(სახალისო მოთხრობა)
რა დამავიწყებს იმ დღეს, როდესაც დედამ, პირველად ჩემს ცხოვრებაში, უცხოელი მანახა. თანაც, რაც უნდა გასაოცარი იყოს, ეს უცხოელი, თვით იმ დიდ-უფროსი უცხოელების ნაშიერი, ანუ “ბოვში” იყო, რომლებიც რომ კაპიტალიზმს აშენებდნენ. თითქმის სასწაული ვიხილე, რადგან ის “გადაოკეანელი” მთლად ჩემხელა არ აღმოჩნდა?! მე კი მაშინ, ალბათ, ათის ვიყავი, ხოლო ჩემი ძმა - ხუთის. არ ვიცი რას შევადარო ის სიხარული, რაც მე იქ, იმ დღეს განვიცადე. გარწმუნებთ, რომ ერთ პირამდე სავსე კოკა-კოლის ბოთლსაც კი მერჩივნა იმ არსების ცქერა. მთლად “იმპორტული” ჟურნალიდან ცოცხლად გადმოსულს ჰგავდა. თავი ულამაზეს სიზმარში მეგონა. რეტი რომ არ დამსხმოდა და არ გამღვიძებოდა, კედელს მივეყუდე. ის კი იდგა ჩემს წინ, თავის ოკეანეებს იქით წარმოებულ სამოსში გამოწყობილი და გულუბრყვილოდ, ყოველგვარი ამპარტავნობის გარეშე მიღიმოდა. ასე ხალისიანად და ლაღად ღიმილი ჭეშმარიტად მხოლოდ იმ თბილ ქვეყნებში მცხოვრებთ შეეძლოთ, სადაც ჩემი სადარბაზოს მერცხლები მიფრინავდნენ ზამთარში. მერცხლები, რომლებიც მოფრინდებოდნენ თუ არა გაზაფხულზე, იწყებდნენ მანჭვა-გრეხვას, აქაოდა ჩვენ საზღვრებს გარედანო და კვირის თავზე კი ნირწამხდრები ყველაფერს განურჩევლად ასკინტლებდნენ, ვითომცდა ესეც თქვენს სამშობლოსო. მაგრამ ამ არსების ღიმილი კიდევ უფრო სხვა იყო, უფრო ნაღდური, ვიდრე იმ მათხოვარი მერცხლებისა, რომლებიც ერთ კვირაში ბოროტდებოდნენ. მე კი, მეტის სიხარულით დაბნეულმა, აღარ ვიცოდი, რა მექნა და ისე ავიჭერი, რომ საკუთარ სახლში სტუმრად ვიქეცი. ჰო, მართლა, ეს ყველაფერი ჩემს ქართულ-მობეზრებულ და სულაც ვერუცხოურ სახლში ხდებოდა. ვიდექი ასე პირდაბჩენილი და მის განკარგულებას, დაბრძანდითო, ველოდი. ის კი, რატომღაც, დუმდა. არადა, მისი თუნდაც ერთი სიტყვა ჩემთვის უდიდესი პატივი იქნებოდა, ხოლო სტუმრისთვის - აბორიგენებისადმი გამოჩენილი გულუხვი მოწყალება. მერე, როგორც იქნა, თავი დამიკრა და მეც უმალ სავარძელზე მივესვენე. ბოლომდე არ მჯეროდა, რომ ჩემს “ზალაში” ნამდვილი უცხოელი “ბაღანე” იდგა. თუმცა კი მალევე ვირწმუნე, რადგან პატარა ხანს ჩუმად ყოფნის შემდეგ რომ მოაღო პირი და დაიწყო ინგლისურად ლაპარაკი, ყბა მუხლებზე ჩამომივარდა და საბოლოოდ ვირწმუნე, რომ არ მესიზმრებოდა. აბა, ვინ ოხერი დაიწყებდა ჩემს გლახაკ ზმანებებში ასეთი გამართული ინგლისურით საუბარს? ვერც ვერავინ და მე არ ძალმიძს იმის სიტყვით გადმოცემა, თუ როგორი სიამოვნების მომგვრელი იყო მისი წარმოთქმული ხმოვნებისა და თანხმოვნების მოსმენა. ასე გახევებული ვიჯექი მცირე ხანს, სანამ დედამ არ შემიძახა, მიდი და ელაპარაკეო. სად მქონდა ახლა მე მაგისი თავი, როდესაც მეტის მღელვარებისგან, ისიც კი ვერ შევამჩნიე, რომ ჩემი ძმა ჩემზე ახლოს იჯდა მასთან(ეს არის უპატიებელი შეცდომა, რომელიც უფროსმა ძმამ შეიძლება უმცროსის მიმართ დაუშვას, ანუ თავისზე წინ რამე “აქნევინოს”). მერე, როგორც იქნა, თითქოს ზრდილობამ და სტუმართმოყვერეობამ მძლია და მეც ისე გავკადნიერდი, რომ ერთი-ორი წვალებითYნასწავლი “მისენოვანი” სიტყვაც კი შევკადრე: “ჰელოუ, აი ემ ე თეიბალ”-მეთქი. ესეც ისევ სამშობლოს ხათრით წამომცდა, თორემ “ჩემიზა” სირცხვილით დავიწვებოდი და კრინტს არ დავძრავდი, რადგან ჰოი, რამდენად შორსმდგომი იყო ჩემი პრონონსი მისი ნარნარი სიტყვათწყობისგან(ის კი აღარ გამხსენებია, რომ ის მშობლიურ ენაზე საუბრობდა, თორემ აგრერიგად ნამდვილად აღარ შევიცხადებდი). ჩემს მიერ ნათქვამ სიტყვათა შინაარსით კი შემდეგი გავაგებინე: მობრძანდი, ჩემო ბატონო, სუფრასთან, პატარა წავიხემსოთ(ყოველ შემთხვევაში, მე ასე მეგონა) და იმანაც დასტურის ნიშნად კიდევ ერთხელ დამანახა თავისი ბროლივით თეთრი კბილები.
სადილობისას ის მაგიდასთან იჯდა და მადიანად მიირთმევდა ნაირ-ნაირ კერძებს, ხოლო მე, კედელთან ატუზული, მისი ცქერით ვძღებოდი. მართალია, იმან დანა-ჩანგლის ხმარება არ იცოდა და ძირითადად ხელ-იდაყვით გეახლებოდათ, მაგრამ ესეც სასიამოვნო მოულოდნელობასა და მისი ერის წინწასულობას მივაწერე. უმალ საკუთარ თავს აღვუთქვი, ხვალიდან მეც აუცილებლად ასე შევჭამ-თქო. დიახაც, სწორედაც რომ მისი ქცევა იყო მისაბაძი, რადგან, ის ხომ თავისუფლების დედაბოძი ქვეყნიდან გახლდათ და განა, აბა, იქ უკეთ არ იცოდნენ რა, როგორ და სად? ჩვენებური კერძები კი დიდად მოიწონა ზრდილობიანმა სტუმარმა და ალბათ, მეც ძალიან მესიამოვნებოდა იმათი თქვლეფა, მით უმეტეს, რომ ჩვენსას(იგულისხმება როგორც ქვეყანა, ასევე ოჯახი) მაშინ დიდი გაჭირვების დრო იდგა და ეგეთი სუფრა მთელს ნათესაობას, ბარე, რამდენიმე წელი არ გვენახა. მაგრამ რა დროს ჭამა იყო, როდესაც ნატურში ვუცქერდი საოცნებო კოკა-კოლა-პირთსავსე-ბავშ-უცხოელს და თანაც ცოცხალს. გარდა მაგისა, მე და ჩემს ძმას რომ იქ ყბა გაგვექნია და სტომაქი ამოგვევსო, სრულიად შესაძლებელია, ის ჩვენი დესერტ-სტუმარიც შემოგვჭმეოდა. აზირ, გვიჭირდა-თქვა და არ გაგვემტყუნებოდა. უცხოელმა ბავშვმა კი მართლაც მაგრა მოულხინა და ისე გალაღდა, რომ შემწვარ წიწილს ხაჭაპურსა და ყველს ატანდა. ამისი ახლა საყელოც ჭამსო, თქვა დედამ და ლორი შესთავაზა. არადა, მაგ დროს მე და ჩემი ძმის მკლავებიც კი ჭამდა და მაგიტომაც იყო, რომ მკლავებაკაპიწებული დავდიოდით, თუმცა ჩვენთვის იქ სუფრასთან მისვლა და ჭამა არავის დაუძალებია. როგორც მერე გაირკვა, მისი მშობელი დედ-მამა ვეგეტარიანელები, თუ რაღაც მაგდაგვარი სექტა-მოძრაობის წარმომადგენლები ყოფილან და ქათმის ხორცსაც კი არ აჭმევდნენ ბავშვებს. ღმერთმა შეგარგოსო, მოეფერა თავზე გულაჩუყებული ბებიაჩემი და თან დედას გადაულაპარაკა, მე მგონი, ეყოფა ამ უპატრონოს, თორემ სადაცაა გასკდება და ახლა ცოტა ჩვენი ნადირებიც(მე და ჩემი ძმა) მიუშვი სუფრასთანო. იმან კი, უცხოელ-ბავშვმა ბებოს კბილებით სავსე პირი დაანახვა და ერთიც გემრიელად დააბოყინა. უი, დედაო, შეიცხადა ბებიაჩემმა და რა ვიცოდით მაშინ რომ ზოგიერთ მუსლიმანურ ქვეყანაში, ეს თითქოსდა უმსგავსო საქციელი, მადლობის აღმნიშვნელი იყო. ისე, ნამეტანი თავისუფალ ადამიანად მეც კი მომეჩვენა ეს ჩვენი სტუმარი და ერთი პირობა ისიც გავიფიქრე, ნეტავ მაგისი მამაც თუ უთაქუნებს თავში ამგვარი საქცელისთვის-თქო. მაგრამ მალევე მივხვდი, რომ ბედნიერებამ ამამჩატა და გონს მოვეგე. ძალიანაც სასიამონვოდ დააბოყინა და ჩვენც უნებურად გავიცინეთ-თქო.
