გულისძგერა
ეჟენ ანტუანი † 1947 წლის 15 ოქტომბერს
ნეტავ ვიცოდე, მიცვალებულებს
ახსოვთ თუ არა
ტყის ნაკადულის ჩუმი რაკრაკი? ან - ვარდისფერი
ღრუბლების წყება მწუხრის ეთერში?
ან - მარწყვის სიტკბო, პირში რომ დნება?
მათ უსასრულო არარაში გაქცევიათ თავისი ყოფა.
სამაგიეროდ ის არარა ხომ სავსეა
იმ პირველქმნილი სიყვარულით,
მის წინაშე მოკვდავთ შიშით რომ აცახცახებს.
ჭექა-ქუხილი –
ოდესღაც რომ წამიკითხავს ჰუმბოლტის წიგნში –
ჩვენს ანტიპოდებს ფეხქვეშ გრუხუნით ემუქრებოდა.
ოღონდ რომელი ღრუბლებიდან გამოსხლტება
უეცრად ელვა? არა ოქროსფრად, არამედ შავად
რომ დაგელავს კენწეროებში.
ალის ენები არ ავარდება, იგი ისე დაეძგერება
ჩახლართულ ფესვებს.
ეჰ, ჩვენი ფესვი, რომ არ ვიცით, საით მიილტვის?
ხეს აქვს ძარღვები, შიგ უდგას წვენი. ჯიუტთხიერად
რომ მოწანწკარებს, ის კი სისხლია, ოღონდ თუ ვიცით,
იგი მტკიცედ რას ეჭიდება?
ფესვები არის ჩვენი გული. ვაი რომ ფესვებს
მუხანათურად ეპარება ვეება გველი,
ხის ძირს ყვითელი ღრუბელივით, ვითომ მთვლემარე
რომ ახვევია.
შენ კურთხეული სახლის კარი გამოიხურე,
გულს გიხარებდა მადლიერი დამშვიდობება.
მრუმე ღამეში, ფარნების შუქზე
ქუჩა ზუსტად იქ გადაკვეთე,
სად ბოძკინტებზე ეკიდა ფარი და თეთრ-წითელ
ტრამვაის ვაგონს გაჩერებას აიძულებდა.
გაჩერებაზე რამდენიმე თუ იდგა მგზავრი. გიჟმაჟმა ქარმა
კვლავ ლოყაზე მოგიალერსა. ცაზე გაბნეულ
ვარსკვლავთაგან
ერთი ვარსკვლავი ნაღვლიანად ჩამოგცქეროდა.
ყრუდ ჩაგესმოდა შორეული ფორნის რახრახი.
შენი ნატიფი, თლილი თითებით პირიდან ფერფლით დამძიმებულ
სიგარეტს იღებ, ფერთხავ ჰაერში, რაც დღეს უკვე
შენ თვითონა ხარ.
ბუნდოვან ფიქრებს ვერ გაექეცი,
ზაფხულის დამდეგს იალაღებს ნათლად ხედავდი
დაწაფებულთ ალპური ტბის დატალღულ წყალზე.
თუ მიმოდიან კვლავ გოგონები ჟინით აღსავსე
გაშტერებულ თვალთა წინაშე?
ალბათ მოგიკრავს ჩემთვის თვალი, როცა წყლის პირას
მარტოდმარტო დავეხეტები, მანამ, სანამ ჩემს ხატებაში
რაღაც უცხო და ცოცხალი არ გამოკრთება. შენ ფიქრობდი:
ბოლოსდაბოლოს ხვალ მივწერ წერილს. ანდა გრძნობდი:
რომ დღეს ძილის წინ შევშინდებოდი და ვერაფრით
ავხსნიდი მიზეზს.
ტკივილი ჩემი შენ ხომ თვალით ვერ დაინახე.
ვინ არის, ნეტავ, ის ბებრული, მომცრო ფიგურა,
უხმოდ, უჩინრად თავის თავში რომ ჩაძირულა?
რუხ ფილაქანზე დაეცა იგი. შენ კი მაშინვე
შეშინებულთა რკალმა დაგფარა. მათგან ერთ-ერთი
ახლა უკვე შენსკენ დახრილა. ახ, იმ უცნობმა უკვე იცოდა,
უხილავ ელვას მეძებარივით რომ ეპოვა ერთი ბილიკი,
შენს გულისგულში რომ მიდიოდა.
ის გული იყო, იმედით სავსე მოდარაჯე ყურს
ასე ბრიყვულად რომ გაუჩუმდა. და ახლა თვალი
მან სხვებს მიაპყრო. მხრებმა მაშინვე
ჩიტებივით შეიფრთხიალეს. რადგან შენ უკვე გაფრენილიყავ,
ხოლო ახლა წევხარ ქვაზე, ვით უსახლკარო, ვით მათხოვარი
და ღრმა ძილით, ქვასავით გძინავს.
ო, მეგობრებო! ვის ძალუძს, ნეტავ, რომ გაზომოს
სამყაროს წამი უზარმაზარი, რომელშიც ჟამი მარადისობას
კვლავ უბრუნდება? რომელსაც მხოლოდ ჩვენი სხეული
ემორჩილება? (რადგან ჩვენს სხეულს გამართულად მხოლოდ სული
გვატარებინებს). ო, წამო, წამო,
მოუსავლეთში შენ გადაგვტყორცნი!
რაც თავი მახსოვს, თოვლის სიოზე არის იგი უფრო მსუბუქი.
ისე მსუბუქი, რომ ვინც ჯერაც ისევ ამტკიცებს,
თითქოს კვლავ ცოცხლობს, ანდა სადმე არსებობს აწმყო,
რომელსაც იგი დაჰკანკალებს, გრძნობებს ახარჯავს,
ცრუობს! რადგანაც აღარაფერი აღარ არსებობს.
მაშ ჩამივარდით, მეგობრებო, გაშლილ მკლავებში,
მკლავი ღამისკენ მაქვს გაშვერილი!
ჩაახშეთ სიტყვა იმ პირიდან გადმონთხეული,
მეტისმეტად ხმამაღლა რომ მოთქვამს და გოდებს!
თუკი სისხლის წვეთს, გზააბნეულს შეუძლია
მზის დაბნელება, თუკი ჩერდება
ჩვენი გული სიცოცხლის მჩენი,
თუკი შესაქმეს შეჩერება ვარსკვლავედთა დაღუპვას ნიშნავს,
მაშინ ჩვენ რაღა დაგვრჩენია,
უნდა განვიხვნეთ და, ვით ორფევსი, ოღონდ
სიმების აუჟღერებლად, ხელის ცეცებით შთავიდეთ მღვიმეს.
მარტოდენ ეს თუ აგვაშორებს
ცოცხლადყოფნის დამთრგუნველ სირცხვილს.
