×

კოტეტიშვილი ვახუშტი

mcvane.ge კოტეტიშვილი ვახუშტი
⏱️ 1 წთ. 👁️ 4
100%
ჩაკრულო

სიმღერავ ქართულო,
მარტივო და რთულო,
უნაზეს სიმებად,
სირმებად დართულო,
ცამდე აღმართულო
სართულზე სართულო,
წიაღით მომსკდარო,
სილაღით გართულო.

მრავალგზის ჩაგრულო,
სულო ვერჩაკლულო
«ჩაკრულო»!

1999 წ.


ჭაბუკური

ვითენთები ახურებულ მზეზე,
ენაგამშრალ რიყის ქვებზე ვთბები.
მინდა, უცებ წამოვვარდე ზეზე,
მზეს ვეცე და გავუწეწო თმები...

მინდა, სუნთქვა ზღვის ნიავქარს შევრთო.
ა იმ ღრუბელს ჩამოვხიო კალთა,
იმ აშოლტილ ალვის ხესთან ერთად
გავიარო, როგორც ლამაზ ქალთან...

სიტყვა მინდა ქარიშხალთა მსგავსი,
მკერდგაღეღილ ცას გავარდეს მეხი,
ცაზე მთვარის აყირავდეს თასი,
ზღვაზე ტალღამ მოიტეხოს ფეხი...

მსურს, სიცოცხლეს გული მივცე მინდად,
ყველა ცაზე ჩამოვხიო ბინდი,
ყველაფერი მზით აღსავსე მინდა,
ყველაფერი ამ ზღვასავით დიდი...

1957 წ.



ქართლი

ქართლი მაინც ქართლია:
რკონს, კავთას და სამთავისს
(ჩემში ვისიც მადლია)
ვენაცვალე სამთავეს...

სულს როგორ დაათენდა
წილკანს, ლარგვისს, იკორთას...
დანახვისზე ატენთან
მზე რომ გადმომიგორდა!

ბეთანიას მარხული
დღესაც მახსოვს ის ბერი...
ძეგვიდან დანახული
შიო-მღვიმის კლდის ფერი.

ვარ მტვირთველი ამდენის,
სხვამ რაღამ ამაღელვოს,
როცა ვხედავ ატენის
ან ყინწვისის ანგელოსს!

მე აქ არ ვარ სტუმარი,
და სხვა არრა მამშვიდებს
ისე, ოდეს მდუმარი
ვუმზერ ბოლნისს, სამშვილდეს...

სოფლის მყუდრო საყდარი,
მცირეც, მეტიც, ყოველი
არის სულში ჩამდგარი,
როგორც სვეტიცხოველი.

ჩემთვის ქართლით დაიწყო
შარავანდნი, აზმანი,
სანამ შუბლმა წაიცხო
ზარზმის აიაზმანი,

სანამ ხატი უფლისა,
ხელთუქმნელი ნახატი,
გამიცხადდა უბისას...
სანამ გელათს ვნახავდი,

სანამ გრემს ვიბოდებდი,
სანამ ნეკრესს ვვედრებდი,
სანამ გავიბოდბებდი,
გავიალავერდებდი...

ვინც მე დამათავთავეს...
მცხეთას, ჯვარს თუ სამთავროს...
ვინც მე მომცა სათავე,
ისევ მან დამამთავროს!

1999 წ.



ერთადერთი საყვედურივით

ჩემს დას ლეილას


მხოლოდ დობას რომ არ დასჯერდი და თავად ბავშვმა
რომ დაიკისრე ძიძაობა, დედობ-მამობა,
ნათესაობა, მეგობრობა და სულიერი
სამყაროობა, შადრევნობა მზრუნველობისა,
რომ მოინდომე ყველაფრობა და შესძელ კიდეც
თავად საპყარი ქცეულიყავ მძლეთა მძლეველად
უკიდეგანო მადლითა და ღვთისნიერებით;
მხოლოდ სიკეთეს რომ მაფრქვევდი, გადაფაფრული
ქვეყნად ყოველგვარ ბოროტებას რომ მარიდებდი
ნაზი ხელებით, ნუთუ ერთხელ, თუნდ ერთადერთხელ
არ გიფიქრია, მაშინ რაღა მეშველებოდა,
როცა უ შ ე ნ ო დ დამტოვებდი ამ საღვარძლეთში
აწ უკვე მართალა დაობლებულს და მიუსაფარს?!

