კვლავ უყვარხარო...
კვლავ ჩემი სიყრმის მუხა, მურყანი,
გადარჩენილი ცეცხლს და იანვარს...
კვლავ უყვარხარო, ვისაც უყვარდი,
ვიღაცა ისევ გასცა ნიავმა.
და კვლავ მიმიხმო ღამის სათევად
ძველმა შუკებმა და სიხალისემ
და მთვარის წვეთი ციცინათელა
ისევ გაუძღვა ფიქრებს მთვარისკენ.
სხვამ იმღეროს...
ახლა მართლა სხვა რა ვქნა და
თავს ისევე დარდით ვიქცევ,
თვალს დამაკლდა, გულს დამაკლდა,
მოემატა ლექსებს სიგრძე.
ჰოდა, ვინც არ მითვლის ნაკლად,
მეც კარს ვუღებ ჩემი ტაძრის...
კი, ეს წვიმაც არ მძულს, მაგრამ,
რა კარგია, როცა არ წვიმს.
სხვამ იმღეროს, მე ისევე
ან ვიტირებ, ან მოვუსმენ.
რას დარდობო, თუ მკითხავენ,
ვეტყვი, ვარდს-თქო, ამოუსვლელს.
მოვსულვარ ისევ
სად არის თქვენი ლხინი განთქმული,
კართან ვარდები მიმოფანტული,
ან ის დაირა, ან ის ფანდური,
ან ის სურები ყელმოხატული,
ან შემოფრენა ოთახში ციცრის.
რა მოუვიდა მაშინდელ სიცილს...
რად არ ჩახჩახებს თქვენი სართული,
რამ დაგავიწყათ ლამაზი რიცხვი?
თქვენებურ ლხინს და
შუქს მონატრული,
მოვსულვარ ისევ და კართან ვიცდი.
გამარჯობა
გამარჯობა, სიყრმევ ჩემო,
შე მზისფერო ზღაპარო,
გაზაფხულის მზევ და ჩეროვ,
ცხრა მუხავ და ცხრა წყაროვ.
ძველო ლხინო, ძველო ღვინო,
დროო, ნაირ-ნაირო,
დროო, ვისთვის ჩასავლელო,
ვისთვის უკვე ჩავლილო...
თმებზე თოვლი მოსვლას ბედავს,
სად ხარ, დაუცაცხანო,
მზეო! ერთ დროს ტკბილო დედავ,
ახლა დედინაცვალო...
ნასოფლარი...
სად ხარ, სიყრმის სიმღერავ
ხმებო, ზეცით ნაცვარო,
გლეხის ბიჭო, მიქელავ,
ჩიტის ნამოწაფარო...
იქნებ ზრუნვა შეგაკელ,
მზე, გული ან მარილი,
იქნებ ჩითის პერანგზე
ვერ დავქარგე ყვავილი,
იქნებ შენს საკადრისად
ვერ ვთასმავდი ქალამანს,
ფოთოლი ვარ ჭადრისა,
რატომ ძეწნის არა ვარ.
ვაი, ტკბილო სიმღერავ
ხმებო, ზეცით ნაცვარო,
გლეხის ბიჭო, მიქელავ,
ჩიტის ნამოწაფარო.
მიხედვა მცხეთისაკენ
თუმცა შენ უკვე წარსული გქვია,
მაინც გაზომებ ლამაზ სახელებს...
მერე რა მოხდა, ქარები ქრიან
და სადროშეზე სუროს არხევენ...
რა მოხდა მერე მარჯვენას მჭრიან
ცრემლიან თვალებს ვხუჭავ და ვახელ...
და ისევ მოჩანს კარები ღია
და კარებიდან
ღვთისმშობლის სახე...
ლურჯი ფრთები
განა შემაკრთო მოჯრილმა წლებმა
ანდა დამაფრთხო სიმრავლემ მტრების,
მინდა, უბრალოდ, იცოდნენ სხვებმაც,
რა ცეცხლს მივაწვი ის ლურჯი ფრთები.
ნუთუ ვერასდროს ავუქშევ ბინდებს,
ნუთუ ვერასდროს ვიქნები მშვიდი...
რა უჭირთ ჩიტებს, რა უჭირთ ჩიტებს
საითაც უნდა, მიფრინავს ჩიტი...
და მეც გულს ვაფხან სავსე დარბაზებს
და არ ვუმალავ, რახან მისმენენ,
რომ ეს ბილიკიც ლამისყანაზე
და წიწამურზე გადის ისევე.
არაგვის ჭალა
არაგვის ჭალა, თბილი საღამო,
ვაჟა და ვაჟას თამამი ჩრდილი.
თითქოს ლოცულობს: ცაო მაღალო,
ცოტა ნაკლები ჰქმენ ქვეყნად ჭირი.
თუ ხარ ტკივილი, იყავ მალამოც,
არ მათქმევინო საწუთროს ძვირი.
ისე არასდროს არ დააღამო,
არ ეყოს ბედი მამლების ყივილს.