მაშინ ხომ აღარ განვერიდებით
ჩვენს საკუთარ საბრალო გულებს,
რომლებიც ძგერას განაგრძობენ,
მაშინ როცა წინარე გულში ბევრი ძვირფასი
რამ განისვენებს, რასაც ამრეზით ყურს ვუგდებთ ხოლმე?
მეგობარი
ის, რაც მე შენთვის გამინდვია, ვინ იცის ახლა?
ის, რაც შენს მეტმა არვინ უწყოდა, ვინ უჩურჩულებს
ერთ-ერთ აჩრდილს და თან ანიშნებს,
რომ არაფერი გამიგონია?
ო, საყვარელო, ყოველთვის, მუდამ
სასურველო! როგორ შესძელი
ხუმრობითა და მანჭვა-გრეხით ისე შენიღბვა,
რომ არაფერი შემიმჩნევია – თურმე სარკის წინ
შეძრწუნებულს სული გითრთოდა. მისი შიშველი
საიდუმლო, იქ არეკლილი,
ყოველღამე გაოგნებას იწვევდა შენში?
ო, ღმერთო ჩემო, ჩვენ მეგობრებსაც
ვუმალავთ იმას, რაც ზურგს გვაქცევს,
და შენც ის გრძნობა, რასაც სულაც არ გაურბოდი,
მაშინვე მხოლოდ იმ ერთადერთს მიანიშნე,
ვინც განგვერიდა.
ოღონდ, ვაი, რომ ნავსაყუდლად
შენ ჩემი გული არ აირჩიე.
დღეს შემოდგომის პირველი დღეა. შენ აღარ გახსოვს,
ზღვის სველ სიოს როგორ მოაქვს ჩვენსკენ სიცივე,
როგორ იკვალავს გზას დუნე ნისლში,
შუადღემდე რომ მოიზლაზნება.
შენ დაგავიწყდა, რომ მქრქალ მინდვრებზე
აფენია ხმელი აგვიტი,
აჩრდილებივით ამოდიან ლილისფერი სათოვლიები
და ვერცხლისფერი თავები გვიმრის
მთვარის გარშემო მიმობნეულ ვარსკვლავებს ჰგვანან.
ზემოთ, უმზეო ქარაფებზე მოციმციმე ნაზი სითეთრე
ახალი თოვლი გეგონება.
ხოლო ქვემოთ, გლეხურ ბაღებში, ყვითლად ღუიან
სადაფნი და ქრიზანთემები. მაშ, ჩაგვატარე
ნაშუადღევს ტბის ნაპირებზე, ოღონდ
გოსლამდე ნუ მიგვიყვან, იგი შორსაა,
შენ ხომ არ გიყვარს სიარული,
სამაგიეროდ გიყვარს სოფლის
პატარ-პატარა სასტუმროები.
იქ გემოს ატან უბრალო კერძებს,
მარდი გოგონა ხალისით რომ მოგვართმევს ხოლმე.
რაკი თუთუნი გაახვიე აუჩქარებლად,
რაღა გვაკლია გულითადი საუბრისათვის?
ამ დროს უეცრად ტბის ტალღები უფრო ღონივრად
მოასკდება ქვით ნაგებ შვერილს, რაზეც ვერანდა
არის მკვიდრად დაშენებული.
ადრეულ დაისს ზოგჯერ ქარის სუსხი ერევა,
შენ ხელს მიაწვდენ ალპურ მოსასხამს,
უხერხულად მოიგდებ მხრებზე
და კვლავ სიგარეტს მიუბრუნდები,
თუმც მოკიდებას ამაოდ ლამობ,
თითქოს ნიავი ჭინკასავით გეთამაშება
და ალს გტაცებს ანცად და მარდად.
შემდეგ ესპანელ მწერლებს ახსენებ,
კალდერონსა და ლოპე დე ვეგას,
და არც სმეტანას „გაყიდული პატარძალი“ არ
გავიწყდება,
უცრემლოდ რომ არასოდეს მოგისმენია.
მერე იხსენებ ჩვენს პოეტებს, გრილპარცერს,
ნესტროს,
არც მეგობრები არ გავიწყდება.
ოღონდ ყველაფერს გირჩევნია
მხოლოდ ქალებზე ლაპარაკობდე,
რადგანაც შენთვის დედამიწას მათი რონინი ალამაზებდა.
მაინც არცერთი ქალთაგანი შინ არ წამოგყვა,
რადგან ბევრისკენ გაგირბოდა ყოველთვის თვალი.
თვალს არ აშორებ ახლაც ცბიერ ქალს, რომ გვეკითხება
აქ გარეთ ძალზე ხომ არ ცივაო (რადგანაც ჩვენი
მოშორება უნდა თავიდან). შენ მძიმედ დგები –
აქ ხომ ჯდომა გსიამოვნებდა. მე გული დიდხანს
მაინც არსად არ მიდგებოდა,
რაიც ყოველთვის გულისწყრომას იწვევდა შენში,
წინ დიდი გზა გვაქვს და საუბარიც მრუმე ღამეში
უკეთესია. ბევრი რამ მინდა ახლა გიამბო.
ნეტავ, ვისა აქვს შენებრ დიდი მოსმენის ნიჭი
და მოთმინება. ფრთხილად იყავი!
ხედავ, ჭადარი როგორ ჩრდილავს საკუთარ ფესვებს?
სახლში საყვარლად ინთება შუქი.
ვახშამზე უკვე დავაგვიანეთ.
ტბაზე მიცურავს ეული ნავი და ნიჩბებს, ალბათ, მიჯდომია
შვედი ასული, შენ საალერსო სახელი რომ შეგირქმევია.
ახ, ამბობ ახლაც და ხელს აიქნევ, ალბათ ვიღაც
თავქარიანი მას უეჭველად უზისო ნავში.
ჩვენ ვლაპარაკობთ შვედ ასულზე, სხვა გოგონებზეც,
საჩვენო სულაც რომ არ არიან, თითქოს უფლება
გვქონდეს იმედის. და აი აქ დგას შენი სახლი.
ღამემ ისევე გადაჩრდილა ჩვენი საღამო,
როგორც ჭადარმა თავის ფესვები.
რა დროა ახლა? შენი სახლის წინ დავყუდებულვარ,
შენ იქ შეხვედი, ოღონდ ჯერაც არ გამოსულხარ.
თითქოსდა ყველა ფანჯარაში ჩამქრალა შუქი.
ყველა სტუმარი, ალბათ, ვახშმობს, შენ კი რასა იქმ,
ჭიშკრიდან რომ არ გამოდიხარ? სახლს ირგვლივ ისევ ახვევია
მრუმე სიბნელე, ვერც კედლებს ვარჩევ, ვეღარც სახურავს.
მაშ, რა მღლის ასე? ყველაფერს სჯობდა,
შენს ოთახში რომ მომენახე.
ნეტავ ჭიშკარი რატომ იყო გამოკეტილი?
ვინ გადასწია შიდა ურდული?
ახლა ვერავინ, გვიან მოსული, სახლში თავისით ვეღარ შეაღწევს.