შენ ადრე ჩემზე ცამეტი წლით უფროსი იყავ,
ახლა კი მე ვარ შენზე დიდი უკვე ათი წლით.
და აი, უკვე ოცდასამი წელი შესრულდა,
რაც შენ წახვედი ს უ ლ ა კ რ ე ფ ი თ, რადგან ჩათვალე,
რომ ვითომ ტვირთად მაწვებოდი და არც იფიქრე,
რომ მე ამ შენი უშენობით მხრებზე ამკიდე
სიზიფეს ლოდი და მას შემდეგ სულს ვეღარ ვითქვამ,
რადგანაც მთასაც ვერ ვპოულობ ჩემს სიახლოვეს,
რომ ამეტანა ეს ლოდი და დამგორებოდა...
(სიზიფეს ბედიც ზოგჯერ თურმე სანატრელია!)

მინდოდა შენთვის დაბადების დღე მომელოცა,
საცაა ხუთი ოქტომბერი დამათენდება.
ხატთან სანთელი ავანთე და სულის სუფრასთან
შემოგამწკრივეთ სულ ყველანი, ჩვენიანები.
მე ვლაპარაკობ, თქვენ კი ჩუმი ღიმილით მისმენთ...
ტ ა ტ ო ც მანდა გყავთ. მაიმუნმა არ დამაცადა
და ჩემზე ადრე გამოქანდა თქვენს სანახავად.
აბა, თქვენ იცით, მიმიხედეთ ჩემს მანდ მოსვლამდე...
ნ ა ხ ვ ა მ დ ი ს , ლ ე ი ლ !

5 ოქტომბერი, 1997 წ.

ვ ე ლ ა დ

გზაზე ნისლი ამიცურდა,
ვით ნიავი დანაბერი.
ველად მხოლოდ ია მსურდა,
ია, მეტი არაფერი.

ვეძებე და ძლივს ვიპოვე
ბუჩქის ძირას ანაფეთქი.
ჩუმად მკითხა: გინდივარო?
მე შემრცხვა და... არა-მეთქი.

1952 წ.

ვაჟას ჩარგალში

ცხრა ჭაუხს გადმოვაბიჯე,
გულში ბორგავდა ლექსი,
ცხრა ჭაუხს გადმოვაბიჯე,
არაგვის წყალი შევსვი.

ამოვიარე ფერდობი,
მთაზე შემომხვდა მწყემსი:
ძმაო, აქ ალბათ ერთობი
სალამურით და ლექსით.

თუ შენი სამწყსო ცხვარია,
თვალი თუ კორდებს ეძებს,
მეც ვმწყემსავ, გაგიხარია,
ოცნებებსა და ლექსებს.

მგზავრი ვარ არა გვიანი,
ამ მიწაში მაქვს ფესვი,
ეს წყალი არაგვიანი
მეც ხომ შენსავით შევსვი.

ქარები რტოებს ლეწავენ,
ელვამ ჩამოჰკრა კვესი.
ძმა თუ ხარ, შენი კვნესამე,
მაჯახე ვაჟას ლექსი.

ფხაზე მოეგო ფხოველი,
მაჯახა ვაჟას ლექსი,
მე იმის სიტყვა ყოველი
წყაროს წყალივით შევსვი.

ცხრა ჭაუხს გადმოვაბიჯე,
გულში ბორგავდა ლექსი,
ცხრა ჭაუხს გადმოვაბიჯე,
ფიქრი მთვარეზე შევსვი.

ჯიხვი რუხ კლდეებს დაუვლის,
მთვარე თეთრ მანდილს მიქნევს,
ალუდა ქეთელაურის
გული მეცა მაქვს იქნებ.

და უცებ ღიმი გაუვლის
გულზე მოწოლილ ფიქრებს:
ძაღლიკა ხიმიკაურის
მკლავი მეცა მაქვს იქნებ.

ეს რა შავლეგა ბინდია?!
ღამე ჩამოშლის დალალს.
იქნებ მეცა ვარ მინდია,
ფშავლის შავთვალა ქალავ!

