გვარის ფუძეა ყოჩა, ყოჩი, ყოჩია. გვხვდება როგორც საკუთარ, ისე მეტსახელად.
ყოჩაშვილი კახეთში დამოუკიდებელი გვარია. იმავე კახეთში დამოუკიდებლადაა გაჩენილი გვარი ყოჩიაშვილი.
რუსების მიერ კამერალურ აღწერაში მოხვდნენ ყოჩიაშვილები, რომელთა ნაწილიც რუსული ფორმატით ოვით გამოიყენეს და ყოჩიევებად ჩაწერეს. ამ გზით არიან წარმოქმნილი ყოჩიევები.
ქართლში კი გვაქვს გვარი ყოჩიშვილი.
1995 წელს ვაუჩერი აიღო 678-მა ყოჩიაშვილმა. დედოფლისწყაროში – 373, თბილისში – 243, სიღნაღში – 62
212 ყოჩაშვილი ცხოვრობს: გურჯაანში – 187, თბილისში – 15, რუსთავში – 10.
18 ყოჩიევი: თბილისში – 7, ახმეტაში – 6, გურჯაანში – 5.