არაგვის ჭალა,
თბილი საღამო,
ვაჟა და ვაჟას თამამი ჩრდილი.
ვერ დამიხსენი
ვერ დავიჯერებ, ტყუილად მიხსნი,
არ მოხდებოდა ეს უფლის ნებით...
უბრალოდ, ვერ მიაგენი იმ სხივს,
უბრალოდ, ვერ გამოისხი ფრთები.
ვერ გადუფრინე ჭყვიშის ჩინარებს,
ვერ ამიხდინე სიყრმის სიზმრები...
ყვავილს გთხოვდი და
ვერ მომიტანე,
დახსნას გთხოვდი და
ვერ დამიხსენი.
დავით აღმაშენებელს
წუხელ შენი ხმა რამ გამაგონა,
რამ დამასიზმრა ფარი, მახვილი,
გული რამდენ ხანს მკვდარი მეგონა,
ციხე გამტყდარი, დროშა დახრილი.
ანათებს? ესეც ტანჯვის დარია,
არ ანათებს და ვაი, გვარ-ტომო...
მტრები ისევე მრავლად არიან?
მრავლად არიან, მეფევ ბატონო!
-----------------------
მოარღვევს ღამეს ცისკრის თაღები,
შენ ოღონდ მოდი, მე კვლავ დაგხვდები.
ისევ მინათებს სახის ნახევარს
იმდროინდელი ხმა და ნახმლევი.
წუხელ შენი ხმა რამ გამაგონა,
რამ დამასიზმრა ფარი, მახვილი,
გული რამდენ ხანს მკვდარი მეგონა,
ციხე გამტყდარი, დროშა დახრილი
ალექსანდრე საჯაიას ხსოვნას
დღემდე გასძახის ყვავილს ყვავილი,
დღემდე უხმობენ სიმებს სიმები,
აი, ის სახლი, რომლის აივნით
ეტრფოდნენ მთვარეს თეთრი ცირები.
აი, ის ჩხორი, რომლის ნიავი
თითქოს კვლავაც გთხოვს ყელმოღერებას...
შენს სამეგრელოს ჩემი გვიანი
ალუბლის ტოტი და მოფერება.
მაიკო ორბელიანის სურათთან
დარეკა ზარმა და შებრალებით
თითქოსდა სურათს შეეხო ზენა...
ვის ჰქონდა ასე ლურჯი თვალები,
ვის ჰქონდა ასე დაღლილი მზერა?
თითქოს დამეცა ფიფქი და გალღვა,
საკმევლის ბოლი,
საკმევლის კვამლი...
ო, მშვენიერო,
ნუთუ შენც წაგყვა,
ნუთუ შენც წაგყვა ამ ქვეყნის ვალი?..
ფიროსმანი
რა მოგივიდათ, მთელ ჩემს ქონებას
შევიდგამ მხარზე და გაგცილდებით,
ჩემად რომ ვთვლიდი მთელი ცხოვრება
სხვისი ყოფილა ტყე და ჩიტები...
აი, თოვს, მაგრამ
ჩემსას რას ათოვს.......................
უკანასკნელი სანთლის პირისპირ
დავხუჭავ თვალებს,
თითქოს არასდროს
არ დამენახოთ შენ და თბილისი.
გალაკტიონ ტაბიძეს
როცა აღდგომის რეკენ ზარები
და საკმეველი ცისკენ მიიწევს,
შენ შენებურად მიეჩქარები
სოფლის წაფერდილ ეკლესიისკენ.
მიგაქვს ხატისკენ თაფლის სანთელი
და სხვათა ხმაში შენიც გაისმის:
რაღა ღამე ხარ, თუ არ გათენდი,
რაღა ღმერთი ხარ,
თუ არ დამიხსნი!
ვუკოცნი ფესვებს
რა დამავიწყებს მოხედვას თქვენკენ,
ყვავილებს ლურჯი მონასტრის კართან,
დავიხრები და ვუკოცნი ფესვებს,
მე წინაპარიც ამ ბედის მყავდა...
და რომ წკარუნობს სიტყვაში სიტყვა,
და რომ სურნელობს იაში ია...
კვლავ ვიმეორებ: ხომ ყველა მიყვარს,
ჩემს პოეტს მაინც დავითი ჰქვია.
დღეებს, რომელთაც...
დღეებს, რომელთაც ასე მოველი,
მწამს, სხვა ექნებათ მზვარე და ჩერო...
ჩემი საუფლო და სამყოფელი
მერე იკითხე, ძვირფასო ჩემო!
და აი, თითქოს იმ წუთის ნიშნად,
იმ ნანატრი და კარგი დღის მეკვლედ,
აჯანყებია მოწყენას ნუში
და მეგზურივით მომიძღვის შენკენ.
და შენც არ მითხრა, რომ ვერ მიცანი,
რომ არ გახსოვარ და მისთანანი...
თქვი, რომ გესიზმრა სიყრმის სიზმარი,
ძალიან ლურჯი იასამანით.
