თემურ გოცაძე დაიბადა 1941 წლის 25 მარტს, თბილისში 1958-1964 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატრო აკადემიაში, გამოჩენილ მხატვარ, პროფ. აპოლონ ქუთათელაძის კლასში იგი სისტემატიურად მონაწილეობს რესპუბლიკურ, საკავშირო და საერთაშორისო გამოფენებში. 1975 წელს უკანასკნელი დროის მხატვრულ ნამუშევრებში მიენიჭა საქართველოს “კომკავშირის პრემია”. გასული საუკუნის 70-იან 80-იან წლებში საქართველოს ტელევიზიის მთავარი მხატვარი იყო.
შემოქმედებითი გზა
მიუხედავად ახლაგაზრდობისა თემო გოცაძის შემოქმედებაში შეიმჩნევა რამდენიმე ნაკადი, რომელთაც აერთიანებს ერთი მძლავრი დინება-ხატვის შინაგანი, ღრმად პატრიოტული სოციალისტური შინაარსით აღბეჭდილი განცდები, ფიქრი დღევანდელობაზე. თ.გოცაძის შემოქმედება ორ პერიოდად იყოფა. პირვველია სამხატრო აკადემიაში სწავლის წლები. ამ პერიოდში იგი ეუფლება საოსტატო ხელობას, სწავლობს დიდ ხელოვნებათა შემოქმედებას, ცდილობს მონახოს გამხოატვის საკუთარი ფორმა, რომელიც სავსებით შეესატყვისება სამყაროს მისეულ აღქმას.ამიტომაა რომ ადრეული ნამუშევვრები გვხიბლავენ სწორედ ამ დაოსტატების ხარისხით თუმცა მათში ფორმალურ ძიებათა კვალი “მეორდება”... ამ დროს ნამუშევრებში იგი შემოქმედებით ამოცანას ისახავს ასოციაციურად, ნანახი ნაწარმოებებით აღძრულ მხატვრულ იერსახეთა ოსტატურად მოგვარებას. არა მიბაძვა და ბრმა მიყოლა “სასხვისო გზაზე” არამედ საკუთარი შესაძლებლობების მოსინჯვა არის მიზანი ამ ძიებათა. ამ პერიოდში ერთი მნიშვნელოვანი მომენტიც ვლინდება თემო გოცაძის შემოქმედებაში- ხატვის მეტად სერიოზული და საფუძვლიანი დაუფლება. ნახატი, ვითარცა სამხატრო შესაძლებლობათა ფუძე, კლასიკური მხატვრობიდან ნაანდერძევი და ჩადებული ხელოვნების ქვაკუთხედად, თემო გოცაძის განსაკუთრებული ინტერესისსაგანი ხდება. მისი გრაფიკა იმის აშკარა დასტურია, რომ ამ დარგში მხატვარმა სერიოზულ ოსტატობას მიაღწია. ამითაც გამოვლინდა სემოქმედების ჭეშმარიტება. რაიმე რომ გადალახო, ჯერ მას უნდა დაეუფლო; წინ რომ წაიწიო უნდა დაძლიო უკვე ათვისებული და დაფუძნებული სივრცე შესაძლებლობებისა. ყოველგვარ ძიებას მხოლოდ კულტურის საერთო ნიადაგზე აქვს გამართლება და მისი ღირებულებით ამ კულტურის მონაპოვის შემოქმედებად ათვისებაზეა დამოკიდებული. გარდა ამ საოსტატო ნამუშევრებისა პირველ პერიოდშივე გამოვლინდა მხატვრის განსაკუთრებული ინტერესი ქართულ თემატიკისა და ინტელექტუალური ნიადაგისადმი აქ აჟღერდა მისი საკუთარი ნოტა , შემდგომში რომ პიროვნულობის ნიშანი აღბეჭდილ ნაწარმოებთა შექმნის მწყობრ სისტემად გაიშალა. ისტორია უვნებოა: ის , რაც ადრე, მის ფოკუსში მოხვედრილი როგორც ახალი, მნიშვნელოვნად, მკვეთრად და საინტერესოთ ჩანდა, შემდგომ ჟამთა სვლაში ძნელად, მაგრამ მაინც შეელია საკუთარ მიმზიდველობისა და უახლესის მიზიდულობას