უეცრად მივხვდი, რომ ყველას სძინავს, შენც გძინავს ალბათ
და მეც ძილი უცებ მერევა. ნეტავ სადამდე გაგრძელდება
ჩემი ლოდინი ღამეულ ქარში? იქნებ შენ კიბით
ჩამოდიხარ, ურდულსაც გასწევ. მაშინ ჭიშკარი
გაიღება და შემომიშვებს თავის წიაღში.
მევიოლინე ქალის სიკვდილი
სულ ოთხმოცდარვა გაფრენა ჰქონდა
დიდ ფრანგ პილოტს ჟან დე ლა ნუის
თავის ორლიდან ნიუ-იორკამდე –
ნიუ-იორკიდან უკან, ორლიმდე
ბედნიერად დასრულებული.
ატლანტიკური ღრუბლების თავზე,
ცაზე, რომელიც უხსოვარ დროში
მონტესუმას და კორტესს უხილავთ,
ზვირთების თავზე, სადაც სიღრმეში
წყალმცენარეებს ზვიგენები შეჰფარებიან,
სადაც გემები არ დაცურავენ,
სადაც დელფინი არ დასრიალებს,
მფრინავი თევზიც წყლის სიღრმეში არ გამოკრთება.
უდაბნოეთში, რომლის ხსენებაც
ბავშვობიდანვე ჟრუანტელს გვგვრიდა,
რუხყვითელი ტალღების თავზე
თეთრ შხეფებშეყრილ ქულა ღრუბლებში
ჟან დე ლა ნუის თავის შტურვალი
გმირის ხელებით ეჭირა მტკიცედ.
ოთხმოცდარვაჯერ დაეშვა იგი
იქ, სადაც კოლუმბს კარაველას კიჩოდან შორით
უცხო ნაპირი არ დაუზვერავს.
პილოტთან ერთად
იმ ხომალდში მსახურობდა
სულ შვიდი კაცი და ორი ქალი.
ოცდათვრამეტ მგზავრს, სავარძლებში მსხდომს,
მათთვის საფრენად მიენდო თავი.
ამერიკელებს, ფრანგებსა და მრავალთა სხვათა,
სულსწრაფ ხალხს, ვისაც
გემი ნელი ეჩვენებოდა.
დღემოკლეთ სურდათ დროის მოგება,
ფულის მოგება - მიწათმორწმუნეთ,
პატივმოყვარეთ დიდება სურდათ,
ძალის დიდება სურდა მოკრივეს,
ვინც სიკვდილსა და სიცოცხლეს შორის
სუნთქავდა მხოლოდ, იმას სწყუროდა ჩემპიონობა.
სურდა მსოფლიო ჩემპიონად აღიარება
(ოღონდ ვიცით კი ჩემპიონად ვინ იწოდება?)
ჰოდა, ისიც ხომ დიდებაა,
ზეცის ლაჟვარდში
ერთადერთი ვიოლინო რომ დანანაობს?
მევიოლინეს დახრილ თავზე ჰანგებს დააღვრის,
ქალს, ვისაც ძველი ვიოლინო უძვირფასესი
ნიკაპითა და მხრით უჭირავს ნაზად, სათუთად.
ვიოლინო - ო, ვიოლინო! - ძველთუძველესი
ოსტატს შენთვის არ შეუქმნია.
იგი ხომ თვითონ არ უკრავდა,
მას მხოლოდ ყურთან მიჰქონდა იგი,
ხით და ჰაერით და სიმებით
ის ბგერებს გრძნობდა.
ო, ვიოლინო ხემის გარეშეც ნეტარებით
მას უმღეროდა.
ოთხმოცდამეცხრედ დღეს მოვფრინავ დასავლეთისკენ,
ფიქრობდა გულში დე ლა ნუი და, აი, მის ქვეშ
მწვანედ ხასხასებს პაწაწინა კუნძულთა წყება.
სამხრეთული მთები ნაზია,
კლდოვან კუნძულებს მწვერვალები არ აქვთ მაღალი.
იქნებ, გავბედო და ახლოდან ვიხილო იგი?
თუ უნახავს ვინმეს ციდან ეს სილამაზე?
ნეტავ, რა ჰქვიათ? რუკა სად არის?
სადღაც მივაგდე? არა, აქ არის! სანკტ მიხაელის
კუნძულები ყოფილა თურმე.
რა ლამაზია ეს სახელი. მეც ხომ მაქვს ფრთები,
როგორც მიხაელს, ვინც სატანას მარცხი აგემა.
ახლა ნელ-ნელა ქვემოთ ვეშვები.
როგორ მიყვარხარ, მარტოსულო კუნძულო ჩემო,
როგორც კაცთაგან ყველა სიშორე. –
ო, მეგობრებო! არცერთ თქვენგანს
არ უხილავს შავბნელი ხელი,
იქვე, ახლოს ვერაგულად რომ დაფათურობს,
ფარისევლურად გიალერსებს თითებზე ისე,
რომ საფრთხეს სულ არ ელოდები და მცირე ადგილს
უთმობ შტურვალთან, ზუსტად იმდენს, რამდენიც კმარა
გადახვევა ვეღარ მოასწრო,
ალვერიას კლდე შენს წინ როცა აღიმართება!
ახ! ვინ უმღეროს შეჯახებას ან თუნდაც ვარდნას,
ძველი, ჩამქრალი ვულკანიდან ამოფრქვეულ ცეცხლს,
ან ვინ უმღეროს მოტორის მსხვრევას,
როცა ხელიდან გაუსხლტება მავანს ხომალდი?
უვიოლინოდ ვინ უმღეროს ამას ყველაფერს,
თუკი ვერც მის ფერფლს, ვეღარც თავის ცხვრებს
ვერ იპოვიან ფარის მწყემსები?
მევიოლინე ქალის ფერფლს ხომ ვერ იპოვიან
ვერც პაწაწინა ნორჩი ბატკნები. – ჟინეტ!
ო, ჟინეტ ნევო! ანდრომედასებრ
ვარსკვლავების ქვეშ რომ ხარ ჩასმული,
რომლებიც ცაზე ჩანგისებურად განლაგებულან.
ოღონდაც, ჟინეტ, იქ მარტო ხარ, უვიოლინოდ
და თქვენს სიკვდილს ვერ დაუკრავ საბრალო სულებს,
შენთან ერთად უსახელოდ ზეცაში ასულს.
თუმცა ისინი სხვაგან მაინც იციმციმებენ.
ჩანგში კი მხოლოდ შენი ძმა და შენ იციმციმებთ,
ვისაც ოდესღაც ბავშვურ შიშებს უზიარებდი,
კვლავ და-ძმურად გადაჯაჭვულხართ
თქვენს სიცოცხლეში უკანასკნელ შიშის წინაშე.
მილივლივებდით და ყვიროდით, რომ ანგელოზს
ცეცხლის ალისგან მხოლოდ თქვენთვის
იქნებ როგორმე გადაერჩინა ვიოლინო
სტრადივარიუსის.