მკითხველს
ვიცი თქვენამდის შარაც, ბილიკიც,
ზედ პოეტების დაცლილი კალთაც...
სხვა გზა რომ არ ჩანს, ის კი არ მიკვირს,
ის რომ გგონიათ, არ ვყვები მართალს.
რომ გეეჭვებათ, არ იყო ჭრელი
ჩიტი, რომელმაც ცა არ იკმარა,
რომ გეეჭვებათ, არ ერქვა ლელი
გოგოს, რომელმაც არ შემიყვარა.
თუმცა ამაზე სხვა დროს და სხვაგან
დღეს აქ სხვა წუხილს ჩამოაქვს ჭერი:
როდის ეწვევა ჩიტი ამ კაკალს,
როდის ექნება ველს მწვანე ფერი!
როცა ჩავალ...
აბა, იგი რა გულია,
თუ შიგ ჩიტი არა მჯდარა,
ჩიტის ფრთებით მოხატულა
ჩემი გულის კარ-ფანჯარა.
უსტვენს ჩიტი, უსმენს გოგო
გაზაფხულის ავან-ჩავანს.
როცა ჩავალ,
სამარეშიც
ა იმ ჩიტის გულით ჩავალ.
რა მემღერება
იქ რომ ღელისპირს ძველი ბაღია
და იმ ბაღში რომ წაბლის სახლია,
არც მარტო ცხადში მოვფერებივარ,
არც მარტო სიზმრად არ მინახია.
დღეს მოსაგონარს ვსვამ იმ ყველაფრის
და თითქოს ვსინჯავ ლერწმის სინედლეს.
ტკივილს ეჟვანი ვერც მე შევაბი,
ან, უფრო სწორად, ვერ გაგიმეტე...
აქამდე მახსოვს ყელმოღერება
წვიმის, ყვავილის, ნიავის, სტვირის.
ვერ ვტირი, თორემ რა მემღერება,
ზოგს რომ ჰგონია, რა უნდა ტირილს.
წასვლის დროა
მიირწევა ზღვაზე აფრა,
მიიწვნება ველზე ხნული...
არ დაგწყდესო გული, მაგრამ,
შენ რას დაგიჯერებს გული?
შენ რას დაგიჯერებს ქარი,
შენ რას დაგიჯერებს თოვა,
მძინარე ჩანს სხვისი მკვდარი,
ნუ მაწვალებთ, წასვლის დროა.
მორჩენილა წაღმა ბრუნვა,
მორევია ნათელს ბინდი...
მიმაქვს ცარიელი სურა,
მიმყავს ფრთებდაჭრილი ჩიტი.
ამ ქარში
მე რომ გეძახდი, იასამანო,
მაშინ ეს ქარი ქარი არ იყო.
ახლა ეს ცრემლი სად გადავმალო,
ახლა ეს თალხი საით წავიღო.
ვინ არის, კიდევ რამეს დამპირდეს,
გულში იმედის შუქმა იალოს...
საით წავიდე,
ვისთან წავიდე,
ამ ქარში მარტომ როგორ ვიარო?
ერთხელ კიდევ
ერთხელ კიდევ ჰქენი მადლი,
უბედობით ნუ მკლავ,
ისევ ლხინის დაუკარი,
დარდისას რომ უკრავ.
ისევ დამსვი, იმ შავ თმებით,
თეთრი გოგოს კართან,
ისევ ისე დამაბერტყე
მოწყალების კალთა.
ისევ ისე მახედნინე
იმ ჭალებში ცხენი,
ისევ ისე მაღვრევინე,
სიხარულის ცრემლი.
ერთხელ კიდევ ჰქენი მადლი,
უბედობით ნუ მკლავ,
ისევ სიყრმის დაუკარი,
სევდისას რომ უკრავ.
რომ მეგონა...
რომ მეგონა, უფლის ყანას,
უფლის ჩიტებს ვაპურებდი,
შავმა ქალამ წილი ჰყარა,
აჟღრიალა საყურენი...
თავი თვისი დევს მიჰგვარა,
გულში ჯავრი დარიალობს...
ჩვენკენ ყველას დარდი გვალავს,
თქვენკენ
როგორ არიანო?
არ დაგავიწყდეს
როგორ ეყოფა ერთი ცხოვრება,
როგორ ამოცლის ცრემლს ერთი სტვირი,
ხანდახან Aარვინ არ მეცოდება,
ხანდახან ყველას მაგიერ ვტირი,
რომ იყო დრო და რომ ჩვენც ვიყავით...
ო, რაც არ უნდა ბედი გაგვიწყრეს,
არ დაგავიწყდეს, როგორ მიყვარდი,
როგორ მინდოდი,
არ დაგავიწყდეს.
დღეს კი
დიდხანს მიმაჩნდი უფლის წყალობად,
დიდხანს მეგონა, ცისას ყვებოდი
და მოგყვებოდი და მიხაროდა,
რომ არ ვიცოდი, სად მოგყვებოდი.
