხებს,.. – დიტოს ისეთი ინტონაცია აქვს, ვერ გაიგებ, სერიოზულად ამბობს თუ შაყირობს.
– რა იცი, რა აწუხებს?
– არაფერიც არ აწუხებს,.. მუდმივ კაიფშია,.. ერთი კაი “დარმაედია” ეგ შენი ჩომბახა პაპა,.. ჩომბახი მაინც ჰქონდეს!
– ვერ დადის და რად უნდა?
– აბა, ჩომბახა რატომღა ჰქვია?.. სრულიად უჩომბახოს?
მარიკა დგება.
– არ გშია?
– ახლა გაგახსენდა? რამდენი ხანია, რაც მოსული ვარ!
– და შენ თვითონ რატომ არ გაგახსენდა?!
– არ მშია, არა,.. მერე რესტორანში შევედით, ვისადილეთ.
– ვიცოდი და იმიტომაც არ გკითხე.
– შენ ჩემო გულთმისანუნიიი… – წაიმღერებს დიტო მოულოდნელად და ცოლს წაეპოტინება.
– მოიცა, მოიცა, – უძალიანდება მარიკა, – ჩომბახა პაპა გვიყურებს…
***
დილა. დიტო შემოდის ჩაის ჭიქით ხელში. ფანჯარაში გაიხედავს, ჩაილაპარაკებს,
– ისევ წვიმს, ამის...
მარიკა საუთოვებელი მაგიდის წინ ზის, სვამს ყავას და ეწევა სიგარეტს. კარტიც იქვე უდევს, გასაშლელად გამზადებული.
დიტო ჭიქას მაგიდაზე დადგამს, მიდის ჩომბახა პაპასთან, პლედებს გადასწ-გადმოსწევს და გახარებული ამბობს:
– ვიპოვე!.. აქაა!
– აბა, სად იქნებოდა?
– ვიფიქრე, სულ მთლად ხომ არ გაილია-მეთქი.
– შენც ეგ გინდა, არა?
დიტო არაფერს პასუხობს. ფანჯარასთან მიდის, იყურება.
– იცი, რა თქვეს ჩვენთან სამსახურში?
– რაო?
– აღარასოდეს გამოიდარებსო…
– რა სისულელეა. – მარიკა იწყებს კარტის გაშლას, წამით ყოვნდება, მაგრამ შემდეგ აგრძელებს.
– მართლა, მართლა!.. თურმე „პარნიკოვი ეფექტის“ ეფექტი ყოფილა. ადრე ეგონათ, რომ გლობალური დათბობა მოხდებოდა, მაგრამ თურმე კლიმატი სინამდვილეში ისე შეცვლილა, რომ სულ იწვიმებს და იწვიმებს,.. გადაუღებლად!
– ესე იგი, უნდა დავლპეთ?
– ესე იგი.
მარიკა კარტის გაშლას წყვეტს და ხანმოკლე პაუზის შემდეგ ამბობს:
– მე კიდევ, მიწისძვრის მეშინია,.. მგონია, რომ აუცილებლად მოხდება.
– რას ნიშნავს, მოხდება,.. ისედაც სულ ხდება, ოღონდ პატარ-პატარები,.. ვერცა ვგრძნობთ.
– არა, მე ეგეთებს არ ვგულისხმობ,.. მეშინია.
დიტო მარიკასთან მიდის, თავზე ხელს გადაუსვამს და ჩაილაპარაკებს:
– მართლა პატარავდება.
– რა? – ვერ გაიგებს მარიკა.
– ჩომბახა პაპა.
– კარგი ერთი, შენც კიდევ!.. კაცი ლამისაა ლენინის ხნისაა, დაპატარავდებოდა პაწაზე, აბა, რა მოუვიდოდა!
– პაწაზე კი არა,.. იცი ამ ერთ ღამეში როგორ დაპატარავებულა?!
– როგორ?
– მურტლად!
– და რაზე ატყობ რო?!
– ცხვირზე,.. ცხვირს ვუზომავ ხოლმე! – ამბობს დიტო და ჯიბიდან აძრობს დახვეულ სანტიმეტრს, ღილაკს თითს აჭერს და პლასტმასის კორპუსიდან გასაშლელი დანის მსგავსად უეცრად გამოხტება ლითონის ელასტიური ლენტი.
– აი, მოდი, ნახე!
– მოიცა, რა, – მარიკა დგება, გასვლას აპირებს, მაგრამ დიტო შეაჩერებს, პლედებში შეფუთულ ჩომბახა პაპას ერთი ხელით ასწევს ჰაერში, ტახტზე გადმოდებს და იწყებს ფუთის გახსნას. საკმაოდ დიდხანს ეწვალება, მაგრამ, ბოლოს და ბოლოს, კომბოსტოს ფოთლებივით შემოაფცქვნის.
მარიკა დახედავს და შეჰკივლებს:
– ვაიმე!
– გითხარი?!
