ახუაშვილების წინაპარი იყო სომხით-საბარათიანოში (სოფელ ჭრეშში) მცხოვრები კაცი, სახელად ახუა. ეს ახუა და მამუა ჭრეშიდან გადმოვიდნენ კოდის თემის სოფელ მუხათში (დღევანდელი თეთრი წყაროს რაიონი) და დასახლდნენ მეზობლად. ეს ინფორმაცია დაფიქსირებულია ივანე ჯავახიშვილის წიგნში „საქართველოს ეკონომიკური ძეგლები“.
ახუადან 1817 წლისათვის გვხვდება გვარი ახუაშვილი.
1817 წლის მოსახლეობის აღწერის წიგნში შეტანილი არიან მიხეილ და გაბრიელ (გაბო) ახუაშვილები. მათგან წამოვიდა თიკუნები მახუაანი და გაბუაანი.
გვარი მცირერიცხოვანია.
ახუა იყო როგორც მამაკაცის, ისე ქალის სახელი. ქვემო ქართლში (იგივე სომხით-საბარათიანოში) ახუა ერქვა მწერალ იასე ბარათაშვილის დას, რომელიც ერთ-ერთ ბატონიშვილზე იყო გათხოვილი. ახუა ერქვა იმ ქალბატონს, რომელმაც კახეთში შობა და აღზარდა 9 ვაჟკაცი. ისინი მეფე ერეკლეს გვერდით გმირულ ბრძოლაში დაეცნენ.
სახელი ახუა, როგორც ჩანს, წარმომდგარია სახელიდან ახო. ახო ტყის ნაპირზე გაკაფულ ადგილს ჰქვია, რომელსაც გააკულტურებენ და სავარგულად იყენებენ.
საქართველოში, დაახლოებით, 86 ახუაშვილი ცხოვრობს.
აკადემიკოს იაკობ ახუაშვილის მიერ მოწოდებული მასალების მიხედვით
×