სურვილთა ანაბარა ვარ,
მაგრამ გულს შიგან ვმალავ.
ნუ მიფრთხი, უცხო არა ვარ,
მო, გამიღიმე ქალავ!

1952 წ.

ზღვა და ზაფხული

ზღვა ხვნეშოდა ვაითა და ვიშით
და თოლიებს არც ჰყოფნიდათ შიშად;
ვთამაშობდით კენჭებით და ქვიშით,
თითებშუა იპნეოდა ქვიშა.
მაშინ ჰგავდი სულ პატარა გოგოს,
რომ მაძლევდი სიყვარულის ნიშანს...
და გავიდა ის ზაფხული, როგორც
თითებშუა ჩაპნეული ქვიშა.

1958 წ.


თოვლი

თეთრი დათვივით მოვიდა თოვლი
და მხარზე უხმოდ დაგვადო თათი.
თეთრი ფიფქები ცვიოდნენ თრთოლით,
ჩვენ არ გვესმოდა ჩურჩული მათი.

ჩვენ შინ დავბრუნდით შორ გზაზე მოვლით,
ჩვენ თვითონ თოვლის ფანტელებს ვგავდით.
თეთრი დათვივით გამოგვყვა თოვლი
და აივანზეც შემოჰყო თათი.

ბაკურიანი
1954 წ.

თოლიები

შუა ზღვაში თამაშობენ თოლიები,
შუა ზღვისკენ მიტყუებენ თოლიები,
დამჭყივლებენ,
უცებ ამიყოლიებენ;
დამქანცავენ,
დამტოვებენ,
გამირბიან,
როგორ გგვანან თოლიები...

1957 წ.

თქვენ და მე

თქვენ ყველაფერი,
მე ფერი ყველა.
დამექცეს ჭერი,
თუ გთხოვოთ შველა.

თქვენ ქვეყნის ოქრო
და შარა ვრცელი,
მე ოკრობოკრო
ბილიკი ძნელი.

მამრი თუ მდედრი
ნუ მყვედრით ყველა,
მე ჩემი ხვედრი
შვლის ნუკრის შველა...

მე ამ წესს ვიცავ
ღამეც და დღეცა,
რომ ჩემი მიწა
ვაქციო ზეცად.

2004 წ.

იქნებ

გზას იმედში ვეღარ ვიგნებ,
რა იქნება გაის ამ დროს?!
თუმც ვინ იცის, სულმა იქნებ
ერთხელ კიდევ გაიზამთროს.

დღეებს ვარაუდით მივდევ,
თანაც ვწრუპავ მიჯრით ღვინოს,
რომ მზის სხივმა ერთხელ კიდევ
სულში შემომიჭვრიტინოს.

ვეღარა ხტის გვარზე კვიცი,
უკანასკნელ ძალას ვიკრებ,
ვიცი, ყველაფერი ვიცი,
მაგრამ მაინც, მაინც იქნებ?!.

2001 წ.

მე და თქვენ

ოდესმე მაინც,
ოდესმე მაინც,
მივაღწევ იმას,
მიხმობდა რაიც,
რისიც ვიწამე,
რასაც ვეწამე,
რაც ორთა შორის იყო მესამე
თქვენთვის,
ჩემთვის კი უპირველესი
ჩემს და ჩემს შორის,
წიაღ და მიღმა,
რამაც დამამხო და ამით მიხმო,
რამეთუ ბრძანა:
ოდენ მესმინა,
და მახნევინა,
და მათესვინა
მზეში თუ ქარში,
ავდარში, დარში,
და უპოვარი კვლავ იგივ დავრჩი,
რამეთუ ბრძანა, ოდენ მესმინა,
მაგრამ სხვის მკლავზე გადაეწვინა
ის ხელეური ჩემი ნაყოფი,
ჩემი ოცნების მზეში ნამყოფი,
ჩემი ნაღვაწი,
ჩემი ნახნავი,
სულის სარჩო და ეჭვის სახრავი.
ოდესმე მაინც,
ოდესმე მაინც,
მივაღწევ იმას, კვლავ მიხმობს რაიც...
რისიც ვიწამე,
რასაც ვეწამე...
ეჭვები ბჭეებს შემილეწავენ
და განიხვნება ჩემი ბეთლემი,
არვის ვეზაკვი,
არვის ვეთნევი...
მაშინ გაგიხსნით მე ჩემს დარბაზებს
და თქვენი მანჭვა არ გამაბრაზებს.