შენ ხომ გიპოვეს და შენთან ერთად ვიოლინოც,
გაშეშებული ხუთი თითით რომ ჩაფრენოდი,
ახ, როცა უწინ ნაზად გეჭირა იგი!
გეჭირა და დემონს არაფრით არ ანებებდი.
განა მან მწვერვალს შენი ხომალდი
ამ ნადავლისთვის არ მიანარცხა?
შენც, ვიოლინოს, მძინარეებს მოგაგნეს მერე,
ხელი დაგავლეს და ორივე შინ წაგიყვანეს
კუპერინის, ცეზარ ფრანკის და რაველის
დიდ სამყაროში,
იქ განისვენებთ სამარადისოდ.
მაგრამ თქვენ მაინც დაგტირიან ადამის ძენი,
ოღონდ ტირილი ჩემი არ იყოს,
ვისაც მართლა არ ეხერხება,
მათ სურთ იმ კუნძულს დაადგან ფეხი
და საღამოხანს ალვერიას პიკზე ავიდნენ.
როცა ღრუბლები შეფერადდება,
ისინი მეჩხერ ბალახებში წამოწვებიან
ან ჩაცუცქულნი მშვიდ გარემოს აყურადებენ,
მაგრამ ბალახში ხავერდოვანი მწვანე ფერის
მხოლოდ ხვლიკი დაშარიშურობს
და სადღაც ნაზად იგალობებს ეული ჩიტი.
ან სიოს მოაქვს თევზისა და მარილის სუნი,
წყალმცენარეთა სუნთან შერწყმული.
ცა იღრუბლება, თუმცა დიდხანს მოქუფრულ ღრუბლებს
მეწამული არშიები გარს ახვევია.
გვაცალე კიდევ ცოტახანს წოლა,
გვაცალე ყური მივუგდოთ მანამ,
სანამდე, ჟინეტ, ვიოლინო არ ამღერდება.
ო, ჟინეტ, ხომ არ დაგვიწყებია -
უვნებელ ხელში უვნებელი გიჭირავს იგი.
მაშ, რაღას უცდი, აახმიანე,
იგი ოქროსებრ ბგერებს ჩამოღვრის.
ხემი არა გაქვს? დაგეწვა ხემი?
შენ ვიოლინო გაფითრებულ ლოყასთან მიგაქვს
და იცდი, ვინმე ნეტარი სული
ანგელოზის ხემს როდის მოგაწვდის.
იქნებ იქ, გაღმა, სხვანაირი იციან დაკვრა?
უვიოლინოდ, უხემოდაც კარგად უკრავენ?
იქნებ სულები უხმოდ მღერიან?
სიღატაკესაც არაფერი უჭირავს ხელში,
მაგრამ ვინ მღერის მასავით ამოდ?
წვდომა
ისწავლე ცნობა საიდუმლო წერილისა,
იმ ათას ამბავს რომ მოგვითხრობს,
რაც თავს ოდესმე გადაგვხდენია.
უფალი ღმერთი სიტყვებით ხომ არ ლაპარაკობს,
ის ქმნილებებში ცხადდება მხოლოდ
მარადიული, წინარეგონი,
სულ მცირედიც რომ არ ავიწყდება.
ნეტავი იმას, ვისაც კითხვა შეძლებია
არკადიაში!
ჩვენ კი ჭენება გვახარებდა ბედაურების,
ქვემოთ, ჭალასთან, ბობოქარი მდინარის პირას
ფართოდ გადაშლილ იალაღებზე,
სადაც ღარიბი გოგონები
ღონიერი თეთრი ხელებით
ან ავლებდნენ ან მზის გულზე
გასათეთრებლად აფენდნენ სარეცხს.
ან მღეროდნენ მწუხრის სიმღერას,
მათი მთელი დღის ნაჯაფარი ფორნებში რომ
იტვირთებოდა
ანდა ეკიდა ხეებს შორის
დუნედ გაბმულ გრძელ-გრძელ თოკებზე.
აქ დაგვეძგერა ნაპერწკალი, ნასროლი თვალით,
აქ მოგვჭრა თვალი მკლავების და
კეფის კანის თეთრად კიაფმა.
ტკბილ-მწყაზარი ხმით ეს თავისკენ მოხმობას ნიშნავს.
მეც ხომ ყოველდღე ვუთვალთვალებ საქმის დროს
გახსნილ გულისპირიდან გამომკრთალი მკერდის სითეთრეს,
აქედან მერგო ეს ბედისწერა, რომელსაც დღემდე
მოვათრევ და მოვეზიდები.
ბრძენი რომ ვიყო, მაშინ ხომ არ გამომრჩებოდა
დაღი, ნიშანი უტყუარი ძუნწი ტუჩ-პირის,
რადგანაც ნდომას ამ ცისქვეშეთში
საფრთხეზე ტკბილი არაფერი მოუგონია.
სიყვარულიც ხომ სიკვდილია, ოღონდ სხვაგვარი,
არა ისეთი, სამუდამოდ თან რომ წაგვიყვანს.
ბევრი რამ იყო საცდუნებელი, შენ კი ხუმრობას არ იშლიდი,
მასხრად იგდებდი ვითომ ცრურწმენას,
გული კი შიშით გეწურებოდა
და შენსას მაინც არ იშლიდი, ბრმა სიჯიუტით
უკეთურებას შენ სჩადიოდი. ამაო იყო ღმერთების გარჯა -
უკეთურებას განრიდებოდი.
მაგრამ რას იზამ, ალბათ ესეც ღვთის ნება იყო,
თორემ გული უფრო ნამცეცა, უფრო ზვიადი გაგიხდებოდა,
გულზვიადობა, რაც პოეტებს მუდამ თანა სდევს,
გარდაქმნის ძალას გიდამბლავებდა.
გწამდეს მარადის, ყველაფერ ამას
ღვთიური ძალა სიკეთით სჩადის,
თუნდაც იმით, რომ ხშირად გვაფრთხობს,
თავისსავე ქმნილს სუდარას რომ გადაგაფარებს.
ო, მე რომ კითხვა შემძლებოდა
გვიან, როდესაც ღამის ჰაერი
ჩაშავებულ წყლის ზედაპირზე დალივლივებდა,
როცა ლერწამში უცხო ხმების დუდუნი ისმის,
იქ, შიგნით ნეტავ რა მოძრაობს, რა იმალება,
აჩრდილებია თუ ჩიტები, ვინ რას გაიგებს?
ეს ყველაფერი კარგად უწყის ერთმა მოხუცმა,
რომელიც მტკიცე ნაბიჯებით ორჩხომელისკენ მიემართება,
პალოდან ჯაჭვს ხსნის გაუჭირვებლად,
უნიჩბო ნავში გულმშვიდად ჯდება.
ნავს არც საჭე აქვს, მაგრამ მოხუცმა
ის ღია ზღვაში უკვე ზვირთებზე გადაატარა.