დღეს კი რა ვუყო, რომ ძველი ზღაპრის
დამარცხებული გმირივით გიმზერ,
თუმცა, არც შენ ხარ ახლა იმ კაბით
ჩამვლელი ჩემი რიონის პირზე.
ალბათ ის ბროლის კოშკიც მოისრა,
დარჩა მარტოდენ ქვისგან ნაგები
თავშესაფარი, სადაც არასდროს
არ დაუკრავენ ოქროს ჩანგები.
ვანთებ სანთლებს...
ამ მზისა და მთვარის გარდა,
ღმერთმა ეს სანთლებიც მომცა,
ჰოდა, ამ გრძელ ღამის კართან
ვანთებ სანთლებს, ვამბობ ლოცვას.
იქნებ მოგახედო ჩემკენ,
გადაღლილო ცისკენ ცქერით,
იქნებ ამ მოტირალ ფრესკებს
ისევ შევუმშრალოთ ცრემლი.
იქნებ დღესვე ვუთხრათ, ვისაც
ერთ დროს სუყველაფერს ვუმხელთ...
ჰოი, ვენაცვალე სიზმარს,
რა ლამაზი იყავ წუხელ.
მეფის ასული
ქვეყნად რაც უნდა ბედი გწყალობდეს,
რაც უნდა ვარსკვლავს ტყუპისცალობდე,
აქეთ წახვიდე, ვეღარ მობრუნდე,
მაფრთხილებს ყველა, ამ გზით წასული,
მაგრამ შენ მაინც აქეთ მაქეზებ,
გაუცინარი მეფის ასული.
და მეც ვთვლი გზა-გზა
ვერცხლისფერ ჩიტებს
იმ მაშინდელი სიზმარ-ზღაპრების...
და მეცხრე ცამდე აზიდულ კიბეს
მივუყვები და მივიზაფრები.
ჩემო მერცხალო
ისევ მოფრინდი, ჩემო მერცხალო?
ისევ გაცდუნეს ამ მთა-გორებმა?
ან შენ დედულო, ზამთრით შემკრთალო,
ახლა მოსულო იის კონებად.
ისევ ერთად ვართ? ისევ გიყვარვარ?
ისევ ვერაფერს ვერ გახდა მტერი?..
ჩვენმა სამებამ ისევ იკმარა?
ისევ ასწია გალობამ ჭერი?
ეს დღე, რომელიც ღვთისგან ამენთო,
არ მინდა, ცრემლით რომ დამეცვაროს...
ან ვის რას უშლის შენი სამეფო
ამ აივნიდან, ჩემო მერცხალო!
ჩაუვლია ვარდობას
შენც რომ სხვის გულს ახარებ,
აწ ვისი რა გავიგო,
ისე ვტოვებ ამ მხარეს,
ვითომ შენ აქ არ იყო.
რეკავს ზარი მესამედ
და აღარც სულ შორიდან...
ვის უყვარდი ჩემსავით,
მაგრამ რა გამოვიდა?!
გადამქრალან საყდრები
შენი თაფლის სანთლების,
ნუთუ აღარასოდეს
აღარ მოგენატრები?
სატრფიალო
რასაც გინდა დააბრალე
დღეს ეს მხიარული პწკარი:
გინდ იმ ღრუბელს, გინდ იმ მთვარეს,
გინდ იმას, რომ ასე არი...
ფიფქი პირველ ატმის ტოტის
ნაავდრალ სულს ახლისებს,
მერე წყალზე ისიც მოდის
და მეც ვმღერი, თუკი მისმენს:
მომკლავ,
ისევ შენთვის მომკლავ,
მაცოცხლებ და
შენთვის ისევ.
იმ დროს
იმ დროს, როდესაც ამსხვრევდნენ რითმას
და ნამსხვრევებში ტიროდა სტვირი,
შენ ისევ იყავ მდიდარი, რითაც
მდიდარი იყო წინაპრის სკივრი.
შენთვის კვლავ ერქვა მზისფერი მზისფერს,
მინდორი მინდორს, გუთანი გუთანს
და იდექ შენი რიონის პირზე
და წერდი ასე არგად თუ ცუდად:
თუ არც მდიდარი ვინმე ვარ,
აღარც ღარიბი ყმა ვარო,
ციდან რომ წვიმა იბნევა,
ზოგჯერ იმ წვიმას ვგავარო,
მინდა, შენს პეშვზე დავლევ სულს,
მინდა, კვლავ ცაში ავალო.
წინაპართა ხმები
მაცალეთ, ხატი გავჭედო,
ხმალი გავჭედო, ვიქროლო,
მოვიმცხეთ-მოვიქაშვეთო,
მოვიქართლ-მოვიდიდგორო...
ყანა როდემდის მეჩხერი,
ცხენი როდემდის უნალო...
მერე თქვენ თქვენთვის,
მე ჩემთვის,
უხმლო, უხინჯო, უვალო.
