14 ოქტომბერი (ძვ. სტ. 1 ოქტომბერი) პარასკევი
მეთვრამეტე შვიდეული შემდგომად მეერგასისა. სვეტიცხოვლობა. დღესასწაული კვართისა საუფლოჲსა და სვეტისა ღმრთივბრწყინვალისა და მირონმდინარისა. საფარველი ღმრთისმშობელისა და მარადის ქალწულისა მარიამისა. მოციქულთა სწორთა: მეფისა მირიანისა და დედოფლისა ნანასი (IV); სიდონიასი და აბიათარ მღვდელისა, ურიაყოფილისა (IV); მელქისედეკ I-სა, სრულიად საქართველოჲსა პირველისა კათალიკოს-პატრიარქისა (1033); მოციქულისა 70-თაგანისა ანანიასი (I); ღირსისა რომანოზ ტკბილადმგალობელისა (556); მოწამისა დომნინე თესალონიკელისა (IV); ღირსმოწამისა მიქაელისა, ზობიელ იღუმენისა და მისთანა 36-თა ღირსმოწამეთა (780-790).
სამი საუკუნე გასულიყო მას შემდეგ, რაც მცხეთელმა ებრაელებმა ელიოზმა და ლონგინოზმა ქართლის მიწაზე მოაბრძანეს კვართი უფლისა - ღვთისმშობლის მიერ თავისი ძისათვის ურღვევად და უკერებლად ნაქსოვი მეწამული კვართი, რომელიც გაუხდელად ემოსა მხსნელს ჩვენსას მიწაზე ყოფნისას. ეს კვართი სასწაულებრივად იზრდებოდა ღვთაებრივ ყრმასთან ერთად. მწიგნობრებმა და ფარისევლებმა, რომელთაც ქრისტეს მოკვდინება ჰქონდათ გადაწყვეტილი, სამსჯავროზე დასასწრებად სხვადასხვა ქვეყანაში მცხოვრები ებრაელების წარმომადგენლები დაიბარეს. მცხეთიდან წარმომადგენლები ელიოზი და ლონგინოზი იყვნენ.
ელიოზი დედამ გააფრთხილა, განკაცებული მაცხოვრის გადარჩენას თუ ვერ შეძლებდა, მის სისხლში მაინც არ დაედო წილი. ხოლო დამ, სიდონიამ, სთხოვა, მისი რაიმე ნივთი ჩამოეტანა სახსოვრად. მცხეთელებმა სამსჯავროს ვერ მიუსწრეს - იერუსალიმში მხოლოდ ჯვარცმის დღეს ჩავიდნენ. როდესაც ქრისტეს ჯვარს აკრავდნენ, სამსჭვალზე დაკრული უროს ხმა მცხეთაში ელიოზის დედამ გაიგონა და გული გაუსკდა. ელიოზმა რომაელი ჯარისკაცებისაგან დისათვის ქრისტეს პერანგი გამოისყიდა და მცხეთაში წამოიღო. სიდონია მცხეთის კარიბჭესთან შეეგება ძმას, კვართი გულიში ჩაიკრა და მთელი არსებით იგრძნო მაცხოვრის მიერ განცდილი ტანჯვის სიმძიმე. მისმა გულმა ვერ გაუძლო ამ ტკივილს და იქვე გარდაიცვალა. ვერავინ შეძლო მიცვალებული ქალწულის ხელთაგან პერანგის გამორთმევა, ამიტომ ქართულმა მიწამ კვართი წმიდა სიდონიას ცხედართან ერთად მიიბარა. ასე დაიწინდა საქართველო ზეციურ იერუსალიმთან. ასე განისაზღვრა გზა და დანიშნულება მისი.