დაემორჩილა, ბუნებრივიცა,-შემოქმედებით ძიება-დინებას შორდება, ჭეშმარიტი ხელოვნების კანონი ყოველთვის ნათელი იყო და არის ახლაც ,-კანონი ფერწერული ჰარმონიისა , ფერისა და ფორმი, მხატვრული აზროვნებისა და ცხოველმყოფელობისა, ეს ის კანონია რომელიც შთააგონებს საქართველოში დავით გარეჯის ფრესკების შექმნილ ოსტატთა სახელობის წინაშე მუხლი მოვიყაროთ ისევე, როგორც ყველა დროის კლასიკოსთა და მათ გვერდით თანამედროვე დიდოსტატთა შემონაქმედთან. ეს კანონები უნდა აღიქვას და შეითავსოს ახალგაზრდა მხატვარმა დამხმარე ძალად საკუთარი წინსვლისა და თავის მსოფლგანცდის სულის სიღრმეში ჩასაწვდომად მიაშველოს. აუარო გვერდი მას ნიშნავს არ ისუნთქო ჩვენი პლანეტის ჰაერით , არ მიეფიცხო მზეს, არ გრილდებოდე დილის ნიავით და ითვისებს რა თამამედროვე ხელოვნების ამ საფუძვლებს რომელსაც კლასიკურს უწოდებთ, იმ მაღალი გაგებით, რომელიც მსოფლიოს ხელოვნების ისტორიას ერთიან ღირსებულებად წარმოგვიდგენს მხატვარს შეუძლია , უფრო მეტიც, ვალდებულია იგი გაატაროს თავისი “გრძნობბა გონების პრიზმაში, დაადგინოს ახალი შესაძლებლობანი და გამოავლინოს საკუთარი გაცნობიერებული შემოქმედებითი “მე”-ს სახით ეს გეზი- მიმართულება ახლისკენ- გზა ჭეშმარიტი შემოქმედებისა. თუ დასაწყისში თემო გოცაძეს იზიდავდა საკუთვრივ ფერწერული ამოცანები ასე ვთქვათ თვალით სამზერი რეალობა, შემდგომში ეს სამზერობა რეალობისა სიმბოლური გამოსახვით იცვლება და თანდათან გადადის მითოლოგემებში, რომლებიც მთლიანად იპყრობენ ხილვად განცდას და სამზერი რეალობის საფიქრელად გარდაშლიან. აქედან იწყება მეორე პერიოდში თემო გოცაძის შემოქმედებისა მითოლოგიზირებული რეალიზმი ოპერირებს ესთეტიზირებული მითოლოგემებით. ხილვადი სისტემა აქ პოლიექსპოქსპოზიციურია , ირეალურ ფერს ორმაგი ფუნქცია აკისრია- სიმბოლური და საკუთვრივ ფერწერული (სამზერი), ირეალური პლასტიკაც ამგვარი ორმაგობითაა აღბეჭდილი ყოველივე ეს ქმნის წინამძღვარს გრძნობითი რეალობიდან გონით რეალობაში გადასვლისა და, საბოლოოდ, გრძნობა-გონების “ზერეალობის “ დაფუძნებისა. განსაკუთრებული ინტერესის ღირსია ცხენის მითოლოგემა რომელიც მხატვრის მთელი თითქმის მთელი შემოქმედების ძირითად იერსახეს ქმნის. თუ რა ადგილი უკავია ცხენს ქართულ მითოლოგიურ სივრცეში , საიდანაც იძვრის მძლავრი არქეტიპული სახე, ამის დასანახად საკმარისია გავიხსენოთ თეთრი გიორგი ცხენზე ამხედრებული რაინდი სიმბოლო საქართველოსი. მითოლოგიურ წარმოდგენაში ცხენი მზის სიმბოლოცაა. სწორედ ამგავრი ორმაგმნიშვნელოვანი სახე იქცა თემო გოცაძის მითოლოგიზირებულ რელობის პერსონიფიცირებულ სიმბოლოდ. ამ რეალობის ერთი ასოციაციური ფესვი ქართულ პოეზიაშია საგულვებელი და ეს არაა შემთხვევითი განსაკუთრებით მკაფიოდ ჟღერს გალაკტიონის ჰანგი და იხილვება სახე მხატვრისეულ განცდისა. მაგრამ აქ ლიტერატურულ რემინისცენმციასთან