კვლავ ჩემი სიყრმის მუხა, მურყანი,
გადარჩენილი ცეცხლს და იანვარს...
კვლავ უყვარხარო, ვისაც უყვარდი,
ვიღაცა ისევ გასცა ნიავმა.
და კვლავ მიმიხმო ღამის სათევად
ძველმა შუკებმა და სიხალისემ
და მთვარის წვეთი ციცინათელა
ისევ გაუძღვა ფიქრებს მთვარისკენ.
სხვამ იმღეროს...
ახლა მართლა სხვა რა ვქნა და
თავს ისევე დარდით ვიქცევ,
თვალს დამაკლდა, გულს დამაკლდა,
მოემატა ლექსებს სიგრძე.
ჰოდა, ვინც არ მითვლის ნაკლად,
მეც კარს ვუღებ ჩემი ტაძრის...
კი, ეს წვიმაც არ მძულს, მაგრამ,
რა კარგია, როცა არ წვიმს.
სხვამ იმღეროს, მე ისევე
ან ვიტირებ, ან მოვუსმენ.
რას დარდობო, თუ მკითხავენ,
ვეტყვი, ვარდს-თქო, ამოუსვლელს.
მოვსულვარ ისევ
სად არის თქვენი ლხინი განთქმული,
კართან ვარდები მიმოფანტული,
ან ის დაირა, ან ის ფანდური,
ან ის სურები ყელმოხატული,
ან შემოფრენა ოთახში ციცრის.
რა მოუვიდა მაშინდელ სიცილს...
რად არ ჩახჩახებს თქვენი სართული,
რამ დაგავიწყათ ლამაზი რიცხვი?
თქვენებურ ლხინს და
შუქს მონატრული,
მოვსულვარ ისევ და კართან ვიცდი.
გამარჯობა
გამარჯობა, სიყრმევ ჩემო,
შე მზისფერო ზღაპარო,
გაზაფხულის მზევ და ჩეროვ,
ცხრა მუხავ და ცხრა წყაროვ.
ძველო ლხინო, ძველო ღვინო,
დროო, ნაირ-ნაირო,
დროო, ვისთვის ჩასავლელო,
ვისთვის უკვე ჩავლილო...
თმებზე თოვლი მოსვლას ბედავს,
სად ხარ, დაუცაცხანო,
მზეო! ერთ დროს ტკბილო დედავ,
ახლა დედინაცვალო...
ნასოფლარი...
სად ხარ, სიყრმის სიმღერავ
ხმებო, ზეცით ნაცვარო,
გლეხის ბიჭო, მიქელავ,
ჩიტის ნამოწაფარო...
იქნებ ზრუნვა შეგაკელ,
მზე, გული ან მარილი,
იქნებ ჩითის პერანგზე
ვერ დავქარგე ყვავილი,
იქნებ შენს საკადრისად
ვერ ვთასმავდი ქალამანს,
ფოთოლი ვარ ჭადრისა,
რატომ ძეწნის არა ვარ.
ვაი, ტკბილო სიმღერავ
ხმებო, ზეცით ნაცვარო,
გლეხის ბიჭო, მიქელავ,
ჩიტის ნამოწაფარო.
მიხედვა მცხეთისაკენ
თუმცა შენ უკვე წარსული გქვია,
მაინც გაზომებ ლამაზ სახელებს...
მერე რა მოხდა, ქარები ქრიან
და სადროშეზე სუროს არხევენ...
რა მოხდა მერე მარჯვენას მჭრიან
ცრემლიან თვალებს ვხუჭავ და ვახელ...
და ისევ მოჩანს კარები ღია
და კარებიდან
ღვთისმშობლის სახე...
ლურჯი ფრთები
განა შემაკრთო მოჯრილმა წლებმა
ანდა დამაფრთხო სიმრავლემ მტრების,
მინდა, უბრალოდ, იცოდნენ სხვებმაც,
რა ცეცხლს მივაწვი ის ლურჯი ფრთები.
ნუთუ ვერასდროს ავუქშევ ბინდებს,
ნუთუ ვერასდროს ვიქნები მშვიდი...
რა უჭირთ ჩიტებს, რა უჭირთ ჩიტებს
საითაც უნდა, მიფრინავს ჩიტი...
და მეც გულს ვაფხან სავსე დარბაზებს
და არ ვუმალავ, რახან მისმენენ,
რომ ეს ბილიკიც ლამისყანაზე
და წიწამურზე გადის ისევე.
არაგვის ჭალა
არაგვის ჭალა, თბილი საღამო,
ვაჟა და ვაჟას თამამი ჩრდილი.
თითქოს ლოცულობს: ცაო მაღალო,
ცოტა ნაკლები ჰქმენ ქვეყნად ჭირი.
თუ ხარ ტკივილი, იყავ მალამოც,
არ მათქმევინო საწუთროს ძვირი.
ისე არასდროს არ დააღამო,
არ ეყოს ბედი მამლების ყივილს.