სამი საუკუნე გასულიყო ამ დღიდან. წმიდა მოციქულთა - ანდრიას, სვიმონის და მატათას ქადაგების მიუხედავად, ქართლის მთები მაინც ცოდვის ნისლს დაეფარა, ხოლო თავად ქართლი ჩაფლულიყო კერპთაყვანისმცემლობისა და მსხვერპლშეწირვის წყვდიადში. ქრისტეს კვართით ზეციურ იერუსალიმთან დაწინდვიდან სამი ასწლეულის გასვლის შემდეგ დამდგარიყო ჟამი ქართველი ერის ქრისტესთან სულიერი ქორწინებისა. სწორედ ამ მისიით მოემართებოდა ქართლისაკენ წმიდა ნინო - მოდიოდა და მოჰქონდა ღვთისმშობლისგან ბოძებული ჯვარი ვაზისა, როგორც სიმბოლო ჭეშმარიტებასთან ზიარებისა და საცდურთა ძლევისა.
მოვიდა და დაემკვიდრა ქართლში - სნეულთ კურნავდა, ლოცულობდა, ცოდვილთ მოაქცევდა... მისმა ლოცვამ თავად მეფე-დედოფალიც კი გააქრისტიანა. და მოისურვა მირიანმა, აღემართა ეკლესია ჭეშმარიტი ღმერთის სადიდებლად. ტაძრის სვეტებისათვის სამეფო ბაღში ამოსული ნაძვი მოჭრეს და მისგან შვიდი სვეტი დაამზადეს - ექვსი აღმართეს, მაგრამ მეშვიდე - ყველაზე დიდი - ადგილიდან ვერ დაძრეს. წმიდა ნინო კვლავაც ლოცვად დადგა. გამთენიისას ზეცით გარდამოხდა ნათლით მოსილი, "ყოვლად ცეცხლითა მობლარდნილი" ჭაბუკი, ხელი მოჰკიდა სვეტს და აღამაღლა. ღვთივგაბრწყინებული სვეტი 12 წყრთის სიმაღლეზე გაჩერდა ჰაერში. მთელი მცხეთა დაიძრა ნათლის სვეტის თაყვანის საცემად. მიახლოებისას სნეულნი ინკურნებოდნენ, ბრმებს თვალები ეხილებოდათ, დავრდომილნი სიარულს იწყებდნენ... და აღიმართა სვეტი ცხოველი ზეცისა და მიწის უწყვეტ კავშირად, ქართული ქრისტიანობის სიმბოლოდ, ცხოველსმყოფელ სვეტად და საძირკვლად ქართული ეკლესიური აზროვნებისა. მამა გაბრიელის თქმით, ქრისტეს ამაღლების შემდეგ, დედამიწაზე აღარ არსებობს სვეტიცხოველზე უფრო წმიდა ადგილი - ადგილი ზეცასა და მიწას შორის ხილულად აღდგენილი და შეკრული კავშირისა, ცხოველმყოფელი ნათლის გაბრწყინებისა, ქრისტეს კვართის დავანებისა.
სვეტი იგი ნათლისა, სვეტი-ცხოველი, თავით ზეცას სწვდებოდა, ხოლო ძირით სიდონიას გულში ჩაკრულ მაცხოვრის კვართს ემყარებოდა. როგორც უბრალო ხემ იცვალა ფერი და ნათლის სვეტად იქცა, ასევე იცვალა ფერი ქართულმა სულმა, გაბრწყინდა რა ქრისტესმიერი ნათლით. იმ დღეს არა მხოლოდ ქართული სულის ფერისცვალება მოხდა, არამედ ქართული ეკლესიის მოწყობაც. ჩვენი ქრისტიანობის ფესვები ქრისტეს სისხლით შესვარული მაცხოვრისეული კვართია - ანუ ჩვენი გზაც, ქრისტესაკენ სავალი, ჭეშმარიტებისათვის ბრძოლით, წამებითა და ტანჯვით იქნება გასავლელი.
სვეტი-ცხოველის აღმართვის შემდეგ მცხეთა "ახალ იერუსალიმად" იწოდა, სვეტიცხოვლის ტაძარი - "წმიდათა წმიდად", მსგავსად სოლომონის ტაძრის წმიდათა წმიდისა, სადაც ინახებოდა აღთქმის კიდობანი, ხოლო ქართველი ერი - "ერად საზეპუროდ" და "ვენახად ქრისტესი"...
სვეტიცხოვლისა და სვეტი-ცხოველის ძალა და მადლი გვფარავდეს ყველას!
×