გვარის ფუძეა მეტსახელი უსუფა. ფუძეთი უსუფა, დღეს გვხვდება გვარები – უსუბოვი, უსუბიანი, უსუპიანი, უსუპოვი, უსუფოვი, უსუფაშვილი.
საკუთარი სახელები: უსუბა, უსუპა, უსუფა, რეალურად, ერთსა და იმავე სახელიდან – უსუფიდან მომდინარეობს. ყველა კი, სათავეს იღებს სახელიდან – იოსები, რომელიც, ძველ ებრაულად, გამრავლებას ნიშნავს. იოსები ერთ-ერთი იმ სახელთაგანია, რომელიც ფართოდ არის გავრცელებული მთელ მსოფლიოში.
უსუფაშვილების წინაპრები ცხოვრობდნენ ქვემო ქართლში. 1721 წლის აღწერით, რამდენჯერმე მეორდება საკუთარი სახელი უსუფა.
მემამულე-მებატონე ურქმაზა უსუფაშვილი 1670-1716 წლებში ცხოვრობდა სოფელ სამწევრისში, რომელიც მდებარეობდა ფოლადაურის მარჯვენა მხარეს, ბერდოკის აღმოსავლეთით.
1721 წელს, ურქმაზა უსუფაშვილი მოიხსენიება სამწევრისში, როგორც მამასახლისი.
საქართველოში 329 უსუფაშვილი ცხოვრობს: სიღნაღში – 233, თბილისში – 47, რუსთავში – 26, არიან სხვაგანაც.
აკადემიკოს იაკობ ახუაშვილის მიერ მოწოდებული მასალების მიხედვით