„ქართული სავანა“– ვაშლოვანი
("qartuli savana" - vashlovani)
ვაშლოვანის ნაკრძალი 1935 წელს დაარსდა ნიკო კეცხოველისა და ვასილ გულისაშვილის ინიციატივით. ნაკრძალის ტერიტორია (საერთო ფართობი – 10 142 ჰექტარი) მოიცავს პანტიშარა ვაშლოვანის მასივს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 300-600 მეტრს შორის მერყეობს. დღეისათვის ვაშლოვანის ეროვნული პარკი მოიცავს : ალაზნის ჭალას, არწივის ხეობასა და ტახტი-ფეშას.
ვაშლოვანის დაცულ ტერიტორიას მოგზაურებმა „ქართული სავანა“ უწოდეს. მისი ლადშაფტი საოცრად ჰგავს აფრიკულს. ეს ეფექტი განსაკუთრებით მძაფრდება მზის ჩასვლისას – ვერაფრით დაიჯერებთ, რომ საქართველოში ხართ… ეს არის ადგილი, რომლის სიმშვიდეს გიურზები იცავენ, ხოლო მის ეგზოტიკას ამ რამდენიმე წლის წინ გამოჩენილი ლეოპარდი “ნოე” აგრძელებს.
და თუ კირქვიან კლდეებზე შერჩენილი სამხრეთული სპილოს გაქვავებული ძვლები და პრეისტორიული ხანის მოლუსკების ნიჟარები თქვენს მეხსიერებას მილიონი წლის უკან გადაისვრის, ტახტი-თეფას ტალახოვანი ვულკანის ხილვისას ისეთი შეგრძნება დაგეუფლებათ, რომ არათუ სხვა ქვეყანაში, სხვა პლანეტაზე მოხვდით: ვულკანის მოთეთრო ბორცვები გამუდმებით ფეთქავს და თუხთუხებს.
თქვენს გაკვირვებას ციცაბო თიხის ფლატეებზე აშენებული მერცხლების ქალაქები და უიშვიათესი საკმლის ხეებიც გააგრძელებენ, რომელთა ვაშლის ხეებთან მსგავსებამ, სავარაუდოდ, ამ ადგილის გეოგრაფიული სახელწოდება განსაზღვრა.
ვაშლოვანში ისტორიულ ძეგლებსაც გადააწყდებით , მათ შორის მე-5 საუკუნის ციხე-ქალაქი ხორნაბუჯი, წინაპართა დიდებული და საოცარი ქმნილება. ციხე-ქალაქი განსაკუთრებით მეთორმეტე საუკუნეში, თამარის მეფობისას, განვითარდა, ამიტომაც უწოდებენ ხორნაბუჯს სხვანაირად ,,თამარის ციხეს”. იგი ცნობილმა მხატვარმა ზიჩმა შოთა რუსთაველის უკვდავი პოემის ,,ვეფხისტყაოსნის” დასურათებისას, მიუვალი და აუღებელი ქაჯეთის ციხის პროტოტიპადაც გამოიყენა.
("qartuli savana" - vashlovani)
ვაშლოვანის ნაკრძალი 1935 წელს დაარსდა ნიკო კეცხოველისა და ვასილ გულისაშვილის ინიციატივით. ნაკრძალის ტერიტორია (საერთო ფართობი – 10 142 ჰექტარი) მოიცავს პანტიშარა ვაშლოვანის მასივს. მისი სიმაღლე ზღვის დონიდან 300-600 მეტრს შორის მერყეობს. დღეისათვის ვაშლოვანის ეროვნული პარკი მოიცავს : ალაზნის ჭალას, არწივის ხეობასა და ტახტი-ფეშას.
ვაშლოვანის დაცულ ტერიტორიას მოგზაურებმა „ქართული სავანა“ უწოდეს. მისი ლადშაფტი საოცრად ჰგავს აფრიკულს. ეს ეფექტი განსაკუთრებით მძაფრდება მზის ჩასვლისას – ვერაფრით დაიჯერებთ, რომ საქართველოში ხართ… ეს არის ადგილი, რომლის სიმშვიდეს გიურზები იცავენ, ხოლო მის ეგზოტიკას ამ რამდენიმე წლის წინ გამოჩენილი ლეოპარდი “ნოე” აგრძელებს.
და თუ კირქვიან კლდეებზე შერჩენილი სამხრეთული სპილოს გაქვავებული ძვლები და პრეისტორიული ხანის მოლუსკების ნიჟარები თქვენს მეხსიერებას მილიონი წლის უკან გადაისვრის, ტახტი-თეფას ტალახოვანი ვულკანის ხილვისას ისეთი შეგრძნება დაგეუფლებათ, რომ არათუ სხვა ქვეყანაში, სხვა პლანეტაზე მოხვდით: ვულკანის მოთეთრო ბორცვები გამუდმებით ფეთქავს და თუხთუხებს.
თქვენს გაკვირვებას ციცაბო თიხის ფლატეებზე აშენებული მერცხლების ქალაქები და უიშვიათესი საკმლის ხეებიც გააგრძელებენ, რომელთა ვაშლის ხეებთან მსგავსებამ, სავარაუდოდ, ამ ადგილის გეოგრაფიული სახელწოდება განსაზღვრა.
ვაშლოვანში ისტორიულ ძეგლებსაც გადააწყდებით , მათ შორის მე-5 საუკუნის ციხე-ქალაქი ხორნაბუჯი, წინაპართა დიდებული და საოცარი ქმნილება. ციხე-ქალაქი განსაკუთრებით მეთორმეტე საუკუნეში, თამარის მეფობისას, განვითარდა, ამიტომაც უწოდებენ ხორნაბუჯს სხვანაირად ,,თამარის ციხეს”. იგი ცნობილმა მხატვარმა ზიჩმა შოთა რუსთაველის უკვდავი პოემის ,,ვეფხისტყაოსნის” დასურათებისას, მიუვალი და აუღებელი ქაჯეთის ციხის პროტოტიპადაც გამოიყენა.