– მართალი ხარ, – მარიკას ხმა შესამჩნევად უთრთის, – კი,.. თოჯინასავით გახდა…
– მაგარი თოჯინაა,.. უკვდავი კოშჩეს თოჯინა. – ამბობს დიტო.
– არაფერიც არაა კოშჩე, – მარიკას თითქოს ეწყინება, – რა კოშჩე,.. შეხედე, როგორი მშვიდია,.. და უწყინარი,..და,..
ამ დროს ჩომბახა პაპა თვალებს გაახელს. დიტო რაღაცის თქმას აპირებდა, მაგრამ გადაიფიქრებს, დიდხანს უყურებს ჩომბახა პაპას თვალებში. ჩომბახა პაპა თვალებს დააფახულებს.
– როგორი უმწეოა,.. – ამბობს ბოლოს, – თან როგორი თეთრი წვერი აქვს, თითქოს აბრეშუმის.
უცებ ჩომბახა პაპას თვალებიდან სინქრონულად გადმოუგორდება ორი ცრემლი.
– შეახვიე, სცივა ეტყობა, შეახვიე! – ამბობს დიტო თითქმის ისტერიულად, გატრიალდება და ფანჯარასთან მივა.
მარიკა ჩომბახა პაპას პლედებში შეფუთავს, თავს სავარძელზე დაასვენებს და ისევ მაგიდასთან ჯდება, სიგარეტს მოუკიდებს. დიტო მაგიდასთან ჯდება მოპირდაპირე მხარეს. ხანგრძლივი პაუზის შემდეგ დიტო ამბობს:
– მოდი ავიყვანოთ,.. რამდენი უპატრონო და მშიერი ბავშვია,.. არ ჯობია, ბავშვი ავიყვანოთ?!
– გავაჩინოთ-მეთქი, გითხარი! – მტკიცედ ამბობს მარიკა და ფანჯარაში გაიხედავს, წვიმს.
– კაი, ჰა, გავაჩინოთ! – ეტყვის უცებ დიტო, მარიკას მკლავზე ხელს მოუჭერს და სადღაც ექაჩება.
– რა, ახლავე?!.. სამსახურში არ მიდიხარ?!
– არა,.. ჩომბახას ჯინაზე!
***
დილა. დიტო შემოდის ლოჯში, ხელში ბულგარული კიტრის მწნილის ნახევარლიტრიანი ქილა უჭირავს, სადაც ერთადერთი კიტრიღა შემორჩენილა. დიტო ორი თითით ამოაძვრენს კიტრს, ორი კბეჩით გადაუძახებს „სადაც ჯერ არს“ და მერე ქილიდან კიტრის „ნაჟურსაც“ დააყოლებს ხარბად, დიდრონი ყლუპებით. მარიკა, რომელიც მაგიდასთან ზის, ამ ყველაფერს ნახევრადირონიული ღიმილით უყურებს. წინ უდგას ფინჯანი ყავა, საფერფლეში ბოლავს სიგარეტი.
– რა იყო, გუშინ რა თავი გაიგიჟე, – ეუბნება დიტოს საყვედურის ინტონაციით, მაგრამ ჩანს, რომ ამას რაღაცნაირად გულსგარეთ ამბობს, თითქოს უფრო მოვალეობის მოხდის მიზნით.
– ხო მაგრად ვითამადე? ხო დავათვრე ყველა?! – დაუფარავი, და თან რაღაც მიამიტური თუ ბავშვური, და ამიტომ თითქმის გულისამაჩუყებელი სიამაყით ამბობს დიტო, – ბოლო ყანწი ვეღარც კი დალია ვერავინ!
– ფირანიჩმა დალია, – ამბობს მარიკა.
– ჰოო,.. ფირანიჩი მაგარია, – ეთანხმება დიტო, – მარტო ეგ გამომყვა ბოლომდე სმაში, სხვა ვერავინ!
– ფრაუ ფრიქცია ძალიანაც მომეწონა, – ამბობს უცებ მარიკა ოდნავ გამომწვევად, – რატომაა ვითომ, “კლიზმა”?
– რა “კლიზმა”? – ვერ ხვდება დიტო.
– შენ რო თქვი, მაგარი “კლიზმა” ქალიაო.
– “კლიზმაა” და რა ვქნა! – ხელებს ასავსავებს დიტო, ფანჯარასთან მიდის, გაიხედავს, გაოცებული ამბობს, – ვაჰ, აღარ წვიმს?!
– წამოვა ალბათ მალე, ნუ გეშინია.
– კაცო, ხომ გადაიღო! – უხარია დიტოს, – ჩომბახა პაპავ, წვიმამ გადაიღო!
დიტო პლედების ფუთას პირით ფანჯრისკენ შეაბრუნებს.
მარიკა სიგარეტს ეწევა ჩაფიქრებული, ეტყობა, რომ რაღაცის თქმას აპირებს და ყოყმანობს, არ იცის როგორ დაიწყოს. ბოლოს გადაწყვეტს პირდაპირ თქვას, რაც სათქმელი აქვს.