კი არ გვაქვს საქმე, არამედ პოეტური სმენადხილვადი იერსახის ხილვა-სმენადურ გადაქმნასთან, ხოლო რამდენად შეძლო მხატვარმა ამ გარდაქმნის მოგვარება თავად განსაჯეთ. მაძიებელ შემოქმედზე წერა , როგორც დასრულებულ მხატვარზე, საუხერხულოა. ეს ალბომი მხოლოდ გარკვეულ გზის მაჩვენებელია. საინტერესო სივრცისადმი თემო გოცაძის თავისებური დამოკიდებულება. სივრცე თითქოს სრულიად დამოკიდებული საგანია იმ რეალობისა რომელსაც მხატვარი ქმნის ტილოზე. ამიტომაც სივრცე განიცდება არა საგნით ურთიერთობაში, არამედ მის ურთიერთობაში სხვა საგნებთან. სივრცე გარემო კი არ არის, რომლებშიც საგნებია განლაგებული არამედ თავადაც ერთი საგანია, სხვა საგანთა შორის აქედან მხატვრის სურვილი სივრცის სტრუქტურა ფერის სპექტრული განშლით გამოვლინოს; სივრცის “უსაგნობა” შეცვალოს ფერის საგნობრივი მატერიალობით და თვალში საცემ რეალობად აქციოს იგი. სივრიც სპექტრულ განშლასთან ერტად მხატვარი იყენებს სივრცის პლასტიკუხაზოვან სტრუქტურად წარმოჩენის ხერხსაც. თემო გოცაძის ნამუშევრებში სივრცე იშლება, ერთი მხრივ, ფერადოვან სისტემად მეორე მხრივ ხაზოვან- პლასტიკურად, ხოლო ეს უკანასკნელია ამავე დროს, - გამამთლიანებელ პრიცნიპად კომპოზიციის კონცეტრირებას რომ დიდად ეხმარება. ტრადიციული ფერწერული პრინციპებიდან ერთგვარი მანერისტულ პოზიციაზე გადასვლა შესაძლოა გამოწვეული იყოს სიმბოლურ – მითოლოგიზირებული რეალობის შეჭრით ტრადიციულ სისტემაში ეს გარკვეულად ბადებს მოუსვენრობის და არამდგრადობის განცდას. შესაძლოა არა საბოლოო მოგვარების ესტეტიკურად, მაგრამ არასოდეს ტოვებს გულგრილს, გაიძულებს აშალო ფიქრი და “იკითხო “ ნაწარმოები. თემო გოცაძის შემოქმედებაში ისიცაა საყურადღებო, რომ მხატვარი პირადული განცდებით არ იზღუდება. მისი გრძნობები ყოველთვის მიმართულია გარემოს სინამდვილისაკენ, ვიბრირებს მისადმი შიანაგანი შესატყვისობით და ეძებს ამ სინამდვილისაკენ, მუშაკი მიწისა და ერისა, მშენებელი ახალი ცხოვრებისა (პორტრეტები, ჯგუფური კომპოზიციები, ტრადიციები) და ბოლოს, უზარმაზარი პანო რომელშიც თითქოსადა თავმოყრილია მხატვრის მთელი სამყარო, განსახიერებული გაზაფხულის სიმბოლურ სახეში(საქართველოს ტელევიზიისფორეს კედელი), თემატურ მრავალფეროვნებასთან ერთად , დარგობრივი მრავალფერობნებაც ახასიათებს თემო გოცაძის შემოქმედებას. მთელი რიგი კომპოზიციებისა ჩაფიქრებული და რეალიზირებულია როგორც ფუნქციურ-სატელევიზიო სისტემები ტელევიზიის სპეციფიკის გამო მობილურ-დესტრუქტურული პრინცხიპიტ აგებული ნაწარმოები. ამიტომაც ეს კომპოზიციები ერთგავარად ეკლეტიკურ იერს ატარებს. საესკიზო სიბრტყეში სხვადასხვაა ფორმალური და დინამიკური სისტემაა გაერთიანებული,- პირობითობა და კონკრეტულობა მანერული განწელვა და კლასიკური სიმშვიდეა ჩადებული ნახატსა და ფერში. ეს ნაშრომი გარკვეულ წარმოდგენას მისცემს ხელოვნების მოყვარულთ იმ გზაზე, რომელსაც ადგას ახალგაზრდა შემოქმედი იმ ძიებებზე, რომლებიც მის დაუდგრომელ ბუნებას ავლენენ იმ გრძნობა -გონებასა და განცდებზე რომლითაც ცოცხლობს ერთ-ერთი ნიჭიერი ქართველი ხელოვანი.