მერე დედამ სასეირნოდ წაგვიყვანა და მე და ჩემს ძმას კიდევ ერთი სასიმოვნო ამბავი გვამცნო. თურმე, გზად, ჩვენი სტუმრის უმცროსი ძმისთვის უნდა გაგვევლო, რომელიც ასევე რომელიღაც ქართულ ოჯახში იყო გათხოვებული სათაყვანებლად. აი, იქ კი ჩემმა ძმამ გაიხარა, მაგრამ რა გაიხარა?! ეს უფროსი, შენტოლა შენი იყოს დ იმ უმცროსით, ჩემტოლათი მე ვითამაშებო. ეს აზრი მეც ძალიან მესიამოვნა, რადგან შემცილებელი ნაკლები მეყოლებოდა ჩემს წილ უცხოელში და თანაც სახლში დარიგებული ვყავდი, რაც შეიძლება მეტი ესაუბრე, რათა ინგლისურში ენა გაიტეხოო. ამ სასიხარულო ამბით გულმოცემულს კი, კომპლექსი მომეხსნა თუ რა იყო, ვერ გეტყვით, მაგრამ იმ ჩემს თვინიერ სტუმარს მთელი გზა ყურები გამოვუჭედე ჩემთვის ასე ნაცნობი, ხოლო იმისთვის ვერ გეტყვით, როგორი სიტყვებით: “ვოლ; ფენ; დოგ; რეფრიჯირეითორ და სხვა მრავალი მისთანათი. მართალია, სეირნობისას ამ სიტყვების კონტექსტში მორგება, ნამდვილი განსაცდელი იყო, მაგრამ მე მაინც უბედნიერესი ვიყავი ჩემი მცდელობებით. თუმცა კი ქალაქში სეირნობისას, ყველაზე უფრო დასამახსოვრებელი ქუჩაში შემხვედრი ხალხის გაოგნებული სახეები და ჩემი სიამაყით გაბადრული “როჟა” იყო. აღფრთოვანებული ხალხი თავის თვალ-ყურს არ უჯერებდა, როდესაც ქუჩაში მოსეირნე უცხოელ ბავშვს ხედავდა. მათ, უბრალოდ, ვერ წარმოედგინათ, რომ უცხოელებს ბავშვებიც ჰყავდათ და თანაც ისეთები, რომელთაც საქართველოში გასაგზავნად გაიმეტებდა მშობელი. მე კი, ხალხის ამგვარი რეაქციით გაყოყოჩებული, რამდენიმეჯერ ხელითაც შევეხე მის “უუცხოელესობას” სხვის დასანახად და ბევრ შემხვედრს გულიც გავუხეთქე ბოღმით. ამ ღირშესანიშნავმა გარემოებებმა ისე გამახალისა, რომ მზად ვიყავი ხელში ამეტატებინა ეს მშვენიერ-უცხო არსება და მეტის სიხარულ-პატივისცემით კისერზე შემომესვა, მიუხედავად იმისა, რომ ვგონებ, ტანითაც და ასაკითაც სწორედაც რომ ჩემხელა იყო. ისე რა კარგი სანახავი ვიქვებოდი, მე რომ ის კისერზე შემომესვა, ის კიდევ ფეხებით მიწას მისწვდომოდა და მერე ასე “ფხოკინით” გვევლო.
ძალიან მინდოდა, რომ რაც შეიძლება მეტი ნაცნობი შემხვედროდა ქუჩაში, რათა სათითაოდ ყველასთვის დამენახვებინა ჩემი ახალი “შენაძენი”. მაგრამ სამწუხაროდ, აღფრთოვანებისაგან გაცისკროვნებული, ვერავის ვამჩნევდი ჩემს ირგვლივ, საკუთრივ სტუმრის გარდა და თქვენ წარმოიდგინეთ, ლაღიძის სახაჭაპურესაც კი ისე ჩავუარეთ, რომ ნერწყვიც არ მომდგომია. ამ სეირნობა-სეირნობაში კი ისე გავერთეთ, რომ ვერც შევამჩნიეთ ჩემი უცხოელის ძმისთვის “გავლის” დრო როგორ დადგა. ის კი ზუსტად დათქმულ დროზე თავისუფლების მოედანზე დაგვახვედრეს გამოფენილი. მას ნახევარი სოლოლაკი თვალცრემლიანი აცილებდა და ისიც თავის მადლს ვერმიმხვდარი, უდარდელად ლოღნიდა ჩირის ჩურჩხელას. საოცარია პირდაპირ, მაგრამ ეს უმცროსი უფრო ქერა, ჭორფლიანი და პირკბილებგამოვსებულღიმილიანი აღმოჩნდა, ვიდრე ჩვენ წარმოვიდგენდით. ჩემმა ძმამაც ეგრევე გულში ჩაიკრა და გაეცნო სიტყვებით, “აი ემ ე ფენსილ”-ო. თან ცალი თვალი მე ჩამიკრა, ნახე, ნახე ჩემი უფრო სულყველაფერი და ამიტომაც შენსას სჯობსო. მე კიდევ გეგონოს-თქო. იმან კიდევ, უმცროს-უცხოელმა “ოქეი”-ო და მეგობრობის ხელი გაუწოდა უმცროს-ქართველს. აბა, სეირნობა თქვენ მერე გენახათ. ატყდა “გულაობა”(ოტ სლოვა გულიატ(მიახკი ზნაკი)), მარა რა ატყდა. მე - უფროსი, ჩემს ძმას - უმცროსი და პირველად მოხდა ცხოვრებაში ისე, რომ გასაყოფი არაფერი გვქონდა. მართალია, სათამაშოებს ყოველთვის წყვილად გვყიდულობდნენ და ჩვენ მაინც მუდამ ვხოცავდით ერთმანეთს, მაგრამ ამ შემთხვევაში ასე არ მოხდა. ეტყობა ორივე უცხოელი ზუსტად ისეთი იყო, როგორიც ჩვენ ჩვენთვის გვინდოდა და სწორედ ამიტომაც არ გაგვქვცევია თვალი ერთმანეთის გასართობისკენ. ნამდვილ ზღაპარს ჰგავდა ეს ყოველივე და დედამ კიდევ, საერთოდ, უნახავ სიზმრად გადააქცია, როდესაც გადაწყვიტა, ჩვენ ყველა კუს ტბაზე ავეყვანეთ. ალბათ, იფიქრა, სტუმრების მუზეუმებში ტარებით ფონს ვერ გავალ და ჩემს გიჟებს კიდევ, იქ მეორედ აღარ მივიყვან, რადგან წინაზე ისეთი იჭიდავეს და ისე გულდასმით მოწმინდეს იქაურობა, რომ დღემდე არავის გამოუგვია საგამოფენო დარბაზიო.