1965 წ.

მზეოს

ჩემი მარტოობის ბაღში
გაჩნდა უცხო ყოილი,
როგორც უპატრონო ბავშვი,
ნიავს ჩამოყოლილი.

ჩამძახიან ვერ იქნება
ის შენს ხელში მოვლილი,
რადგან წლები ეფიქრებათ
ჩემზე ჩამოთოვლილი.

რა იციან, ზოგჯერ დარობს
დეკემბერში მაისი
და ენძელაც თოვლქვეშ ხარობს,
როგორც ედელვაისი.

1994 წ.

ბოლო განწყობილება

სინამდვილე მივატოვე
და ოცნება ვინამდვილე,
წლებს თმა-წვერი მივათოვე,
წლითიწლობით ვიმარტვილე,
წილად მერგო სიმარტოვე
და ცხოვრების სიმარტივე.

აღარც მინდა, რამეს ვმკიდე,
ყველაფერი სულერთია.
სულო ჩემო, ცოტა კიდევ
იქით უკვე სულეთია.

1992 წ.

ბოლო სადღეგრძელო

ესეც ჩემი იღბალი თუ ბედი
გამიფრინდა სიხალისის მტრედი.

ესეც ჩემი იღბალი თუ წერა
ქვეყანაზე აღარაფრის მჯერა.

სიბრძნე, ღვინო, დუდუკი თუ ქალი,
ყველაფერი ამ ჭიქაში ვკალი.

შესასმელი დამრჩა ბოლო ჭიქა:
ჭირი აქა, ხოლო ლხინი იქა!

1993 წ.

ბუხარაში მიმწუხრისას

მზემ დააპირა მწუხრის ნამაზი,
მინარეთებზე თვლემენ ყანჩები.
ცა არის ისე უღვთოდ ლამაზი,
რამე რომ არ თქვა, დაიტანჯები.

მინარეთიდან აფრინდა წერო,
თითქოს ფრთა გაჰკრა გულის სიფიცხეს,
უბის წიგნაკში რომც არ ჩაწერო,
ამ სურათს მაინც ვერ დაივიწყებ.

მზემ დაასრულა მწუხრის ნამაზი,
მინარეთებზე თვლემენ ყანჩები.
ჩაივლის გოგო, ისე ლამაზი,
ხმა რომ არ გასცე, დაიტანჯები.

ბუხარა
1955 წ.

ადრეა

ღამეა და ქარები,
მთვარე ბადრია,
სად მიგეჩქარება,
ჯერ ხომ ადრეა?..

შემოდგომაა, ღამეა,
გული კი ისეა,
თითქოს მზის ჟამია,
თითქოს მაისია.

ახლა ხომ ალერსით
დათრობის წამია;
ხეებსაც ჩაესმით,
ეს ცაც მოწამეა,

რომ უსიყვარულოდ
სისხლია უჩქეფი;
უსმინე, ფარულად
რას ხმობენ ბუჩქები:

_ ტრფობით ალეწილნი
ქვეყნად სანამ ვართო,
იყოს სიყმაწვილე _
ქართა სანავარდო.

შენ კი...

კვლავ ჰქრიან ქარები
და მთვარეც ბადრია,
სად მიგეჩქარება,
ჯერ ხომ ადრეა?!..

1957 წ.

ნატვრისმაგვარი

მე მინდა რაღაც ახალი
და რაღაც უფრო სხვა...
ცა მინდა უფრო მაღალი
და უფრო ვრცელი ზღვა...

ნურც ცა იქნება მაღალი,
ნურც უფრო ვრცელი ზღვა,
ოღონდ რაიმე ახალი,
ოღონდ რაიმე სხვა.

1954 წ.

Facebook

დატოვე კომენტარი

  • ✍️

    გაუზიარე აზრი სხვებს!

    თქვენი თითოეული კომენტარი ჩვენთვის დიდი სტიმულია. დაგვიწერეთ რას ფიქრობთ და დაგვეხმარეთ გავხდეთ კიდევ უკეთესები!