შემოქმედებითი გზა
მიუხედავად ახლაგაზრდობისა თემო გოცაძის შემოქმედებაში შეიმჩნევა რამდენიმე ნაკადი, რომელთაც აერთიანებს ერთი მძლავრი დინება-ხატვის შინაგანი, ღრმად პატრიოტული სოციალისტური შინაარსით აღბეჭდილი განცდები, ფიქრი დღევანდელობაზე. თ.გოცაძის შემოქმედება ორ პერიოდად იყოფა. პირვველია სამხატრო აკადემიაში სწავლის წლები. ამ პერიოდში იგი ეუფლება საოსტატო ხელობას, სწავლობს დიდ ხელოვნებათა შემოქმედებას, ცდილობს მონახოს გამხოატვის საკუთარი ფორმა, რომელიც სავსებით შეესატყვისება სამყაროს მისეულ აღქმას.ამიტომაა რომ ადრეული ნამუშევვრები გვხიბლავენ სწორედ ამ დაოსტატების ხარისხით თუმცა მათში ფორმალურ ძიებათა კვალი “მეორდება”... ამ დროს ნამუშევრებში იგი შემოქმედებით ამოცანას ისახავს ასოციაციურად, ნანახი ნაწარმოებებით აღძრულ მხატვრულ იერსახეთა ოსტატურად მოგვარებას. არა მიბაძვა და ბრმა მიყოლა “სასხვისო გზაზე” არამედ საკუთარი შესაძლებლობების მოსინჯვა არის მიზანი ამ ძიებათა. ამ პერიოდში ერთი მნიშვნელოვანი მომენტიც ვლინდება თემო გოცაძის შემოქმედებაში- ხატვის მეტად სერიოზული და საფუძვლიანი დაუფლება. ნახატი, ვითარცა სამხატრო შესაძლებლობათა ფუძე, კლასიკური მხატვრობიდან ნაანდერძევი და ჩადებული ხელოვნების ქვაკუთხედად, თემო გოცაძის განსაკუთრებული ინტერესისსაგანი ხდება. მისი გრაფიკა იმის აშკარა დასტურია, რომ ამ დარგში მხატვარმა სერიოზულ ოსტატობას მიაღწია. ამითაც გამოვლინდა სემოქმედების ჭეშმარიტება. რაიმე რომ გადალახო, ჯერ მას უნდა დაეუფლო; წინ რომ წაიწიო უნდა დაძლიო უკვე ათვისებული და დაფუძნებული სივრცე შესაძლებლობებისა. ყოველგვარ ძიებას მხოლოდ კულტურის საერთო ნიადაგზე აქვს გამართლება და მისი ღირებულებით ამ კულტურის მონაპოვის შემოქმედებად ათვისებაზეა დამოკიდებული. გარდა ამ საოსტატო ნამუშევრებისა პირველ პერიოდშივე გამოვლინდა მხატვრის განსაკუთრებული ინტერესი ქართულ თემატიკისა და ინტელექტუალური ნიადაგისადმი აქ აჟღერდა მისი საკუთარი ნოტა , შემდგომში რომ პიროვნულობის ნიშანი აღბეჭდილ ნაწარმოებთა შექმნის მწყობრ სისტემად გაიშალა. ისტორია უვნებოა: ის , რაც ადრე, მის ფოკუსში მოხვედრილი როგორც ახალი, მნიშვნელოვნად, მკვეთრად და საინტერესოთ ჩანდა, შემდგომ ჟამთა სვლაში ძნელად, მაგრამ მაინც შეელია საკუთარ მიმზიდველობისა და უახლესის მიზიდულობას დაემორჩილა, ბუნებრივიცა,-შემოქმედებით ძიება-დინებას შორდება, ჭეშმარიტი ხელოვნების კანონი ყოველთვის ნათელი იყო და არის ახლაც ,-კანონი ფერწერული ჰარმონიისა , ფერისა და ფორმი, მხატვრული აზროვნებისა და ცხოველმყოფელობისა, ეს ის