მკვლევართა აზრი დოლიაშვილის ფუძის წარმოქმნის საკითხში იყოფა. ბატონი ზურაბ ჭუმბურიძე წერს: „გვარში დოლიძე – სავარაუდოა, გვარის ფუძე იყოს საკუთარი სახელი დოლი, ან შესაძლებელია, ეთნონიმური წარმოშობისა იყოს“. ზოგი მკვლევარი კი დოლიაშვილისა და დოლიძის გვარის ფუძედ „დოლის პურს“ მიიჩნევს. დიდი სულხან-საბას განმარტებით, უჭვავო იფქლია. სხვათა შორის, ცხვარში მშობიარობა რომ დაიწყება, ამასაც დოლი ჰქვია.
პროფესორი ალექსანდრე ღლონტი, წიგნში „ქართველური საკუთარი სახელები“, წერს: „საკუთარი სახელი დოლი გვხვდება გვარების: დოლიაშვილის, დოლიძის, დოლიშვილის, ფუძედ“.
ასევე ითქმის გვარებზე: დოლია, დოლიკაშვილი.
საქართველოში 439 დოლიაშვილი ცხოვრობს: ქარელში – 230, გორში – 131, თბილისში – 128.