ეჟენ ანტუანი † 1947 წლის 15 ოქტომბერს
ნეტავ ვიცოდე, მიცვალებულებს
ახსოვთ თუ არა
ტყის ნაკადულის ჩუმი რაკრაკი? ან - ვარდისფერი
ღრუბლების წყება მწუხრის ეთერში?
ან - მარწყვის სიტკბო, პირში რომ დნება?
მათ უსასრულო არარაში გაქცევიათ თავისი ყოფა.
სამაგიეროდ ის არარა ხომ სავსეა
იმ პირველქმნილი სიყვარულით,
მის წინაშე მოკვდავთ შიშით რომ აცახცახებს.
ჭექა-ქუხილი –
ოდესღაც რომ წამიკითხავს ჰუმბოლტის წიგნში –
ჩვენს ანტიპოდებს ფეხქვეშ გრუხუნით ემუქრებოდა.
ოღონდ რომელი ღრუბლებიდან გამოსხლტება
უეცრად ელვა? არა ოქროსფრად, არამედ შავად
რომ დაგელავს კენწეროებში.
ალის ენები არ ავარდება, იგი ისე დაეძგერება
ჩახლართულ ფესვებს.
ეჰ, ჩვენი ფესვი, რომ არ ვიცით, საით მიილტვის?
ხეს აქვს ძარღვები, შიგ უდგას წვენი. ჯიუტთხიერად
რომ მოწანწკარებს, ის კი სისხლია, ოღონდ თუ ვიცით,
იგი მტკიცედ რას ეჭიდება?
ფესვები არის ჩვენი გული. ვაი რომ ფესვებს
მუხანათურად ეპარება ვეება გველი,
ხის ძირს ყვითელი ღრუბელივით, ვითომ მთვლემარე
რომ ახვევია.
შენ კურთხეული სახლის კარი გამოიხურე,
გულს გიხარებდა მადლიერი დამშვიდობება.
მრუმე ღამეში, ფარნების შუქზე
ქუჩა ზუსტად იქ გადაკვეთე,
სად ბოძკინტებზე ეკიდა ფარი და თეთრ-წითელ
ტრამვაის ვაგონს გაჩერებას აიძულებდა.
გაჩერებაზე რამდენიმე თუ იდგა მგზავრი. გიჟმაჟმა ქარმა
კვლავ ლოყაზე მოგიალერსა. ცაზე გაბნეულ
ვარსკვლავთაგან
ერთი ვარსკვლავი ნაღვლიანად ჩამოგცქეროდა.
ყრუდ ჩაგესმოდა შორეული ფორნის რახრახი.
შენი ნატიფი, თლილი თითებით პირიდან ფერფლით დამძიმებულ
სიგარეტს იღებ, ფერთხავ ჰაერში, რაც დღეს უკვე
შენ თვითონა ხარ.
ბუნდოვან ფიქრებს ვერ გაექეცი,
ზაფხულის დამდეგს იალაღებს ნათლად ხედავდი
დაწაფებულთ ალპური ტბის დატალღულ წყალზე.
თუ მიმოდიან კვლავ გოგონები ჟინით აღსავსე
გაშტერებულ თვალთა წინაშე?
ალბათ მოგიკრავს ჩემთვის თვალი, როცა წყლის პირას
მარტოდმარტო დავეხეტები, მანამ, სანამ ჩემს ხატებაში
რაღაც უცხო და ცოცხალი არ გამოკრთება. შენ ფიქრობდი:
ბოლოსდაბოლოს ხვალ მივწერ წერილს. ანდა გრძნობდი:
რომ დღეს ძილის წინ შევშინდებოდი და ვერაფრით
ავხსნიდი მიზეზს.
ტკივილი ჩემი შენ ხომ თვალით ვერ დაინახე.
ვინ არის, ნეტავ, ის ბებრული, მომცრო ფიგურა,
უხმოდ, უჩინრად თავის თავში რომ ჩაძირულა?
რუხ ფილაქანზე დაეცა იგი. შენ კი მაშინვე
შეშინებულთა რკალმა დაგფარა. მათგან ერთ-ერთი
ახლა უკვე შენსკენ დახრილა. ახ, იმ უცნობმა უკვე იცოდა,
უხილავ ელვას მეძებარივით რომ ეპოვა ერთი ბილიკი,
შენს გულისგულში რომ მიდიოდა.
ის გული იყო, იმედით სავსე მოდარაჯე ყურს
ასე ბრიყვულად რომ გაუჩუმდა. და ახლა თვალი
მან სხვებს მიაპყრო. მხრებმა მაშინვე
ჩიტებივით შეიფრთხიალეს. რადგან შენ უკვე გაფრენილიყავ,
ხოლო ახლა წევხარ ქვაზე, ვით უსახლკარო, ვით მათხოვარი
და ღრმა ძილით, ქვასავით გძინავს.
ო, მეგობრებო! ვის ძალუძს, ნეტავ, რომ გაზომოს
სამყაროს წამი უზარმაზარი, რომელშიც ჟამი მარადისობას
კვლავ უბრუნდება? რომელსაც მხოლოდ ჩვენი სხეული
ემორჩილება? (რადგან ჩვენს სხეულს გამართულად მხოლოდ სული
გვატარებინებს). ო, წამო, წამო,
მოუსავლეთში შენ გადაგვტყორცნი!
რაც თავი მახსოვს, თოვლის სიოზე არის იგი უფრო მსუბუქი.
ისე მსუბუქი, რომ ვინც ჯერაც ისევ ამტკიცებს,
თითქოს კვლავ ცოცხლობს, ანდა სადმე არსებობს აწმყო,
რომელსაც იგი დაჰკანკალებს, გრძნობებს ახარჯავს,
ცრუობს! რადგანაც აღარაფერი აღარ არსებობს.
მაშ ჩამივარდით, მეგობრებო, გაშლილ მკლავებში,
მკლავი ღამისკენ მაქვს გაშვერილი!
ჩაახშეთ სიტყვა იმ პირიდან გადმონთხეული,
მეტისმეტად ხმამაღლა რომ მოთქვამს და გოდებს!
თუკი სისხლის წვეთს, გზააბნეულს შეუძლია
მზის დაბნელება, თუკი ჩერდება
ჩვენი გული სიცოცხლის მჩენი,
თუკი შესაქმეს შეჩერება ვარსკვლავედთა დაღუპვას ნიშნავს,
მაშინ ჩვენ რაღა დაგვრჩენია,
უნდა განვიხვნეთ და, ვით ორფევსი, ოღონდ
სიმების აუჟღერებლად, ხელის ცეცებით შთავიდეთ მღვიმეს.
მარტოდენ ეს თუ აგვაშორებს
ცოცხლადყოფნის დამთრგუნველ სირცხვილს.
მაშინ ხომ აღარ განვერიდებით
ჩვენს საკუთარ საბრალო გულებს,
რომლებიც ძგერას განაგრძობენ,
მაშინ როცა წინარე გულში ბევრი ძვირფასი
რამ განისვენებს, რასაც ამრეზით ყურს ვუგდებთ ხოლმე?