არაგვის ჭალა,
თბილი საღამო,
ვაჟა და ვაჟას თამამი ჩრდილი.
ვერ დამიხსენი
ვერ დავიჯერებ, ტყუილად მიხსნი,
არ მოხდებოდა ეს უფლის ნებით...
უბრალოდ, ვერ მიაგენი იმ სხივს,
უბრალოდ, ვერ გამოისხი ფრთები.
ვერ გადუფრინე ჭყვიშის ჩინარებს,
ვერ ამიხდინე სიყრმის სიზმრები...
ყვავილს გთხოვდი და
ვერ მომიტანე,
დახსნას გთხოვდი და
ვერ დამიხსენი.
დავით აღმაშენებელს
წუხელ შენი ხმა რამ გამაგონა,
რამ დამასიზმრა ფარი, მახვილი,
გული რამდენ ხანს მკვდარი მეგონა,
ციხე გამტყდარი, დროშა დახრილი.
ანათებს? ესეც ტანჯვის დარია,
არ ანათებს და ვაი, გვარ-ტომო...
მტრები ისევე მრავლად არიან?
მრავლად არიან, მეფევ ბატონო!
-----------------------
მოარღვევს ღამეს ცისკრის თაღები,
შენ ოღონდ მოდი, მე კვლავ დაგხვდები.
ისევ მინათებს სახის ნახევარს
იმდროინდელი ხმა და ნახმლევი.
წუხელ შენი ხმა რამ გამაგონა,
რამ დამასიზმრა ფარი, მახვილი,
გული რამდენ ხანს მკვდარი მეგონა,
ციხე გამტყდარი, დროშა დახრილი
ალექსანდრე საჯაიას ხსოვნას
დღემდე გასძახის ყვავილს ყვავილი,
დღემდე უხმობენ სიმებს სიმები,
აი, ის სახლი, რომლის აივნით
ეტრფოდნენ მთვარეს თეთრი ცირები.
აი, ის ჩხორი, რომლის ნიავი
თითქოს კვლავაც გთხოვს ყელმოღერებას...
შენს სამეგრელოს ჩემი გვიანი
ალუბლის ტოტი და მოფერება.
მაიკო ორბელიანის სურათთან
დარეკა ზარმა და შებრალებით
თითქოსდა სურათს შეეხო ზენა...
ვის ჰქონდა ასე ლურჯი თვალები,
ვის ჰქონდა ასე დაღლილი მზერა?
თითქოს დამეცა ფიფქი და გალღვა,
საკმევლის ბოლი,
საკმევლის კვამლი...
ო, მშვენიერო,
ნუთუ შენც წაგყვა,
ნუთუ შენც წაგყვა ამ ქვეყნის ვალი?..
ფიროსმანი
რა მოგივიდათ, მთელ ჩემს ქონებას
შევიდგამ მხარზე და გაგცილდებით,
ჩემად რომ ვთვლიდი მთელი ცხოვრება
სხვისი ყოფილა ტყე და ჩიტები...
აი, თოვს, მაგრამ
ჩემსას რას ათოვს.......................
უკანასკნელი სანთლის პირისპირ
დავხუჭავ თვალებს,
თითქოს არასდროს
არ დამენახოთ შენ და თბილისი.
გალაკტიონ ტაბიძეს
როცა აღდგომის რეკენ ზარები
და საკმეველი ცისკენ მიიწევს,
შენ შენებურად მიეჩქარები
სოფლის წაფერდილ ეკლესიისკენ.
მიგაქვს ხატისკენ თაფლის სანთელი
და სხვათა ხმაში შენიც გაისმის:
რაღა ღამე ხარ, თუ არ გათენდი,
რაღა ღმერთი ხარ,
თუ არ დამიხსნი!
ვუკოცნი ფესვებს
რა დამავიწყებს მოხედვას თქვენკენ,
ყვავილებს ლურჯი მონასტრის კართან,
დავიხრები და ვუკოცნი ფესვებს,
მე წინაპარიც ამ ბედის მყავდა...
და რომ წკარუნობს სიტყვაში სიტყვა,
და რომ სურნელობს იაში ია...
კვლავ ვიმეორებ: ხომ ყველა მიყვარს,
ჩემს პოეტს მაინც დავითი ჰქვია.
დღეებს, რომელთაც...
დღეებს, რომელთაც ასე მოველი,
მწამს, სხვა ექნებათ მზვარე და ჩერო...
ჩემი საუფლო და სამყოფელი
მერე იკითხე, ძვირფასო ჩემო!
და აი, თითქოს იმ წუთის ნიშნად,
იმ ნანატრი და კარგი დღის მეკვლედ,
აჯანყებია მოწყენას ნუში
და მეგზურივით მომიძღვის შენკენ.
და შენც არ მითხრა, რომ ვერ მიცანი,
რომ არ გახსოვარ და მისთანანი...
თქვი, რომ გესიზმრა სიყრმის სიზმარი,
ძალიან ლურჯი იასამანით.