კანონია რომელიც შთააგონებს საქართველოში დავით გარეჯის ფრესკების შექმნილ ოსტატთა სახელობის წინაშე მუხლი მოვიყაროთ ისევე, როგორც ყველა დროის კლასიკოსთა და მათ გვერდით თანამედროვე დიდოსტატთა შემონაქმედთან. ეს კანონები უნდა აღიქვას და შეითავსოს ახალგაზრდა მხატვარმა დამხმარე ძალად საკუთარი წინსვლისა და თავის მსოფლგანცდის სულის სიღრმეში ჩასაწვდომად მიაშველოს. აუარო გვერდი მას ნიშნავს არ ისუნთქო ჩვენი პლანეტის ჰაერით , არ მიეფიცხო მზეს, არ გრილდებოდე დილის ნიავით და ითვისებს რა თამამედროვე ხელოვნების ამ საფუძვლებს რომელსაც კლასიკურს უწოდებთ, იმ მაღალი გაგებით, რომელიც მსოფლიოს ხელოვნების ისტორიას ერთიან ღირსებულებად წარმოგვიდგენს მხატვარს შეუძლია , უფრო მეტიც, ვალდებულია იგი გაატაროს თავისი “გრძნობბა გონების პრიზმაში, დაადგინოს ახალი შესაძლებლობანი და გამოავლინოს საკუთარი გაცნობიერებული შემოქმედებითი “მე”-ს სახით ეს გეზი- მიმართულება ახლისკენ- გზა ჭეშმარიტი შემოქმედებისა. თუ დასაწყისში თემო გოცაძეს იზიდავდა საკუთვრივ ფერწერული ამოცანები ასე ვთქვათ თვალით სამზერი რეალობა, შემდგომში ეს სამზერობა რეალობისა სიმბოლური გამოსახვით იცვლება და თანდათან გადადის მითოლოგემებში, რომლებიც მთლიანად იპყრობენ ხილვად განცდას და სამზერი რეალობის საფიქრელად გარდაშლიან. აქედან იწყება მეორე პერიოდში თემო გოცაძის შემოქმედებისა მითოლოგიზირებული რეალიზმი ოპერირებს ესთეტიზირებული მითოლოგემებით. ხილვადი სისტემა აქ პოლიექსპოქსპოზიციურია , ირეალურ ფერს ორმაგი ფუნქცია აკისრია- სიმბოლური და საკუთვრივ ფერწერული (სამზერი), ირეალური პლასტიკაც ამგვარი ორმაგობითაა აღბეჭდილი ყოველივე ეს ქმნის წინამძღვარს გრძნობითი რეალობიდან გონით რეალობაში გადასვლისა და, საბოლოოდ, გრძნობა-გონების “ზერეალობის “ დაფუძნებისა. განსაკუთრებული ინტერესის ღირსია ცხენის მითოლოგემა რომელიც მხატვრის მთელი თითქმის მთელი შემოქმედების ძირითად იერსახეს ქმნის. თუ რა ადგილი უკავია ცხენს ქართულ მითოლოგიურ სივრცეში , საიდანაც იძვრის მძლავრი არქეტიპული სახე, ამის დასანახად საკმარისია გავიხსენოთ თეთრი გიორგი ცხენზე ამხედრებული რაინდი სიმბოლო საქართველოსი. მითოლოგიურ წარმოდგენაში ცხენი მზის სიმბოლოცაა. სწორედ ამგავრი ორმაგმნიშვნელოვანი სახე იქცა თემო გოცაძის მითოლოგიზირებულ რელობის პერსონიფიცირებულ სიმბოლოდ. ამ რეალობის ერთი ასოციაციური ფესვი ქართულ პოეზიაშია საგულვებელი და ეს არაა შემთხვევითი განსაკუთრებით მკაფიოდ ჟღერს გალაკტიონის ჰანგი და იხილვება სახე მხატვრისეულ განცდისა. მაგრამ აქ ლიტერატურულ რემინისცენმციასთან კი არ გვაქვს საქმე, არამედ პოეტური სმენადხილვადი იერსახის ხილვა-სმენადურ გადაქმნასთან, ხოლო რამდენად შეძლო მხატვარმა ამ გარდაქმნის მოგვარება თავად განსაჯეთ. მაძიებელ შემოქმედზე წერა , როგორც დასრულებულ მხატვარზე, საუხერხულოა. ეს ალბომი მხოლოდ გარკვეულ გზის მაჩვენებელია. საინტერესო სივრცისადმი თემო გოცაძის თავისებური დამოკიდებულება. სივრცე თითქოს სრულიად დამოკიდებული საგანია იმ რეალობისა რომელსაც მხატვარი ქმნის ტილოზე. ამიტომაც სივრცე განიცდება არა საგნით ურთიერთობაში, არამედ მის ურთიერთობაში სხვა საგნებთან. სივრცე გარემო კი არ არის, რომლებშიც საგნებია განლაგებული არამედ თავადაც ერთი საგანია, სხვა საგანთა შორის აქედან მხატვრის სურვილი სივრცის სტრუქტურა ფერის სპექტრული განშლით გამოვლინოს; სივრცის “უსაგნობა” შეცვალოს ფერის საგნობრივი მატერიალობით და თვალში საცემ რეალობად აქციოს იგი. სივრიც სპექტრულ განშლასთან ერტად მხატვარი იყენებს სივრცის პლასტიკუხაზოვან სტრუქტურად წარმოჩენის ხერხსაც. თემო გოცაძის ნამუშევრებში სივრცე იშლება, ერთი მხრივ, ფერადოვან სისტემად მეორე მხრივ ხაზოვან- პლასტიკურად, ხოლო ეს უკანასკნელია ამავე დროს, - გამამთლიანებელ პრიცნიპად კომპოზიციის კონცეტრირებას რომ დიდად ეხმარება. ტრადიციული ფერწერული პრინციპებიდან ერთგვარი მანერისტულ პოზიციაზე გადასვლა შესაძლოა გამოწვეული იყოს სიმბოლურ – მითოლოგიზირებული რეალობის შეჭრით ტრადიციულ სისტემაში ეს გარკვეულად ბადებს მოუსვენრობის და არამდგრადობის განცდას. შესაძლოა არა საბოლოო მოგვარების ესტეტიკურად, მაგრამ არასოდეს ტოვებს გულგრილს, გაიძულებს აშალო ფიქრი და “იკითხო “ ნაწარმოები. თემო გოცაძის შემოქმედებაში ისიცაა საყურადღებო, რომ მხატვარი პირადული განცდებით არ იზღუდება. მისი გრძნობები ყოველთვის მიმართულია გარემოს სინამდვილისაკენ, ვიბრირებს მისადმი შიანაგანი შესატყვისობით და ეძებს ამ სინამდვილისაკენ, მუშაკი მიწისა და ერისა, მშენებელი ახალი ცხოვრებისა (პორტრეტები, ჯგუფური კომპოზიციები, ტრადიციები) და ბოლოს, უზარმაზარი პანო რომელშიც თითქოსადა თავმოყრილია მხატვრის მთელი სამყარო, განსახიერებული გაზაფხულის სიმბოლურ სახეში(საქართველოს ტელევიზიისფორეს კედელი), თემატურ მრავალფეროვნებასთან ერთად , დარგობრივი მრავალფერობნებაც ახასიათებს თემო გოცაძის შემოქმედებას. მთელი რიგი კომპოზიციებისა ჩაფიქრებული და რეალიზირებულია როგორც ფუნქციურ-სატელევიზიო სისტემები ტელევიზიის სპეციფიკის გამო მობილურ-დესტრუქტურული პრინცხიპიტ აგებული ნაწარმოები. ამიტომაც ეს კომპოზიციები ერთგავარად ეკლეტიკურ იერს ატარებს. საესკიზო სიბრტყეში სხვადასხვაა ფორმალური და დინამიკური სისტემაა გაერთიანებული,- პირობითობა და კონკრეტულობა მანერული განწელვა და კლასიკური სიმშვიდეა ჩადებული ნახატსა და ფერში. ეს ნაშრომი გარკვეულ წარმოდგენას მისცემს ხელოვნების მოყვარულთ იმ გზაზე, რომელსაც ადგას ახალგაზრდა შემოქმედი იმ ძიებებზე, რომლებიც მის დაუდგრომელ ბუნებას ავლენენ იმ გრძნობა -გონებასა და განცდებზე რომლითაც ცოცხლობს ერთ-ერთი ნიჭიერი ქართველი ხელოვანი.