მეგობარი
ის, რაც მე შენთვის გამინდვია, ვინ იცის ახლა?
ის, რაც შენს მეტმა არვინ უწყოდა, ვინ უჩურჩულებს
ერთ-ერთ აჩრდილს და თან ანიშნებს,
რომ არაფერი გამიგონია?
ო, საყვარელო, ყოველთვის, მუდამ
სასურველო! როგორ შესძელი
ხუმრობითა და მანჭვა-გრეხით ისე შენიღბვა,
რომ არაფერი შემიმჩნევია – თურმე სარკის წინ
შეძრწუნებულს სული გითრთოდა. მისი შიშველი
საიდუმლო, იქ არეკლილი,
ყოველღამე გაოგნებას იწვევდა შენში?
ო, ღმერთო ჩემო, ჩვენ მეგობრებსაც
ვუმალავთ იმას, რაც ზურგს გვაქცევს,
და შენც ის გრძნობა, რასაც სულაც არ გაურბოდი,
მაშინვე მხოლოდ იმ ერთადერთს მიანიშნე,
ვინც განგვერიდა.
ოღონდ, ვაი, რომ ნავსაყუდლად
შენ ჩემი გული არ აირჩიე.
დღეს შემოდგომის პირველი დღეა. შენ აღარ გახსოვს,
ზღვის სველ სიოს როგორ მოაქვს ჩვენსკენ სიცივე,
როგორ იკვალავს გზას დუნე ნისლში,
შუადღემდე რომ მოიზლაზნება.
შენ დაგავიწყდა, რომ მქრქალ მინდვრებზე
აფენია ხმელი აგვიტი,
აჩრდილებივით ამოდიან ლილისფერი სათოვლიები
და ვერცხლისფერი თავები გვიმრის
მთვარის გარშემო მიმობნეულ ვარსკვლავებს ჰგვანან.
ზემოთ, უმზეო ქარაფებზე მოციმციმე ნაზი სითეთრე
ახალი თოვლი გეგონება.
ხოლო ქვემოთ, გლეხურ ბაღებში, ყვითლად ღუიან
სადაფნი და ქრიზანთემები. მაშ, ჩაგვატარე
ნაშუადღევს ტბის ნაპირებზე, ოღონდ
გოსლამდე ნუ მიგვიყვან, იგი შორსაა,
შენ ხომ არ გიყვარს სიარული,
სამაგიეროდ გიყვარს სოფლის
პატარ-პატარა სასტუმროები.
იქ გემოს ატან უბრალო კერძებს,
მარდი გოგონა ხალისით რომ მოგვართმევს ხოლმე.
რაკი თუთუნი გაახვიე აუჩქარებლად,
რაღა გვაკლია გულითადი საუბრისათვის?
ამ დროს უეცრად ტბის ტალღები უფრო ღონივრად
მოასკდება ქვით ნაგებ შვერილს, რაზეც ვერანდა
არის მკვიდრად დაშენებული.
ადრეულ დაისს ზოგჯერ ქარის სუსხი ერევა,
შენ ხელს მიაწვდენ ალპურ მოსასხამს,
უხერხულად მოიგდებ მხრებზე
და კვლავ სიგარეტს მიუბრუნდები,
თუმც მოკიდებას ამაოდ ლამობ,
თითქოს ნიავი ჭინკასავით გეთამაშება
და ალს გტაცებს ანცად და მარდად.
შემდეგ ესპანელ მწერლებს ახსენებ,
კალდერონსა და ლოპე დე ვეგას,
და არც სმეტანას „გაყიდული პატარძალი“ არ
გავიწყდება,
უცრემლოდ რომ არასოდეს მოგისმენია.
მერე იხსენებ ჩვენს პოეტებს, გრილპარცერს,
ნესტროს,
არც მეგობრები არ გავიწყდება.
ოღონდ ყველაფერს გირჩევნია
მხოლოდ ქალებზე ლაპარაკობდე,
რადგანაც შენთვის დედამიწას მათი რონინი ალამაზებდა.
მაინც არცერთი ქალთაგანი შინ არ წამოგყვა,
რადგან ბევრისკენ გაგირბოდა ყოველთვის თვალი.
თვალს არ აშორებ ახლაც ცბიერ ქალს, რომ გვეკითხება
აქ გარეთ ძალზე ხომ არ ცივაო (რადგანაც ჩვენი
მოშორება უნდა თავიდან). შენ მძიმედ დგები –
აქ ხომ ჯდომა გსიამოვნებდა. მე გული დიდხანს
მაინც არსად არ მიდგებოდა,
რაიც ყოველთვის გულისწყრომას იწვევდა შენში,
წინ დიდი გზა გვაქვს და საუბარიც მრუმე ღამეში
უკეთესია. ბევრი რამ მინდა ახლა გიამბო.
ნეტავ, ვისა აქვს შენებრ დიდი მოსმენის ნიჭი
და მოთმინება. ფრთხილად იყავი!
ხედავ, ჭადარი როგორ ჩრდილავს საკუთარ ფესვებს?
სახლში საყვარლად ინთება შუქი.
ვახშამზე უკვე დავაგვიანეთ.
ტბაზე მიცურავს ეული ნავი და ნიჩბებს, ალბათ, მიჯდომია
შვედი ასული, შენ საალერსო სახელი რომ შეგირქმევია.
ახ, ამბობ ახლაც და ხელს აიქნევ, ალბათ ვიღაც
თავქარიანი მას უეჭველად უზისო ნავში.
ჩვენ ვლაპარაკობთ შვედ ასულზე, სხვა გოგონებზეც,
საჩვენო სულაც რომ არ არიან, თითქოს უფლება
გვქონდეს იმედის. და აი აქ დგას შენი სახლი.
ღამემ ისევე გადაჩრდილა ჩვენი საღამო,
როგორც ჭადარმა თავის ფესვები.
რა დროა ახლა? შენი სახლის წინ დავყუდებულვარ,
შენ იქ შეხვედი, ოღონდ ჯერაც არ გამოსულხარ.
თითქოსდა ყველა ფანჯარაში ჩამქრალა შუქი.
ყველა სტუმარი, ალბათ, ვახშმობს, შენ კი რასა იქმ,
ჭიშკრიდან რომ არ გამოდიხარ? სახლს ირგვლივ ისევ ახვევია
მრუმე სიბნელე, ვერც კედლებს ვარჩევ, ვეღარც სახურავს.
მაშ, რა მღლის ასე? ყველაფერს სჯობდა,
შენს ოთახში რომ მომენახე.
ნეტავ ჭიშკარი რატომ იყო გამოკეტილი?
ვინ გადასწია შიდა ურდული?
ახლა ვერავინ, გვიან მოსული, სახლში თავისით ვეღარ შეაღწევს.
