ისტორიულ წყაროებში გვარი პირველად გვხვდება 1509 წელს.
„მარგუელაშვილები ნიტრიაში მცხოვრები აზნაურები, დეკანოზნი“ (1589-1600 წლები).
„მრგუელისშვილი ლაზარე, 1606-1611 წლებში, სამეფო კარის მწიგნობარი“.
გვარის ფუძედაა გამოყენებული სადაურობის სიტყვა მარგველა (მ-არგველ-ა); მიღებულია სოფლისა და ძველი მნიშვნელობით, მთელი მხარის (ზემო იმერეთის) სახელწოდებისგან – არგვეთი.
ამავე აგებულებისაა: მარადელი, მაჩაბელი, მაწყვერელი, მეგრელი. ამავე ძირისაა მარგველანი, მარგველაძე, მარგველიანი, მარგველიშვილი.
საქართველოში 2 164 მარგველაშვილი ცხოვრობს: ქუთაისში – 723, თბილისში – 332, წყალტუბოში – 252. არიან სხვაგანაც.