სიმართლე გითხრათ, კუს ტბაზე ასულს, ცოტა არ იყოს, გული დამწყდა, ამის დედა ვატირე, რამდენს ვეხვეწებოდი ამ ჩემს მშობლებს, აქ ამოყვანას და სანამ ეს ოკეანისგაღმელები არ გვესტუმრენ, არავინ მაღირსა მეთქი. თუმცა ეს ხინჯიც მალევე გაქრა, რადგან უცხოელ ძმებს მოეფსათ და მე და ჩემს ძმას პატივი გვერგო ის ორი ბედნიერი ბუჩქი ამოგვერჩია, რომლებზეც მათი “ინომარკა” შარდი უნდა დანთხეულიყო(ალბათ, ახლა ის ბუჩქები მსხმოიარე ქოქოსის უშველებელი პალმები არიან, მიუხედავად იმისა, რომ მაშინ მაყვლისანი გახლდნენ. თქვენ გგონიათ, რომ ხემ არ იცის პატივისცემის დაფასება?!). მებაღეობის ამ მცირე “ტრეინინგის” შემდეგ კი, დადგა ჯერი გართობისა და ჩვენც, ქართველებმა უმალ ტანთ გავიძრეთ და შევცვივდით კუს ტბის ამყაყებულ წყალში, რათა ოკეანთგაღმელებს ეჭვი არ შეეტანათ ჩვენი სამშობლოს სისპეტაკეში. იმ ორს კიდევ ჩვენმა დედამ არ დაანება “ჭაობში” ჩასვლა, ჩაბარებულები არიან ეგენიო და ისინიც მხოლოდ წყალში ფეხების ჩაყრით შემოიფარგლნენ. მომეჩვენა თუ რა იყო, არ ვიცი, მაგრამ მგონი, უცხოელმა ძმებმა ცოტა არ იყოს მოიწყინეს და ჩემდა გასაკვირად, საერთოდაც არ მიუქცევიათ ყურადღება იმ ამბისთვის, თუ როგორ გულდასმით ვაყურყუმალავებდი ჩემს ძმას იქაურ შმორიან წყალში. ვიფიქრე, ესენი ნაღდი ჰუმანისტ-დემოკრატები არიან და ამიტომ გადგნენ გვერდზე-თქო, მიუხედავად იმისა, რომ ეგ სიტყვები ჯერ კიდევ საერთოდაც არ გამეგო, მაგრამ ერთი კი შევნიშე, რომ ბავშვები მალი-მალ სულ იმ ჯიხურისკენ იცქირებოდნენ, სადაც წეღან მზესუმზირა ვიყიდეთ. თურმე, როგორც მერე გაირკვა, მესემიჩკეს რომ “აკუმულიატორზე” შეერთებული პატარა ტელევიზორი ედგა, იმას მოუხიბლავს ეს ჩვენი ნაქები სტუმრები. მე ეგ უცნაური ინტერესი ეგზოტიკისადმი ტრფობად ჩავთვალე, რადგან გაგონილი მქონდა, უცხოელები სპეციალურად სანთლის შუქზე სადილობენ, რათა უფრო მეტი სიმყუდროვე შეიქმნანო(ეს როცა, ჩვენ ელექტროენერგიას სანთლით ვეძებდით). სინამდვილეში კიდევ, საქმე ის იყო, რომ მაგათი ვეგეტარიანელი მშობლები ტელევიზორის ყურებასაც უკრძალავდნენ ამ ანგელოზივით უწყინარ ბავშვებს. აბა, გაგონილა, კაცო, ამისთანა რამე? მეც, ცოტა არ იყოს, გული მომივიდა მაგათ მტარვალ მშობლებზე, რომელნიც ბავშვებს შავ-თეთრ ტელევიზორსაც კი არ აყურებინებდნენ და გავიფიქრე უხ, მაგათი კაპიტალისტი მეთქი. მაგრამ მერე მალევე შევუნდე, რადგან გამახსენდა, რომ სახლში ფერადეკრანიანი გველოდა და გადავწყვიტე, ამაღამ მაგრა გავუსწორებ და დავაძღობ ჩაგრულთ აქაური მაუწყებლის გამოსხივებით-თქო.
როდესაც სახლში დავბრუნდიდ, მიუხედავად ემოციათა სიჭარბისა, მე და ჩემს ძმას დაღლა საერთოდ არ გვეტყობოდა და ეგრევე იმაზე ფიქრს შევუდექით, ახლა რით ვასიამოვნოთ ჩვენს მეგობარებსო. სტუმრებმა კი თითქოს განგებ დაიწყეს მთქნარება და ჩამოყარეს ყურები. ჩვენც გადავწყვიტეთ, გაგვერთო ისინი, სანამ დედა ვახშამს გაამზადებდა და გავაჩაღეთ ჩვენებური თამაში “ბურგლაობა”. ანუ ძაღლებივით წავეკიდეთ ერთმანეთს და მერე კი სტუმრებს. გამოვიდა შემდეგი: სამსახურიდან დაბრუნებულმა მამამ კარი გააღო და რას ხედავს, მე უფროსი უცხოელი მყავს ფეხებით დაკიდებული და მუხლით ვურტყამ პანჩურებს, ხოლო ჩემი ძმა წამოჯდომია უმცროსს, თმებით ჰყავს დათრეული და ძირს არტყმევინებს თავს. გაიკვირვა მეთქი, ვერ ვიტყვი, მაგრამ შეწუხებით ნამდვილად შეწუხდა და მით უმეტეს, მაშინ, როდესაც შეიტყო, რომ ჩაგრულნი იმ ქვეყნის წარმომადგენლები იყვნენ, სადაც რომ ძალადობისთვის შვილები მშობლებს უჩიოდნენ. ისე, სიმართლე ითქვას და მართლა კარგ დროს კი მოგვისწრო მამამ, რადგან სტუმრებმა აშკარად ბურგლაობაში ვერ ივარგეს და ჩვენც ახლა ლახტის სწავლებას ვუპირებდით. გაუშვით მაგათ ხელი, თქვე ვირებოო, დაგვიყვირა მამამ და ექპანსირებულთ დახმარების ხელი გაუწოდა. თქვენ ეგენი მეზობელი რესპუბლიკის შვილები ხომ არ გგონიათ, ეგრე რომ იმეტებთო. ეგენი ოკეანის გადაღმელები არიან და რამე რომ ატკინოთ, “კაკ მინიმუმ”, ცივი ომი არ აგვცდებაო. ჩვენც, სხვა რაღა გზა გვქონდა, ვუშვით ხელი უცხოელთა სხეულებს და კომპენსაციის მიზნით ტელევიზორი, ჩავურთეთ. ისინიც ძალიან კმაყოფილები იმ ამბით, რომ თავი დააღწიეს სადისტურ თამაშობებს და ნება დართეს ცისფერი ეკრანის ყურებისა, უმალ სავარძლებში მოკალათდნენ და გაფაციცებულნი გაისუსნენ. ოღონდ ერთი კი იყო, რომ სანამ უცხოელები საბოლოოდ ჩავარდებოდნენ სატელევიზიო ტრანსში, უფროსმა გვთხოვა, “მამე ნე გავარიწეო”. ეს რაღა თქმა უნდა, მე და მამაჩემმა გავშიფრეთ ასე მისი სიტყვები და უმალ დავამშვიდეთ, ჯიგარო, სულ ტელეფონების საძიებელი წიგნი რომ გვირტყან გვერდებში, ჩვენ მაინც კრინტს არ დავძრავთ-თქო. ისინიც დაწყნარდნენ და იმ საღამოს ჩვენსკენ აღარც კი გამოუხედავთ. იჯდნენ პირდაღებულები და მისჩერებოდნენ მეორე მსოფლიო ომზე გადაღებულ შავთეთრ კინოსურათს სახელად: “სინ პალკა”.
ჩემს ძმასთან ჭიდაობას აღარანაირი აზრი არ ჰქონდა, რადგან ზუსტად ვიცოდი, რომ იმ დღისით აუდიტორია აღარ მეყოლებოდა. თანაც სკოლაში, კლასელებისთვის საჩვენებლად მე მაგ გასართობ-უცხოელებს არავინ გამატანდა და სიგარეტს კიდევ მაშინ ჯერ არ ვეტანებოდი, მისი წევით რომ შემექცია თავი. ამიტომაც, სასწრაფოდ რამე საქმე უნდა მომეფიქრებინა, რათა სტუმრების ტრასნში ჩავარდნით გამოწვეული სიცარიელე შემევსო. ვხვდებოდი, რომ რაც უფრო მეტს ვიფიქრებდი ჩემს უცხოელებზე, მით უფრო მეტ ეჭვს შევიტანდი მათ სიკარგეში, რადგან იმათი გადებილებული სახეების შემხედვარეს, ცოტა არ იყოს, გუნება წამიხდა(ასე ხდება ხოლმე ყოველთვის, ცეცხლი რომ განელდება, მერე ხვდები რას წვავდი). ძალიან არ მინდოდა, რომ ის აღმაფრენა დამეკარგა, რაც მე მათი გამოჩენით განვიცადე. ამიტომაც დავჯექი სტუმრების შორიახლო და დავიწყე მათი ახალი, თეთრი და საზღვარგარეთული ბოტასებისა და ჩემი ყავისფერი, დახეული და ერევანში შეკერილი სალამანდრების შედარება. ერთი შეხედვითაც კი აშკარა იყო, იმათი სჯობდა ჩემსას და რა გასაკვირია, რომ ბავშვური გულუბრყვილობით მხურვალედ ვისურვე, მეც მაგათი მიწა-წყლის შვილი ვყოფილიყავი. ოღონდ, ვოცნებობდი რაც შეიძლება სწრაფ-სწრაფად და დაგეგმარების გარეშე, რათა იმ ძმების ჭამა, წყალში ჩაყრილი ფეხები და სინთეტიკური სახეები არ გამხსენებოდა. გამომივიდა კი შემდეგი: ძალიან მსურდა უცხოელობა და თანაც აქ, საქართველოში ცხოვრება. მინდოდა თეთრი ბოტასები, ოღონდ სკოლის ეზოში ფეხბურთის სათამაშოდ. ვოცნებობდი გალექსილ ინგლისურზე, ფართოდ მომღიმარ პირზე და მშვიდობიან ცაზე, თუმცა კი ისევ ჩემი სოფელი, მისი სიდუხჭირე და დაბლა დახრილი თვალები მერჩივნა ყველას. მოკლედ, ვითხოვდი, რომ ვყოფილიყავი ქართველი უცხოელი. მაგარია, არა? დიახაც, თან ქართველი და თან უცხოელი(რაღაცნაირად დამენანა ქართველობა და ვცადე, ერთგვარი სინთეზი შემექმნა). სულ ბოლოს კი ძმებმა მაინც გადაწონეს და მეც რაღაც ძალიან უსიამოვნო განცდებით განვიმსჭვალე. მეგონა, რომ თუ “გავუცხოველდებოდი”, აუცილებლად ნივთად უნდა გადავქცეულიყავი და ამიტომაც, ეგრევე ბოტასებზე დავედი. ვიფიქრე, ჯანდაბას, ვიყო ქათრველი, ოღონდ კი მქონდეს თეთრი ბოტასები და ეგეთივე თეთრი პირსახოცის წინდები მეთქი.