უეცრად მივხვდი, რომ ყველას სძინავს, შენც გძინავს ალბათ
და მეც ძილი უცებ მერევა. ნეტავ სადამდე გაგრძელდება
ჩემი ლოდინი ღამეულ ქარში? იქნებ შენ კიბით
ჩამოდიხარ, ურდულსაც გასწევ. მაშინ ჭიშკარი
გაიღება და შემომიშვებს თავის წიაღში.
მევიოლინე ქალის სიკვდილი
სულ ოთხმოცდარვა გაფრენა ჰქონდა
დიდ ფრანგ პილოტს ჟან დე ლა ნუის
თავის ორლიდან ნიუ-იორკამდე –
ნიუ-იორკიდან უკან, ორლიმდე
ბედნიერად დასრულებული.
ატლანტიკური ღრუბლების თავზე,
ცაზე, რომელიც უხსოვარ დროში
მონტესუმას და კორტესს უხილავთ,
ზვირთების თავზე, სადაც სიღრმეში
წყალმცენარეებს ზვიგენები შეჰფარებიან,
სადაც გემები არ დაცურავენ,
სადაც დელფინი არ დასრიალებს,
მფრინავი თევზიც წყლის სიღრმეში არ გამოკრთება.
უდაბნოეთში, რომლის ხსენებაც
ბავშვობიდანვე ჟრუანტელს გვგვრიდა,
რუხყვითელი ტალღების თავზე
თეთრ შხეფებშეყრილ ქულა ღრუბლებში
ჟან დე ლა ნუის თავის შტურვალი
გმირის ხელებით ეჭირა მტკიცედ.
ოთხმოცდარვაჯერ დაეშვა იგი
იქ, სადაც კოლუმბს კარაველას კიჩოდან შორით
უცხო ნაპირი არ დაუზვერავს.
პილოტთან ერთად
იმ ხომალდში მსახურობდა
სულ შვიდი კაცი და ორი ქალი.
ოცდათვრამეტ მგზავრს, სავარძლებში მსხდომს,
მათთვის საფრენად მიენდო თავი.
ამერიკელებს, ფრანგებსა და მრავალთა სხვათა,
სულსწრაფ ხალხს, ვისაც
გემი ნელი ეჩვენებოდა.
დღემოკლეთ სურდათ დროის მოგება,
ფულის მოგება - მიწათმორწმუნეთ,
პატივმოყვარეთ დიდება სურდათ,
ძალის დიდება სურდა მოკრივეს,
ვინც სიკვდილსა და სიცოცხლეს შორის
სუნთქავდა მხოლოდ, იმას სწყუროდა ჩემპიონობა.
სურდა მსოფლიო ჩემპიონად აღიარება
(ოღონდ ვიცით კი ჩემპიონად ვინ იწოდება?)
ჰოდა, ისიც ხომ დიდებაა,
ზეცის ლაჟვარდში
ერთადერთი ვიოლინო რომ დანანაობს?
მევიოლინეს დახრილ თავზე ჰანგებს დააღვრის,
ქალს, ვისაც ძველი ვიოლინო უძვირფასესი
ნიკაპითა და მხრით უჭირავს ნაზად, სათუთად.
ვიოლინო - ო, ვიოლინო! - ძველთუძველესი
ოსტატს შენთვის არ შეუქმნია.
იგი ხომ თვითონ არ უკრავდა,
მას მხოლოდ ყურთან მიჰქონდა იგი,
ხით და ჰაერით და სიმებით
ის ბგერებს გრძნობდა.
ო, ვიოლინო ხემის გარეშეც ნეტარებით
მას უმღეროდა.
ოთხმოცდამეცხრედ დღეს მოვფრინავ დასავლეთისკენ,
ფიქრობდა გულში დე ლა ნუი და, აი, მის ქვეშ
მწვანედ ხასხასებს პაწაწინა კუნძულთა წყება.
სამხრეთული მთები ნაზია,
კლდოვან კუნძულებს მწვერვალები არ აქვთ მაღალი.
იქნებ, გავბედო და ახლოდან ვიხილო იგი?
თუ უნახავს ვინმეს ციდან ეს სილამაზე?
ნეტავ, რა ჰქვიათ? რუკა სად არის?
სადღაც მივაგდე? არა, აქ არის! სანკტ მიხაელის
კუნძულები ყოფილა თურმე.
რა ლამაზია ეს სახელი. მეც ხომ მაქვს ფრთები,
როგორც მიხაელს, ვინც სატანას მარცხი აგემა.
ახლა ნელ-ნელა ქვემოთ ვეშვები.
როგორ მიყვარხარ, მარტოსულო კუნძულო ჩემო,
როგორც კაცთაგან ყველა სიშორე. –
ო, მეგობრებო! არცერთ თქვენგანს
არ უხილავს შავბნელი ხელი,
იქვე, ახლოს ვერაგულად რომ დაფათურობს,
ფარისევლურად გიალერსებს თითებზე ისე,
რომ საფრთხეს სულ არ ელოდები და მცირე ადგილს
უთმობ შტურვალთან, ზუსტად იმდენს, რამდენიც კმარა
გადახვევა ვეღარ მოასწრო,
ალვერიას კლდე შენს წინ როცა აღიმართება!
ახ! ვინ უმღეროს შეჯახებას ან თუნდაც ვარდნას,
ძველი, ჩამქრალი ვულკანიდან ამოფრქვეულ ცეცხლს,
ან ვინ უმღეროს მოტორის მსხვრევას,
როცა ხელიდან გაუსხლტება მავანს ხომალდი?
უვიოლინოდ ვინ უმღეროს ამას ყველაფერს,
თუკი ვერც მის ფერფლს, ვეღარც თავის ცხვრებს
ვერ იპოვიან ფარის მწყემსები?
მევიოლინე ქალის ფერფლს ხომ ვერ იპოვიან
ვერც პაწაწინა ნორჩი ბატკნები. – ჟინეტ!
ო, ჟინეტ ნევო! ანდრომედასებრ
ვარსკვლავების ქვეშ რომ ხარ ჩასმული,
რომლებიც ცაზე ჩანგისებურად განლაგებულან.
ოღონდაც, ჟინეტ, იქ მარტო ხარ, უვიოლინოდ
და თქვენს სიკვდილს ვერ დაუკრავ საბრალო სულებს,
შენთან ერთად უსახელოდ ზეცაში ასულს.
თუმცა ისინი სხვაგან მაინც იციმციმებენ.
ჩანგში კი მხოლოდ შენი ძმა და შენ იციმციმებთ,
ვისაც ოდესღაც ბავშვურ შიშებს უზიარებდი,
კვლავ და-ძმურად გადაჯაჭვულხართ
თქვენს სიცოცხლეში უკანასკნელ შიშის წინაშე.
მილივლივებდით და ყვიროდით, რომ ანგელოზს
ცეცხლის ალისგან მხოლოდ თქვენთვის
იქნებ როგორმე გადაერჩინა ვიოლინო
სტრადივარიუსის.