მკითხველს
ვიცი თქვენამდის შარაც, ბილიკიც,
ზედ პოეტების დაცლილი კალთაც...
სხვა გზა რომ არ ჩანს, ის კი არ მიკვირს,
ის რომ გგონიათ, არ ვყვები მართალს.
რომ გეეჭვებათ, არ იყო ჭრელი
ჩიტი, რომელმაც ცა არ იკმარა,
რომ გეეჭვებათ, არ ერქვა ლელი
გოგოს, რომელმაც არ შემიყვარა.
თუმცა ამაზე სხვა დროს და სხვაგან
დღეს აქ სხვა წუხილს ჩამოაქვს ჭერი:
როდის ეწვევა ჩიტი ამ კაკალს,
როდის ექნება ველს მწვანე ფერი!
როცა ჩავალ...
აბა, იგი რა გულია,
თუ შიგ ჩიტი არა მჯდარა,
ჩიტის ფრთებით მოხატულა
ჩემი გულის კარ-ფანჯარა.
უსტვენს ჩიტი, უსმენს გოგო
გაზაფხულის ავან-ჩავანს.
როცა ჩავალ,
სამარეშიც
ა იმ ჩიტის გულით ჩავალ.
რა მემღერება
იქ რომ ღელისპირს ძველი ბაღია
და იმ ბაღში რომ წაბლის სახლია,
არც მარტო ცხადში მოვფერებივარ,
არც მარტო სიზმრად არ მინახია.
დღეს მოსაგონარს ვსვამ იმ ყველაფრის
და თითქოს ვსინჯავ ლერწმის სინედლეს.
ტკივილს ეჟვანი ვერც მე შევაბი,
ან, უფრო სწორად, ვერ გაგიმეტე...
აქამდე მახსოვს ყელმოღერება
წვიმის, ყვავილის, ნიავის, სტვირის.
ვერ ვტირი, თორემ რა მემღერება,
ზოგს რომ ჰგონია, რა უნდა ტირილს.
წასვლის დროა
მიირწევა ზღვაზე აფრა,
მიიწვნება ველზე ხნული...
არ დაგწყდესო გული, მაგრამ,
შენ რას დაგიჯერებს გული?
შენ რას დაგიჯერებს ქარი,
შენ რას დაგიჯერებს თოვა,
მძინარე ჩანს სხვისი მკვდარი,
ნუ მაწვალებთ, წასვლის დროა.
მორჩენილა წაღმა ბრუნვა,
მორევია ნათელს ბინდი...
მიმაქვს ცარიელი სურა,
მიმყავს ფრთებდაჭრილი ჩიტი.
ამ ქარში
მე რომ გეძახდი, იასამანო,
მაშინ ეს ქარი ქარი არ იყო.
ახლა ეს ცრემლი სად გადავმალო,
ახლა ეს თალხი საით წავიღო.
ვინ არის, კიდევ რამეს დამპირდეს,
გულში იმედის შუქმა იალოს...
საით წავიდე,
ვისთან წავიდე,
ამ ქარში მარტომ როგორ ვიარო?
ერთხელ კიდევ
ერთხელ კიდევ ჰქენი მადლი,
უბედობით ნუ მკლავ,
ისევ ლხინის დაუკარი,
დარდისას რომ უკრავ.
ისევ დამსვი, იმ შავ თმებით,
თეთრი გოგოს კართან,
ისევ ისე დამაბერტყე
მოწყალების კალთა.
ისევ ისე მახედნინე
იმ ჭალებში ცხენი,
ისევ ისე მაღვრევინე,
სიხარულის ცრემლი.
ერთხელ კიდევ ჰქენი მადლი,
უბედობით ნუ მკლავ,
ისევ სიყრმის დაუკარი,
სევდისას რომ უკრავ.
რომ მეგონა...
რომ მეგონა, უფლის ყანას,
უფლის ჩიტებს ვაპურებდი,
შავმა ქალამ წილი ჰყარა,
აჟღრიალა საყურენი...
თავი თვისი დევს მიჰგვარა,
გულში ჯავრი დარიალობს...
ჩვენკენ ყველას დარდი გვალავს,
თქვენკენ
როგორ არიანო?
არ დაგავიწყდეს
როგორ ეყოფა ერთი ცხოვრება,
როგორ ამოცლის ცრემლს ერთი სტვირი,
ხანდახან Aარვინ არ მეცოდება,
ხანდახან ყველას მაგიერ ვტირი,
რომ იყო დრო და რომ ჩვენც ვიყავით...
ო, რაც არ უნდა ბედი გაგვიწყრეს,
არ დაგავიწყდეს, როგორ მიყვარდი,
როგორ მინდოდი,
არ დაგავიწყდეს.
დღეს კი
დიდხანს მიმაჩნდი უფლის წყალობად,
დიდხანს მეგონა, ცისას ყვებოდი
და მოგყვებოდი და მიხაროდა,
რომ არ ვიცოდი, სად მოგყვებოდი.