– დიტო, ჩომბახა პაპა ფრაუ ფრიქციას მიყავს…
– რაა? – დიტო შემობრუნდება, მარიკასთან მივა, თავზე დაადგება დოინჯშემოყრილი, – რას ნიშნავს, მიყავს?!
– მიყავს, ავსტრიაში,.. და ფულსაც გვაძლევს!.. 5 000 ევროს!.. არ გიხარია?
– ფულს? – დიტო ჯდება, კეფას მოიფხანს, – 5 000 ევროს?.. რატომ?.. რაში?!
– თქვენ რო ქეიფობდით, ჩომბახა პაპა ვაჩვენე და გაგიჟდა, რომ ნახა,.. ეგეთი პატარა,.. თოჯინასავით,.. თუ “გნომივით”,.. თვითონ თქვა,.. ნამდვილი პატარა კეთილი “გნომიაო”,..
– და რად უნდა?!
– რად უნდა,.. რად უნდა,.. – იმეორებს მარიკა თავისთვის, – ასე მითხრა, სპეციალური გერონტოლოგიური სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრია ავსტრიაში, ძალიან ცნობილიო,.. ინსბრუკში,.. იქ მივიყვან და შეისწავლიანო,.. ესო უნიკალური ფენომენიაო,.. უნიკალური მოვლენააო,..
– და რა, ექსპერიმენტები უნდა ჩაუტარონ? – ამბობს დიტო, უცებ მარიკას ყავას დასწვდება და ერთი ყლუპით დალევს.
– ეე, რას აკეთებ! – პროტესტს აცხადებს მარიკა, მაგრამ უკვე გვიანაა. დიტო მკლავით შეიმშრალებს ტუჩებს, თითქოს არაყი გადაჰკრაო და იტყვის:
– მაშ, მიყავს, არა?
– ჰო. – მარიკა თავს დაუქნევს, თან თვალებში უყურებს, ცდილობს წინასწარ გამოიცნოს, რის თქმას აპირებს.
– მაშ, 5 000-ს იძლევა, არა? – აგრძელებს დიტო, თითქოს მუქარით.
– კი, იძლევა, – უდასტურებს მარიკა, – მანქანას ვიყიდით და…
– და იქ ჩომბახა პაპას ნემსები უნდა დაარჭონ და,.. აწვალონ?!
– ვინ გითხრა?!
– თუ ატრაქციონი უნდა მოაწყონ,.. ცირკში გამოიყვანონ,.. ნამდვილი ცოცხალი გნომი!.. არა?!
– რა ცირკი, ვინ გითხრა?!
– იცი რა, მარიკა-ჯან, მოკლედ, – ამბობს დიტო უკვე მშვიდად, – მოკლედ, ჩომბახა პაპა “ნევიეზდნოია”!.. “იასნია”?!
მარიკა, როგორც ჩანს, ასეთ ფინალს არ ელოდა, და ახლა როგორმე სასწრაფოდ ცდილობს დამატებითი არგუმენტები მოიფიქროს.
– დიტო,.. ეე,.. შენ არ ამბობდი, ჩავაბაროთო?
დიტო დგება და ისევ ფანჯარასთან მიდის, ხმადაბლა ჩაილაპარაკებს:
– მე არ მითქვამს, გავყიდოთ-მეთქი.
მარიკამ აღარ იცის, რა თქვას და უცებ დაახეთქებს:
– გინდა, დავურეკავ და ვეტყვი, რომ დაამატოს,.. გინდა ვუთხრა, 10 000 მოგვცეს?
დიტო არ პასუხობს. ხანმოკლე პაუზის შემდეგ ჩაილაპარაკებს:
– მგონი. ისევ წვიმას იწყებს…
– დიტო, მოდი, მანქანას კი ნუ ვიყიდით, მაგ ფულით, მოდი, ახალი გამოკვლევები ჩაიტარე…
დიტო თავს მოაბრუნებს და მარიკას შეხედავს. დიდხანს უყურებს, მაგრამ ხმას არ იღებს.
– ახალი გამოკვლევები ჩავიტაროთ ორივემ, გინდა, დიტო?.. ორივემ?
დიტო გადის, კარებში წამით შეყოვნდება და გადაჭრით, თუმც კი მშვიდად იტყვის:
– არ მინდა.
***
დიტო სავარძელში ზის. შემოდის მარიკა. თავიდან ფეხებამდე სველია, გალუმპული.
– სად იყავი? მთლად გაწუწულხარ.
– კონსულტაციაში,.. გილოცავ!
– რაა?
– გილოცავ!!
დიტო ფეხზე წამოდგება. პაუზა. მარიკას თვალებში უყურებს.
– ნაღდად?!
– ნაღდად!
უეცრად ლოჯის მხრიდან ხმამაღალი ღიღინი გაისმის.
– ჩომბახაა?!
მარიკა სასწრაფოდ ლოჯში შეიხედავს, შუბლზე ხელს მოისვამს და იტყვის:
– არა, ვიღაც მთვრალი მიდის ქუჩაში,.. ბელეტაჟზე არა ვართ?