P.შ. ახლა ვხვდები, რომ მგონი, ამიხდა ბავშვობის ოცნება, რადგან დღეს-დღეისობით ნაღდად უცხო(ვ)ელივით ვგრძობ თავს საკუთარ მიწა-წყალზე
სხვისი ცხოვრება
დილის შვიდ საათზე უკვე რკინიგზის სადგურში იყვნენ. მატარებელი ჩამომდგარიყო და გამცილებლის მტკიცებით თხუთმეტ წუთში დაიძვრებოდა. მგზავრობა ისედაც ეზარებოდათ და ახლა, ორთქმავლის ამ ღირსეული შთამომავლის შემხედვარეთ, საერთოდ, ყველანაირი ხალისი დაეკარგათ. უხეში დაანგარიშებითაც კი შეიძლებოდა იმის გამოთვლა, რომ სავარაუდოდ, მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების პატივსაცემად უნდა ყოფილიყო გამოშვებული წინამდებარე შემადგენლობა და მის მერე, ბევრი არაფერი შემატებოდა, პირიქით თუ არა. ამის დასტურად ისიც კმაროდა, რომ მატარებლის ვაგონებს ძირიც კი დამპალი ხის ჰქონდა, სხვა რამ ღირშესანიშნაობას რომ აღარ შევეხოთ. ისეთი შთაბეჭდილება იქმნებოდა, თითქოს ამ სადგურზე თუ არა, შემდეგზე უკვე უეჭველად, მთელი მატარებლის უძრავ-მოძრავი “შიგთავსი” ლიანდაგებზე იქნებოდა გაფენილი.
_ ეს რა არის? გაფიცებ, თუ არ მითხრა? ამითი აპირებ მგზავრობას? _ უსაყვედურა ცოლმა და ალბათ, რომ არა მატარებლით მგზავრობის აუცილებლობა, სირცხვილისაგან დამუნჯდებოდა კიდეც, მაგრამ...
_ მე რა ვუყო, მაგის დედაც... აბა, არ ჩერდება ეს ბავშვი მანქანა-მარშუტკაში და ურმით ხომ არ წაგიყვანთ? შენ გგონია, მე მეხალისება ამ ჯართით მგზავრობა? _ თავი იმართლა ქმარმა და მზერა ბავშვისკენ გადაიტანა, აქაოდა ამას მოკითხეო. ეს უკანასკნელი კი გაფართოებული თვალებით შესცქეროდა კაცობრიობის ამ მართლაც უჩვეულო “ხელთუქმნელ” ქმნილებას და ფიქრობდა “ბოჟე უპასი” (ფაქტობრივად, ის იყო მოწმე რკინიგზის მამონტის უკანასკნელ გზაზე სვლისა, ბალნიან სპილოთა სასაფლაოსაკენ).
_ გეხვეწები, წავიდეთ ავტობუსით, ცხენით, თუ გინდა ხარებით, ოღონდ ამ საშინელებაში ნუ ჩამსვამ. _ ცოლი აშკარად მას ამტყუნებდა, ამ არცთუ ისე მომგებიან-სასიამოვნო გადაწყვეტილების მიღებაში და გარკვეულწილად მართალიც გახლდათ. ეს იდეაც, როგორც სხვა მრავალი წარმატებულ-წარუმატებელი, მის გამჭრიახ გონებას ეკუთნოდა და ალბათ, პასუხიც მას მოეთხოვებოდა, რადგან ოჯახის უპირობო “ცენტრფორვარდი” სწორედ ის იყო.
_ კარგი რა, მორჩი ახლა წუწუნს. იცი, რამდენმა ადამიანმა დადო სასწორზე სიცოცხლე და ჯანმთელობა, რომ ეს რკინიგზა აეგოთ? თანაც ისინი რა, ადამიანები არ არიან, ვინც ჩვენთან ერთად იმგზავრებს, თუ მარტო შენ გიყვარს კომფორტი? ღმერთს ნუ სცოდავ. ხომ იცი, სხვა რამით რომ წავიდეთ, ეს ვაჟბატონი თხუთმეტ წუთში ისეთ ამბავს ატეხავს, რომ ან მძღოლი დაიმტვრევა და ან ჩვენ ჩაგვყრიან. ამას აქ გაატარებ-გამოატარებ მაინც და ადრე თუ გვიან დაიძინებს. ჩვენ კი სამ საათს როგორმე გავძლებთ, აბა, რას ვიზამთ. _ მართლაც რომ, ძალზე ძლიერი არგუმენტ-სამხილ-ფარატინა ქაღალდის შინაარსი ეპყრა ხელთ და მშობელი რას აღარ იზამს შვილისთვის, მატარებლით მგზავრობაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ.
_ ნუ დემაგოგობ. როგორმე ეს შენ გაძლებ, თორემ მე უნდა ვეწამო. ნახე, შიგნით რა სიბინძურეა და ამ ვაგონს კიდევ მე მგონი, საერთოდ არაფერი არ აქვს. აი, აქ, შენ დაჯდები, ან დადგები. ისე, ნეტა რა ჯანდაბისთვის სჭირდებათ ეს სიცარიელე, ცხოველები ხომ არ უნდა გადაიყვანონ? _ ცოლმა, მართლაც რომ, გამოუვალ მდგომარეობაში ჩააყენა, რადგან ვაგონის არჩევისას, უეცრად აღმოაჩინეს, რომ ერთ-ერთ შემოდგენლობას ჟანგიანი სახურავისა და ზემოხსენებული, დამპალი ხის ძირის მეტი, მართლაც, არაფერი ჰქონდა. აშკარა შეიქნა, რომ ვაგონის შიგნით არსებული სივრცე, სხვა არაფერს გულისხმობდა, თუ არა უაზრობას. ის არც სატვირთო განყოფილებას წააგავდა და მით უმეტეს, არც რესტორანს. ჭიდაობით კი არა მგონი, რომ მაინცდამაინც გაქანებულ მატარებელში კოტრიალი მოენდომებინა ვინმეს.
_ ეს საპირფარეშოა. _ თქვა ქმარმა და ფარდა ახადა ამ ბუნდოვანებით მოსილ ამბავს “გამოფარტულ ვაგონზე”, უთავო მხედრის არ იყოს და ცხვირზე ხელი აიფარა. ახლა კი ყველაფერი ნამდვილად გაცხადდა. შემადგენლობის კუთხეში მდგარ ამ პატარა, თუმცა კი “ძლიერმყროლ” ფეხსადგამს, თავისი შინაარსის მიხედვით, ეს სივრცეც კი არ ჰყოფნიდა და ფორმაზე მსჯელობას ვინ დაიწყებდა, როდესაც სიმყრალე თვალებს წვავდა. ნამდვილად ჭეშმარიტი გადაწყვეტილება იყო, რომ ამ უხერხულსახელიანი სა-პირ-ფარეშო-სათვის მთელი ვაგონი გამოეყოთ. ალბათ, ესეც ომისდროინდელი სტრატეგიის ამბავი იყო და წესით, ამ მოძრავი ჩეჩმის კარის ზედა კუთხეში უნდა დაეწერათ: “მტერი ჰექტარზეც კი ვერ მოგეკარებათ”, მაგრამ სამწუხაროდ, ეტყობა, ან საღებავი დააკლდათ და ან მერე, მეორე მსოფლიო ომი იმდენად პოპულარული თემა აღარ იყო. დასანანია.
_ წადი და სადმე ისეთი ადგილები შეარჩიე, სადაც არც შუშა იქნება ჩამტვრეული და არც არსაიდან დაუბერავს. _ გასცა განკარგულება ცოლ-გენერალმა და რიგითი ქმარიც სამწყობრო ნაბიჯით დაიძრა შემადგენლობის დასათვალიერებლად. დავალება საკმაოდ რთული აღმოჩნდა, რადგან ოპერაცია “მთელი შუშა”, სიმართლე ითქვას და თავიდანვე განწირული იყო. ამიტომაც გამჭრიახმა რიგითმა-ქმარმა მას სახელი გადაარქვა და “გაბზარული შუშა” უწოდა, ხოლო რაც შეეხება ახსნა-განმარტებებს, ისინი სამომავლოდ გადადო. ოპერაციში “გაბზარული შუშა” კი მართლაც გამოიკვეთა რაღაც ალტერნატივები. რიგითმა-ქმარმა საუკეთესო ვარიანტი შეარჩია, ანუ უარესზე უკეთესი და უმალ ცოლ-გენერალს უპატაკა, ჩვენი დისლოკაციის ადგილი ბოლოს წინა ვაგონშიაო.