შენ ხომ გიპოვეს და შენთან ერთად ვიოლინოც,
გაშეშებული ხუთი თითით რომ ჩაფრენოდი,
ახ, როცა უწინ ნაზად გეჭირა იგი!
გეჭირა და დემონს არაფრით არ ანებებდი.
განა მან მწვერვალს შენი ხომალდი
ამ ნადავლისთვის არ მიანარცხა?
შენც, ვიოლინოს, მძინარეებს მოგაგნეს მერე,
ხელი დაგავლეს და ორივე შინ წაგიყვანეს
კუპერინის, ცეზარ ფრანკის და რაველის
დიდ სამყაროში,
იქ განისვენებთ სამარადისოდ.
მაგრამ თქვენ მაინც დაგტირიან ადამის ძენი,
ოღონდ ტირილი ჩემი არ იყოს,
ვისაც მართლა არ ეხერხება,
მათ სურთ იმ კუნძულს დაადგან ფეხი
და საღამოხანს ალვერიას პიკზე ავიდნენ.
როცა ღრუბლები შეფერადდება,
ისინი მეჩხერ ბალახებში წამოწვებიან
ან ჩაცუცქულნი მშვიდ გარემოს აყურადებენ,
მაგრამ ბალახში ხავერდოვანი მწვანე ფერის
მხოლოდ ხვლიკი დაშარიშურობს
და სადღაც ნაზად იგალობებს ეული ჩიტი.
ან სიოს მოაქვს თევზისა და მარილის სუნი,
წყალმცენარეთა სუნთან შერწყმული.
ცა იღრუბლება, თუმცა დიდხანს მოქუფრულ ღრუბლებს
მეწამული არშიები გარს ახვევია.
გვაცალე კიდევ ცოტახანს წოლა,
გვაცალე ყური მივუგდოთ მანამ,
სანამდე, ჟინეტ, ვიოლინო არ ამღერდება.
ო, ჟინეტ, ხომ არ დაგვიწყებია -
უვნებელ ხელში უვნებელი გიჭირავს იგი.
მაშ, რაღას უცდი, აახმიანე,
იგი ოქროსებრ ბგერებს ჩამოღვრის.
ხემი არა გაქვს? დაგეწვა ხემი?
შენ ვიოლინო გაფითრებულ ლოყასთან მიგაქვს
და იცდი, ვინმე ნეტარი სული
ანგელოზის ხემს როდის მოგაწვდის.
იქნებ იქ, გაღმა, სხვანაირი იციან დაკვრა?
უვიოლინოდ, უხემოდაც კარგად უკრავენ?
იქნებ სულები უხმოდ მღერიან?
სიღატაკესაც არაფერი უჭირავს ხელში,
მაგრამ ვინ მღერის მასავით ამოდ?
წვდომა
ისწავლე ცნობა საიდუმლო წერილისა,
იმ ათას ამბავს რომ მოგვითხრობს,
რაც თავს ოდესმე გადაგვხდენია.
უფალი ღმერთი სიტყვებით ხომ არ ლაპარაკობს,
ის ქმნილებებში ცხადდება მხოლოდ
მარადიული, წინარეგონი,
სულ მცირედიც რომ არ ავიწყდება.
ნეტავი იმას, ვისაც კითხვა შეძლებია
არკადიაში!
ჩვენ კი ჭენება გვახარებდა ბედაურების,
ქვემოთ, ჭალასთან, ბობოქარი მდინარის პირას
ფართოდ გადაშლილ იალაღებზე,
სადაც ღარიბი გოგონები
ღონიერი თეთრი ხელებით
ან ავლებდნენ ან მზის გულზე
გასათეთრებლად აფენდნენ სარეცხს.
ან მღეროდნენ მწუხრის სიმღერას,
მათი მთელი დღის ნაჯაფარი ფორნებში რომ
იტვირთებოდა
ანდა ეკიდა ხეებს შორის
დუნედ გაბმულ გრძელ-გრძელ თოკებზე.
აქ დაგვეძგერა ნაპერწკალი, ნასროლი თვალით,
აქ მოგვჭრა თვალი მკლავების და
კეფის კანის თეთრად კიაფმა.
ტკბილ-მწყაზარი ხმით ეს თავისკენ მოხმობას ნიშნავს.
მეც ხომ ყოველდღე ვუთვალთვალებ საქმის დროს
გახსნილ გულისპირიდან გამომკრთალი მკერდის სითეთრეს,
აქედან მერგო ეს ბედისწერა, რომელსაც დღემდე
მოვათრევ და მოვეზიდები.
ბრძენი რომ ვიყო, მაშინ ხომ არ გამომრჩებოდა
დაღი, ნიშანი უტყუარი ძუნწი ტუჩ-პირის,
რადგანაც ნდომას ამ ცისქვეშეთში
საფრთხეზე ტკბილი არაფერი მოუგონია.
სიყვარულიც ხომ სიკვდილია, ოღონდ სხვაგვარი,
არა ისეთი, სამუდამოდ თან რომ წაგვიყვანს.
ბევრი რამ იყო საცდუნებელი, შენ კი ხუმრობას არ იშლიდი,
მასხრად იგდებდი ვითომ ცრურწმენას,
გული კი შიშით გეწურებოდა
და შენსას მაინც არ იშლიდი, ბრმა სიჯიუტით
უკეთურებას შენ სჩადიოდი. ამაო იყო ღმერთების გარჯა -
უკეთურებას განრიდებოდი.
მაგრამ რას იზამ, ალბათ ესეც ღვთის ნება იყო,
თორემ გული უფრო ნამცეცა, უფრო ზვიადი გაგიხდებოდა,
გულზვიადობა, რაც პოეტებს მუდამ თანა სდევს,
გარდაქმნის ძალას გიდამბლავებდა.
გწამდეს მარადის, ყველაფერ ამას
ღვთიური ძალა სიკეთით სჩადის,
თუნდაც იმით, რომ ხშირად გვაფრთხობს,
თავისსავე ქმნილს სუდარას რომ გადაგაფარებს.
ო, მე რომ კითხვა შემძლებოდა
გვიან, როდესაც ღამის ჰაერი
ჩაშავებულ წყლის ზედაპირზე დალივლივებდა,
როცა ლერწამში უცხო ხმების დუდუნი ისმის,
იქ, შიგნით ნეტავ რა მოძრაობს, რა იმალება,
აჩრდილებია თუ ჩიტები, ვინ რას გაიგებს?
ეს ყველაფერი კარგად უწყის ერთმა მოხუცმა,
რომელიც მტკიცე ნაბიჯებით ორჩხომელისკენ მიემართება,
პალოდან ჯაჭვს ხსნის გაუჭირვებლად,
უნიჩბო ნავში გულმშვიდად ჯდება.
ნავს არც საჭე აქვს, მაგრამ მოხუცმა
ის ღია ზღვაში უკვე ზვირთებზე გადაატარა.