დღეს კი რა ვუყო, რომ ძველი ზღაპრის
დამარცხებული გმირივით გიმზერ,
თუმცა, არც შენ ხარ ახლა იმ კაბით
ჩამვლელი ჩემი რიონის პირზე.
ალბათ ის ბროლის კოშკიც მოისრა,
დარჩა მარტოდენ ქვისგან ნაგები
თავშესაფარი, სადაც არასდროს
არ დაუკრავენ ოქროს ჩანგები.
ვანთებ სანთლებს...
ამ მზისა და მთვარის გარდა,
ღმერთმა ეს სანთლებიც მომცა,
ჰოდა, ამ გრძელ ღამის კართან
ვანთებ სანთლებს, ვამბობ ლოცვას.
იქნებ მოგახედო ჩემკენ,
გადაღლილო ცისკენ ცქერით,
იქნებ ამ მოტირალ ფრესკებს
ისევ შევუმშრალოთ ცრემლი.
იქნებ დღესვე ვუთხრათ, ვისაც
ერთ დროს სუყველაფერს ვუმხელთ...
ჰოი, ვენაცვალე სიზმარს,
რა ლამაზი იყავ წუხელ.
მეფის ასული
ქვეყნად რაც უნდა ბედი გწყალობდეს,
რაც უნდა ვარსკვლავს ტყუპისცალობდე,
აქეთ წახვიდე, ვეღარ მობრუნდე,
მაფრთხილებს ყველა, ამ გზით წასული,
მაგრამ შენ მაინც აქეთ მაქეზებ,
გაუცინარი მეფის ასული.
და მეც ვთვლი გზა-გზა
ვერცხლისფერ ჩიტებს
იმ მაშინდელი სიზმარ-ზღაპრების...
და მეცხრე ცამდე აზიდულ კიბეს
მივუყვები და მივიზაფრები.
ჩემო მერცხალო
ისევ მოფრინდი, ჩემო მერცხალო?
ისევ გაცდუნეს ამ მთა-გორებმა?
ან შენ დედულო, ზამთრით შემკრთალო,
ახლა მოსულო იის კონებად.
ისევ ერთად ვართ? ისევ გიყვარვარ?
ისევ ვერაფერს ვერ გახდა მტერი?..
ჩვენმა სამებამ ისევ იკმარა?
ისევ ასწია გალობამ ჭერი?
ეს დღე, რომელიც ღვთისგან ამენთო,
არ მინდა, ცრემლით რომ დამეცვაროს...
ან ვის რას უშლის შენი სამეფო
ამ აივნიდან, ჩემო მერცხალო!
ჩაუვლია ვარდობას
შენც რომ სხვის გულს ახარებ,
აწ ვისი რა გავიგო,
ისე ვტოვებ ამ მხარეს,
ვითომ შენ აქ არ იყო.
რეკავს ზარი მესამედ
და აღარც სულ შორიდან...
ვის უყვარდი ჩემსავით,
მაგრამ რა გამოვიდა?!
გადამქრალან საყდრები
შენი თაფლის სანთლების,
ნუთუ აღარასოდეს
აღარ მოგენატრები?
სატრფიალო
რასაც გინდა დააბრალე
დღეს ეს მხიარული პწკარი:
გინდ იმ ღრუბელს, გინდ იმ მთვარეს,
გინდ იმას, რომ ასე არი...
ფიფქი პირველ ატმის ტოტის
ნაავდრალ სულს ახლისებს,
მერე წყალზე ისიც მოდის
და მეც ვმღერი, თუკი მისმენს:
მომკლავ,
ისევ შენთვის მომკლავ,
მაცოცხლებ და
შენთვის ისევ.
იმ დროს
იმ დროს, როდესაც ამსხვრევდნენ რითმას
და ნამსხვრევებში ტიროდა სტვირი,
შენ ისევ იყავ მდიდარი, რითაც
მდიდარი იყო წინაპრის სკივრი.
შენთვის კვლავ ერქვა მზისფერი მზისფერს,
მინდორი მინდორს, გუთანი გუთანს
და იდექ შენი რიონის პირზე
და წერდი ასე არგად თუ ცუდად:
თუ არც მდიდარი ვინმე ვარ,
აღარც ღარიბი ყმა ვარო,
ციდან რომ წვიმა იბნევა,
ზოგჯერ იმ წვიმას ვგავარო,
მინდა, შენს პეშვზე დავლევ სულს,
მინდა, კვლავ ცაში ავალო.
წინაპართა ხმები
მაცალეთ, ხატი გავჭედო,
ხმალი გავჭედო, ვიქროლო,
მოვიმცხეთ-მოვიქაშვეთო,
მოვიქართლ-მოვიდიდგორო...
ყანა როდემდის მეჩხერი,
ცხენი როდემდის უნალო...
მერე თქვენ თქვენთვის,
მე ჩემთვის,
უხმლო, უხინჯო, უვალო.