_ წამო, იქ ერთი ნორმალური ადგილი ვნახე და ვიღაცას ვთხოვე, დამიკავე-მეთქი. გარწმუნებ, ნანახს შორის საუკეთესოა და დროზე თუ არ მივედით, იმაზეც ჭიდაობა მოგვიწევს. ოღონდ, ახლა არ დამიწყო, სიბინძურე არისო და ეგეთები, თორემ, რომ დავიწყებ ყვირილს... _ ხმამაღლა იმუქრებოდა ქმარი, ხოლო ცოლს თბილად ეღიმებოდა. ეღიმებოდა, რადგან ძალიან უყვარდა, თორემ ისე, ქმრის ახირება რომ არა, საათნახევარში მანქანითაც მშვენივრად ჩავიდოდნენ და ბავშვსაც რაღაცას მოუხერხებდნენ.
მატარებელი დინჯად დაიძრა. ქაოსურად მოძრავი მგზავრები უმალ ადგილებზე მოთავსდნენ. ვინც ვერ მოასწრო დაჯდომა, ფეხზე დარჩა და იმითღა დაიწყნარა თავი, სამაგიეროდ ფანჯარაში შემიძლია თავის გაყოფაო. მთელი ეს ადგილებზე დაჯდომის პროცესი, ძალიან ჰგავდა აი, იმ თამაშს, ბავშვებს რომ საბავშო ბაღში ათამაშებენ. მასწავლებელი პიანინოზე უკრავს რამე სისულელეს, ანცი პატარები წრიულად მდგარ სკამებს უვლიან გარშემო და ცქმუტავენ, რადგან იციან, რომ დასაჯდომი ადგილი ერთით ნაკლებია, ვიდრე თვითონ არიან. უეცრად მუსიკა წყდება, ბავშვები გიჟებივით ეხეთქებიან სკამებზე და ერთიც ძირს გდია. აქაც სწორედ ასე მოხდა, ვინც მოასწრო, დაჯდა, ვინც არადა, კარგად მეყოლე, სიმაღლეში გაიზრდებიო. მათ წინ მდებარე ადგილები ასაკოვანმა ქალმა და კაცმა დაიკავეს. მართალია, “სავარძლები” სამადგილიანი იყო და მსურველიც ბევრი გამოჩნდა, მაგრამ დაჯდომა ვერავინ გაბედა, გარდა ორი კუთხურ კილოზე მოლაპარაკე მანდილოსნისა. სამწუხაროდ არც მათ გამოუვიდათ რამე, რადგან უმალ “მოუგვარეს”. აქაოდა, აქ ბავშვი უნდა დავდოთ და იქ კი გასატეხი ბარგი წამოვაწვინოთო. არადა, მზრუნველი მშობლები გულში ფიქრობდნენ, რა გაუძლებს ახლა ამათ ქაქანსო და ერთმანეთს ასწრებდნენ უარის თქმას. თუმცა ჯერ სად იყვნენ. საუბრის დრო მაინც დადგა და ამ საქმისთვის კი ეს ორი ერთმანეთისთვის უცნობი ხნიერიც სრულიად საკმარისი აღმოჩნდა. დაიწყეს ბავშვის ზნით და გადავიდნენ მისაღებ გამოცდებზე, ოღონდ მთელი ეს საუბარი მიმდინარეობდა ისე ზედმიწევნით და თემასთან ახლოს, რომ პატარა მათ თვალწინ გაიზარდა, დაჭაბუკდა და შემდეგ დაკაცდა კიდეც. ცოლ-ქმარი მაქსიმალურად ერიდებოდა დისკუსიებში ჩაბმას, რადგან სამსაათიან “გამორეცხვას” ნამდვილად არ ესწრაფვოდნენ, მიუხედავად იმისა, რომ ცდუნება ძალიან დიდი იყო. ისინი იქ სისულელეებს აბრახუნებდნენ, რომ ცოტაც და “თეთრი გაშავდებოდა”.
ორთქმავლის “წინმავალმა” შთამომავალმა პირველსავე სადგურზე მიაგდო თავისი “მერანი” და შვებით ამოიხვნეშა. არადა, ჯერ ქალაქსაც არ გასცილებოდა. ბავშვმა თავი წამოყო და “მუუ”-ო, ძროხას დაუწყო ძებნა. მშობელ-შამქმნელმა ჯერ ადრეა და დაიძინეო. იმან “ნანა-ნანაო” და ამათმა კიდევ რიგრიგობით ჭანჭყარ-გამოლაყება დაუწყეს. ამასობაში კი, საუბარსა და რწევაში გართულმა მგზავრებმა, ვერც კი შენიშნეს, როგორ შემოემატათ კიდევ ერთი “თანამჯდომი” მანდილოსანი, რომელსაც აზრადაც არ მოსვლია, რომ ვიღაცის იურისდიქციას არღვევდა. გაპროტესტებისთვის, “ადე ზეზეო”, გვიანი იყო და თურმე, სწორედ ეს ერთი აკორდი აკლდა, მათ ვერშემდგარ სიმფონიას.
*******
პირველი ფრაზა ახლად შემოერთებული თანამგზავრისა: _ ეგ თქვენი ბავშვი ძალიან ცოცხალი ვინმე ჩანს. აბა ის, ბოლო სავარძელზე რომ უზით, საერთოდ ხმას არ იღებს, დონდლოა.
ცოლის ფიქრ-რეაქცია: _ ნეტა ჩემიც ეგეთი მშვიდი იყოს.
ქმრისა; _ ალბათ. _ რა შუაშია? დავაი რა, ქალბატონო დეიდა.
ხნიერი კაცისა: _ ეს ნამდვილად იეღოველია.
მომსუქნო ქალისა: _ ეს ეტყობა ქალაქელი ინტელიგენტია და ამასთან ცოტა უფრო ჭკვიანურად უნდა ვისაუბრო (მისი ინტელიგენტობა როგორ და რის საფუძველზე დაადგინა, თანაც პირველივე სიტყვიდან, არავინ უწყის. სასწაული თუ გინდა).
თავად ბავშვისა: _ პატივცემულო, ერთი ახლოს მოიწი, თმაზე უნდა დაგქაჩო.
მეორე ფრაზა უცნაური ქალისა და თანამგზავრთა პირველი შთაბეჭდილება-შეფასება: _ ჩემი შვილი სინგაპურში იყო ფიზიკოსთა ოლიმპიადაზე წასული და ოქროს მედალი ჩამოიტანა იქიდან, მაგრამ რად გინდა?! მისაღებ გამოცდებზე არ უშვებენ ეს ბედოვლათები, დაიგვიანეო. სამართალია ახლა ეს? დაფასების მაგიერ, ადექი და გარეთ დარჩიო. ესე იგი, ჩემი შვილი უნივერსიტეტში სწავლის მაგივრად, ჯარში უნდა წავიდეს და ვიღაც ცარიელთავიანები კი, ლექციებზე სიარულის მაგივრად, მზესუმზირას უნდა აკნატუნებდნენ სასწავლებლის კიბეებზე, არა?! ეს მოგვიტანა ამ ახალმა მთავრობამ? ეს არის ჩვენი ნაქები მინისტრი? გეკითხებით, ასე უნდა მოექცნენ ნიჭიერ ახალგაზრდას?
ცოლის პასუხი: _ დაუკავშირდით განათლების სამინისტროს და აუხსენით თქვენი მდგომარეობა და არა მგონი, ასეთი შემთხვევისთვის გამონაკლისი არ დაუშვან. ან საერთოდ აღარ გაიყვანენ გამოცდაზე და ან მოგვიანებით დაუნიშნავენ.
ქმრის დუმილი და მის მზერაში ამოკითხული ფრაზა: _ შრილანკაა თუ სინგაპური, იქ რა ჯანდაბა დარჩენია? რა ფიზიკის კონფერენცია-ოლიმპიადა აუტყდა? პირველად მესმის. ჩემი მეზობელი იქიდან ელექტრონიკას ეზიდება და მეცნიერება საერთოდ არ უხსენებია. მგონი, იქაურებს ვიწრო თვალები, თუ ყვითელი კანის ფერი აქვთ. რა მნიშვნელობა აქვს, მკიდია. ისე კი, რა კარგი სანახავი იქნებოდა ამისი დურბინდ-სათვალიანი და ღინღლ-ულვაშიანი ყმაწვილი ყვავილებით მორთულ სინგაპურელთა შორის. თუ ეგ უკვე იამაიკა-კანარის კუნძულებია? გეოგრაფიაც მკიდია.
ხნიერი კაცი: _ დიახაც რომ, შენი შვილი უნდა წაიყვანონ ჯარში. ყველა მამაკაცმა უნდა მოიხადოს სამხედრო ვალდებულება სამშობლოს წინაშე. აბა, მარტო ფიზიკა-ქიმია რა ვაჟკაცობაა? აბა, ერთი წარმოიდგინეთ, რომ დავით აღმაშენებელს თავისი ლაშქრის მაგიერ ფიზიკოსების ათეული ინსტიტუტი ჰქონოდა გახსნილი. განა გახდებოდა რამეს ზღვა მტერთან? არა, ჩემო ბატონო და გეკითხებით, ფიზიკოსების ხარჯზე გაძლიერდებოდა სამშობლო? რაღა თქმა უნდა, ვერა და აბა, ერთი ისიც წარმოიდგინეთ, რომ ორმოცი ათასი ყივჩაღის მაგივრად, ქიმიკოსების ორმოცათასიანი ურდო ჩამოესახლებინა თავისი ლაბორატორიებითურთ. გამოვიდოდა რამე? ის ქიმიკოსები დაიცავდნენ ჩვენი ქვეყნის საზღვრებს? არა, არა და არა. ამიტომაც, უკლებლივ ყველა ჯეელმა უნდა იმსახუროს ჯარში და დარწმუნებულიც ვარ, რომ მაგ თქვენ ბედოვლათსაც გამოუძებნიან იქ სასარგებლო საქმეს.
მომსუქნო ქალი: _ იცით, ქალბატონო, აი, ჩემი შვილი უნივერსიტეტში სწავლობს და იმისი ხაზეიკის ვაჟი, ვისთანაც ქირით ცხოვრობს, ინგლისში იყო ეგრე წასული, ეგეთ ესტაფეტაზე და მერე იქ ბინაც მისცეს, სამსახურიც და სწავლის ფულსაც უხდიან.
ისევ იმ ახლად დამგზავრებული ქალის პასუხი ყველას: _ კი ბატონო, დავრეკე იმ სამინისტროში და იქ ვიღაც სულელმა მდივანმა გოგომ, იცით, რა პასუხი გამცა? ეგეც გასარკვევია, ეგ თქვენი მედალი ნამდვილად ოქროსია, თუ უბრალო სინგაპურული ლატუნია მოოქროვილიო. გესმით თქვენ, იმ ტუტუცმა და უნივერსიტეტდიპლომიანმა გომბიომ, აქ თქვენნაირი ათასი რეკავს და ყველა რომ დააკმაყოფილონ, მაშინ მისაღები გამოცდები რაღა საჭირო იქნებაო. წავიდეს თქვენი შვილიც ჯარში, დიდი ამბავი, აბა, მარტო დებილებმა ხომ არ უნდა იმსახურონო. დავიჯერო, ათასს ჰყავს ასეთი ნიჭიერი შვილი? და რაც შეეხება ჯარს, პატივცემულო, თქვენ წარმოიდგინეთ, ყველასთვის იქ სამსახური სულაც არ არის სავალდებულო. ინტელიგენცია ხომ უნდა ჰყავდეს ერს? თქვენი თქმით, ახლა განათლებული ახალგაზრდობა საერთოდ აღარ გვჭირდება და რა ვქნათ, დავდგეთ ყველა და ხმალი ვიქნიოთ? აი, წარმოიდგინეთ, რომ ახლა ჩემი ბიჭი ადგეს, ჯარში წავიდეს და ორი წელი მოცდეს. მერე კი, როცა დაბრუნდება, გულზე ხელები დაიკრიფოს და უსაქმურობით გაიტანჯოს? გეკითხებით, ამდენი მოცდენილი დროის შემდეგ, გამოვა კიდევ მისგან რამე? არ ჯობია ახლა, ეს ორი წელიც ისწავლოს? განა განათლებული ადამიანი ნაკლებად არგია თავის სამშობლოს? არა, არ გეთანხმებით პატივცემულო. ვისაც სწავლა შეუძლია, იმან უნდა ისწავლოს, ვისაც არა და, კი ბატონო, იმსახურონ. ხოლო რაც შეეხება იმ თქვენი ხაზეიკის ბიჭს ქალბატონო, იმას, დანამდვილებით გეუბნებით, რომ პატრონიც ეყოლებოდა, თორემ ჩემი რა, ნაკლები ბეჯითი კი არ არის, სინგაპურში რომ არ დაიტოვეს. უბრალოდ უპატრონოა და მამით ობოლი. და აბა, მარტო ქალი რას უნდა გავხდე? თორემ, ხომ ხედავთ, ბიჭი ოქროს მედალოსანია და აქ კიდევ გამოცდაზეც არ უშვებენ, სხვა რომ აღარაფერი ვთქვა. ყველაფერს ბედი და პატრონი სჭირდება ამ დასაწვავ ცხოვრებაში, ჩემო კარგო ადამიანო, თორემ, მარტო ნიჭით ვერას გახდები.
პოლემიკა შედგა, ნავსი გატყდა და ახლა უკვე უკან დახევას აღარანაირი აზრი აღარ ჰქონდა. უცნაურმა ქალმა სადავეები ხელთ იგდო და ხმადაბალ შენიშვნას, ბავშვს სძინავსო, შემართებით შეაგება, სძინავს კი არადა, ეს შუშანიკი საერთოდაც უნდა ამოიღო სასკოლო პროგრამიდანო. აბა, რა მიმდინარეობაა ეს ჰაგიოგრაფია, არც ლიტერატურულია და მით უმეტეს, შინაარსობრივი დატვირთვა ხომ საერთოდაც არ გააჩნიაო. ამაზე ხნიერმა მამაკაცმა სულ იეღოველი ეძახა, რითაც ცხადყო, რომ არცთუ უსფუძვლოდ ეჭვობდა ხუთივე თანამგზავრის ზემოხსენებული სექტის წევრობას. რაღა თქმა უნდა, ბავშვის გამოკლებით, რადგან ის ჯერ კიდევ იმდენად პატარა იყო, რომ დამოუკიდებლად არ შეეძლო ფერადი ბროშურების გავრცელება. მომსუქნო ქალმა კი, შუშანიკი რა შუაშია, ახლა ეროვნული გამოცდებიდან მოვდივარ და იქ ისეთი სირთულის კითხვა მოვიდა, რომ თვით მინისტრიც ვერ გასცემდა პასუხსო. ამათმა, აბა, როგორიო და იმან კიდევ, სიტყვა “როყიოს” განმარტებაო. ხნიერმა კაცმა, ვაი, თქვენ მართლა აბდლებოო და ატეხა ხარხარი. ცოლ-ქმარი დიდხანს არიდებდა თავს ამ პაექრობას, მაგრამ ზემოთხსენებული სცენის შემხედვარე სიცილით გაიგუდა. უცნაური ქალი კი არ ცხრებოდა და კვლავინდებურად თავს დებდა, სწორედაც რომ უპატრონო ბავშვებს მოუგონეს ეგ კითხვა, თორემ პატრონიანებს ტესტის სულ სხვა ვარიანტები მისდითო. მომსუქნო ქალმაც, ვაი დედა, ჩემს შვილსაც ეგ კითხვა მოუვიდა და მე მგონი, დამრჩა ბავშვი გარეთო. არადა, ჭკვიანი გოგოა, ჯერ ახლა აბარებს და უკვე ინგლისურში რეპეტიტორობსო. ხნიერმა კაცმა, ვაი შენ და როყიოსიო. სად ისწავლა მაგ შენმა სოფლელმა გომბიომ ეგრე კარგად ინგლისური, რომ ახლა სხვასაც ცოდნის შუქს ჰფენსო. თქვენი სოფლის სკოლაში, თუ სექტანტების კოშკურაში, სადაც დახმარებისათვის განკუთვნილ შაქარსა და ფქვილს აფასოებდაო?
ამ ყაყანსა და ცოლ-ქმრის მოურიდებელ ხარხარში, პატარასაც გამოეღვიძა და ყველას საჩვენებელი თითის ჩვენება დაუწყო, ვითომც ერთი წლისა ვარ და ცოტა ყურადღება მეც მომაქციეთო. უცნაური ქალი რატომღაც უკვე “ვეფხის ტყაოსნის” საზეპიროებს იძახდა და თან მჯიღს იცემდა მილეულ მკერდში, აქაოდა ძალიანო. მომსუქნო ქალბატონმა, მოდით, ერთმანეთს ხელები ჩავჭიდოთ და ეროვნული გამოცდების კომისიის წევრების თავები შევავედროთ უფალს, განა ეგენი “ხალხები” არააო. ხოლო ხნიერი კაცი მთელ ხმაზე გაიძახოდა, თქვენ რჯულძაღლებო, მაგ ყველას, მე პირადად, “არსენა მარაბდელი” მირჩევნია და თუ გინდა, მომკალითო. ის ფაქტობრივად ჩვენს მთავრობასავით იყოო _ “მდიდარს ართმევს, ღარიბს აძლევს და აბანოშიც მხოლოდ ტუსაღობისას დადის”, ოღონდ ერთი განსხვავებით, რომ მას სოროსი არ აფინანსებდაო. მოკლედ, სიტუაცია აირია და ყველა თავისას მიაწვა. ხნიერი კაცი მოურიდებლად იგინებოდა და გულმოსული ირტყამდა ხელს მუხლის თავებზე. მომსუქნო ქალბატონი რატომღაც ჩანთას ჩაბღაუჭებოდა და პირზე იფარებდა. სავარაუდოთ, ან კბილები აკლდა და ან კი ზედმეტი ჰქონდა, თანაც ოქროსი. ხოლო უცნაური ქალი კოხტად დავარცხილ თმებს იწეწავდა და ვიღაც გამომძალველ მღვდელს აქილიკებდა, რომელმაც თურმე ბავშვები იმიტომ არ აზიარა, რომ ამ უკანასკნელთ ძღვენი არ მიართვეს. ცოლ-ქმარი უკვე ვაგონის სხვადასხვა მხარეს გარბოდა, სიცილისაგან ჩაბჟირებული და იმასაც კი ვეღარ ამჩნევდა, რომ მათი ნანატრი პატარა, სრულიად დამოუკიდებლად იდგა სავარძელზე და ფანჯრის რაფაზე დაყრილ მზესუმზირის ნაფრცქვენებს გეახლებოდათ. მთელი შემადგენლობა, პატარა სასაცილო ბიჭის ჩათვლით, რომელიც დედას ეჯდა კალთაში და უწმაწურ შაირებს იძახდა, ხალისობდა. არავინ იცის, როდემდე გაგრძელდებოდა ეს არეულობა, რომ კონტროლიორს არ ჩამოეარა, უცნაურ ქალთან არ შეჩერებულიყო და ბილეთის ჩამორთმევის შემდეგ, მომდევნო ფრაზა არ დაებრეხვებინა: _ ეს გიჟია და თქვენ კიდევ სულელები ხართ, რომ ამას აყოლიხართ. _ ამის თქმა იყო და ყველა ერთბაშად დადუმდა, თითქოსდა რაღაცნაირად დაიმორცხვესო. არადა, რომ გეკითხად, ეგ ამბავი, ანუ მისი შეურაცხადობა, არც ერთის გამჭრიახ თვალს არ გამოპარვია, თუმცა პოლემიკაში ჩაბმა არავის უთაკილია. მატარებელმა კი, რაღაი სიჩუმე ჩამოვარდა, დრო იხელთა, აქაოდა ჩემი ჯერიც დადგაო და არიხინდა, რაც ძალი და ღონე ჰქონდა. ჯერ აწრიპინდა, თითქოს ბევრ მინდვრის თაგვს გადაუარა ერთდროულადო, შემდეგ სვლას უმატა და აქოშინდა ნამთვრალევი კაცივით, ბოლოს კი თითქოს ამოახველა სასულეში მომდგარი ნამცეციო, შვებით აგუგუნდა... ცა _ ფურუზ, ხმელეთ _ ზურმუხტო, ჩემო ლამაზო მხარეო... მიდიოდა, მიიმღეროდა და თან თავის ფიქრს ფიქრობდა. “თავშესაქცევ” ფიქრს, რომელსაც მისთვის უკვე თამაშის სახე ჰქონდა მიღებული. ფიქრი რომელიც არავინ უწყოდა, თუმცა კი ის სხვა არც არფერი იყო, თუ არა მგზავრთა მზერაში ამოკითხული ამბები. ანუ თამაში სახელად “სხვისი ცხოვრება”. აი, ისიც:
“უცნაური ქალი”
მატარებლის კარები გაიღო და ვაგონში შემოაბიჯა შუახნის ქალბატონმა. მას ეცვა ლურჯი პიჯაკი, თეთრი გრძელსაყელოებიანი პერანგი და ნაცრისფერი შარვალი. შორიდან მატარებლის გამცილებელს ჰგავდა კოხტად დავარცხნილი, უკან აწეული და მრგვლად დამაგრებული თმით. ტუჩზე წითელი ფერის საცხი ესვა და უჩვეულოდ ნაზი სახის კანი ჰქონდა. დიდი შავი თვალები ნახშირის მუგუზლებივით უელავდა და ისე მალიმალ დაურბოდა, თითქოს რაღაც მნიშვნელოვანს მალავსო. ახლოდან ეს სურათი უფრო ფერმკრთალდებოდა. ტანსაცმელი ძალზე გაცრეცილი და გახუნებული იყო, თმა ჭაღარაშერეული და თვალები კიდევ ოდნავ ჩაცვენილი. ფეხსაცმელი უხეში, სათრახუნო, დიდცხვირიანი და დახეული. მთელი მისი სიკოხტავე ერთ ძველ, ჩაყვითლებულ ფოტოსურათს წააგავდა და რა გასაკვირია, რომ სულის მდგომარეობაც გათანგული ჰქონოდა, მაგრამ არა. გამხდარ, გადატკეცილ სახეზე, შავი მაყვალივით დიდი თვალები უელავდა. თვალში საცემი თვალები. საოცარი ნაპერწკლით ანთებული თვალები და თან რაღაცნაირად საშიში. პირველი, რაც მის იერსა თუ სახეში იკითხებოდა, ეს იყო სწორედ მისი მზერა და არა გახეხილი ტანისამოსი. ოდნავ თავხედური, გამჭოლი და დამატყვევებელი გამოხედვა. ათასობით ადამიანი ისე ჩაგივლის გვერდს, რომ თვალი არავისკენ გაგექცევა, ხოლო მისი მზერა, მეორედ მოხედვას აიძულებდა ყველაზე ზარმაც თვალსაც კი. ის ღია იყო ყველასათვის და უძირო ოკეანეთა ფსკერივით, რითაც ერთგვარ ფარულ შფოთსაც კი იწვევდა წამიერად დატყვევებულებში. რატომ? უჩვეულო სხივი ედგა მზერაში და თითქოს ამ სინათლეში ყველა თავის მწვალებელს პოულობდა. მწვალებელს რომელიც თავისი ბუნებით არც ცუდია და არც კარგი. სწორედ ამიტომაც, ერთი შეხედვაც საკმარისი იყო, რომ მისი მზერა ძალიან დიდხან გაგყოლოდა თან და შემდეგ კი, ყოველ მის გახსენებაზე დაგუფლებოდა განცდა ამქვეყნიური ზღვარის წაშლისა.
_ ეგ თქვენი ბავშვი, ძალიან ცოცხალი ვინმე ჩანს. აბა ის, ბოლო სავარძელზე რომ ზის, საერთოდ ხმას არ იღებს, დონდლოა _ ქალმა თითქოს თავისთვის ჩაილაპარაკა და აწრიალდა, რათა უკეთ მოკალათებულიყო.
_ ალბათ. _ უღიმღამოდ წარმოთქვა ქმარმა და ცოლს გადახედა, ახლა ამას რა გაუძლებსო. იმას კი გაეღიმა, ჯერ სადა ხარო და მართალიც იყო. კაცმა უნებურად ქალს ახედა, რათა უკეთესად შეესწავლა თავისი მწვალებელი და სწორედ მაშინ დაიჭირა მისი უცნაური მზერა. ძალიან არ ესიამოვნა და თითქოს გულზე რაღაც შემოაწვა. მიხვდა, რომ არსებული სიმძიმე ეს იმ ქალის თვალები იყო, ხოლო უსიამოვნო შეგრძნება, მისი მზერა.
უცნაური ქალი თვრამეტი წლის იყო, როდესაც სულის საუცხოო მოძრაობა იგრძნო. დააჯდა რომელიღაცა რაიონის რომელიღაც სოფელში მიმავალ ავტობუსს და ეს თავისი მგზავრობა გასეირნებად მონათლა. ორ საათში ჩამოქვეითდა და ტყისკენ მიმავალ ბილიკს გაუყვა. მიუხედავად იმისა, რომ საერთოდ არ იცოდა სად იყო, თავი მაინც ძალიან თამამად ეჭირა. ტყის ბილიკმა ხევში ჩაიყვანა, ხევმა კი მდინარის პირას. მდინარეს ფართო და ქვიანი კალაპოტი ჰქონდა. წყალმარჩხობა იყო და შიშველი რიყე ურცხვად აფიცხებდა მზეს თავის თეთრ გვერდებს. სეირნობით კმაყოფილმა და განწყობაამაღლებულმა ქალმა ქოლგა გაშალა, აქაოდა თავში მზე არ ჩამივარდესო, მაგრამ ვაი, რომ მზის ჩავარდნა ერჩივნა, იმ მოგონებებს, რომლებმაც სიცოცხლე გაუმწარეს. რიყეზე ვიღაც ორი კაცი ფუსფუსებდა. სატვირთო მანქანა გაეჩერებინათ და ბრტყელი ქვებით ტვირთავდნენ. ეტყობა, ყორეს აშენებდნენ და ამიტომაც, ქვას საგულდაგულოდ არჩევდნენ. ცნობისმოყვარე ქალმა გეზი მათკენ აიღო, გამოველაპარაკები და იმას მაინც გავიგებ, სად ვიმყოფებიო. ნელი ნაბიჯით მიუახლოვდა სატვირთოს და სწორედ იმ დროს, როცა ძარას გაუსწორდა, შეამჩნია, რომ მძღოლი მანქანას ამოფარებოდა და შარდავდა. ქალი იმდენად ახლოს აღმოჩნდა მამაკაცთან, რომ ცხელი შარდისა და სველი ქვის სუნიც კი იგრძნო. ცხვირზე ხელი მოიჭირა და “ფუ, შე საქონელოო” მიაძახა კაცს. ის კი ძალიან დაიბნა, რადგან ნამდვილად არ ელოდა ამ უკაცრიელ ადგილზე ქოლგიან მანდილოსანს და იმის ნაცვლად, რომ უხერხულად შეშმუშნულიყო შარვლის ელვის ძიებისას, პირდაფჩენილილი მისკენ შებრუნდა. იდგა ასე გაქვავებული და რაც ძალი და ღონე ჰქონდა, ხელს უჭერდა ისედაც გალურჯებულსა და თითქმის მუხლამდე ჩამოკონწიალებულ სარცხვინოს. ამის დამნახავი ქალი კი საერთოდ აირია. გაწითლდა და გაწიწმატდა. შეიცხადა ისე, როგორც ეს მაღალი წრის პატიოსან ქალიშვილებს ჩვევიათ და მყისვე იერიშზე გადავიდა. ქოლგა დაკეცა და თავდასხმისთვის გაემზადა. ჯერ ერთი-ორი მკლავებზე მოსცხო და მერე კი კარგი ქოქოლაც დააყარა. კაცი იდგა გალენჩებული და ვერაფერს ხვდებოდა, მაგრამ როგორც კი ქალმა წელს ქვემოთ სცადა დამაგვირგვინებელი დარტყმის მიყენება, უმალ გამოფხიზლდა და თავდამსხმელი მსხვერპლად აქცია. ინსტინქტურად ხელი უშვა სარცხვინოს და მოიერიშეს მაჯა დაუჭირა. ქალმა სიმწრისგან შეჰკივლა და გამონთავისუფლება სცადა. კაცი დაეჯაჯგურა და ის იყო ხელი უნდა გაეშვა, რომ მის მზერას გადააწყდა. თვალებში ჩახედა და თითქოს ეგრევე ყველაფერს მიხვდაო, თავისკენ მიიზიდა. ქალი აფთარივით იბრძოდა და ალბათ, ამიტომაც გამოეპარა კაცის ამღვრეული მზერა და სველი ტუჩები. შემდეგ, თითქოს, სულ რაღაც ერთი წუთით, ორივენი შედგნენ და სწორედ ამ მოჩვენებითი სიმშვიდის დროს, კაცმა ხელუკუღმა გასცხო და მანქანის საბურავთან მიაგდო. ქალს თავბრუ დაეხვა და ერთი ამოიკვნესა, ვაი დედაო, ხოლო კაცი კი ნადირივით მიახტა, ერთი შენი დედაცო. ხელები ზურგს უკან გადაუგრიხა და ტანსაცმლის შემოხევა დაუწყო. კოპლებიანი ჩითის კაბა რომ გააძრო, მერე საცვალს სწვდა და ერთი ხელის მოძრაობით შემოაძარცვა. თეთრმა ძუძუებმა მზე აირეკლეს და კაცის დაბინდულ გონებას ახლა მხედველობა წაართვეს. რეტდასხმულმა მოძალადემ შლეგივით აძგერა ქალს ხელი ლაჯებშუა და ისიც გატყდა. სისველეს გააყოლა მთელი თავისი წინააღმდეგობა. მართალია, დიდხანს ებრძოდა, მაგრამ მერე ტკივილმა გააბრუა და სიამოვნებამ გათანგა. კაცის მხურვალე თითები გაუგონარი სისწრაფით დარბოდნენ მის ტანზე და უმოწყალოდ ჯმუჯნიდნენ მის ნაზ კანს. მთელი სხეული წითელი ლაქებით დაეფარა და ნირწამხდარი ქალიც მინებდა. მინებდა და ვგონებ, იმ წუთს არც არაფერი უნანია, რადგან ბედნიერება სწორედაც რომ დიდი უბედურების ჟამს ეწვია. გონებადაბინდული ქალი ორგაზმს ჯერი-ჯერზე განიცდიდა და სიამოვნებისაგან ცხოველურ ხმებს გამოსცემდა. კაცი კი სულ უფრო გაშმაგებით ლოშნიდა მკერდზე, ულოკავდა ტუჩებს და ქვებისგან დაკაწრულ დუნდულებს ძალზე ძლიერად უსრესდა. ქალი თავდავიწყებით კვნესოდა და მისი ჟინიანი ამაოხრებელიც წელს სულ უფრო მძლავრად იქნევდა, თითქოსდა შუაზე გაპობას უპირებსო. კაცს ორჯერ, ერთმანეთზე მიყოლებით გააკანკალა და ქალმა კი ვინ მოსთვლის რამდენჯერ დაიპყრო სიამოვნების მწვერვალი. მათმა შემყურე მზემაც თითქოს დაბლა დაიწია და ჰაერი ათმაგად დახუთა. არემარე სქესის სუნს გაენაყოფიერებინა.
თხუთმეტ წუთში კაცი მუხლებზე იდგა და ქალის ფეხებ შუა წარმნოქმნილ, სისხლის მცირე ზომის გუბეს მისჩერებოდა. ქალი გაუნძრევლად იწვა და საჩვენებელ თითს წუწნიდა. სადღაც შორს, ცაში იცქირებოდა და ჯერ კიდევ არაფერი უწყოდა თავისი იარის შესახებ. მამაკაცი რაღაცნაირად უნიათოდ წამოდგა და ეგრევე მანქანის კარებს მიაშურა. გიჟივით ჩააფრინდა საჭეს და ცალყბად გასცრა, “აბა, მე რა ვიცოდი, შენ თუ ქალიშვილი იყავი”. ამ სიტყვებს ქალის გონებამდე არ მიუღწევია, რადგან ის მხოლოდ მაშინ გამოფხიზლდა, როდესაც სატვირთოს ძრავის ბღუილი შემოესმა. უაზროდ წამოჯდა და დალურჯებულ-გასიებული თითები სახეზე მოისვა. თმა შუბლზე მიკვროდა და ღაწვები საშინლად უხურდა, რადგან კაცის გაუპარსავ პირს დაესუსხა მისი ნატიფი კანი. მანქანა გამეტებით მიქროდა რიყეზე და უმისამართოდ ისროდა ქვებს ბორბლებს ქვემოდან. ქალს ეგონა რომ ძველ, შავთეთრ კინოსურათს უყურებდა, რომელშიც რიყეზე მსრბოლ სატვირთოს, ვიღაც ჯმუხი კაცი მისდევდა. შემდეგ იმ კაცმა ძარას ხელი ჩაავლო და მანქანას შეახტა, ხოლო მძღოლმა ფანჯრიდან გადმოყოფილი ბალნიანი ხელი მოიფხანა და გადაიპურჭყა. მერეღა გაახსენდა, რომ ისინი ორნი იყვნენ, თუმცა კი იმ მეორესთვის საერთოდ თვალი არ მოუკრავს, როდესაც ეს პირველი მას აოხრებდა. სისველე იგრძნო ლაჯებქვეშ და სისხლის გუბე აღმოაჩინა. გემო გაუსინჯა. სისხლი როგორც ყოველთვის ტკბილი და წებოვანი იყო. არ ესიამოვნა და დაიჯღანა. შემდეგ ისევ ჩააწო თითები გუბეში და რიყის ქვებს დაუწყო წითლად ღებვა. მეშვიდე რომ გააფერადა, ქვები გადმოატრიალა და მეორე გვერდზე სისხლითვე დააწერა ასოები. მერე ისინი თანმიმდევრობით დაალაგა და თავისი სახელი გამოუვიდა. რაღაცნაირად გაუხარდა, მაგრამ ამავდროულად თითქოს მობეზრდა კიდეც წითელი ქვებით თამაში და მდინარისკენ წალასლასდა. მოიძრო მკლავებზე ჩამოძენძილი კაბის ნარჩენები და წყალს მისცა სხეული. მდორე მდინარე ტანს მხოლოდ ნახევრამდე უფარავდა, მაგრამ მისთვის ესეც საკმარისი იყო, რათა ღრუბლებისთვის ეცქირა და სხვა არაფერი ეგრძნო, გარდა სასიამოვნო სიგრილისა. მომხდარზე ფიქრი არც კი უცდია, რადგან გუმანით ხვდებოდა, რომ ამისთვის მთელი ცხოვრება წინ ჰქონდა. უბრალოდ იწვა, დაჯმუჯნილ ძუძუებს მზეს აფიცხებდა და დამბალ ბოქვენის თმას მონოტონურად იგლეჯდა. წყალიც უმალ ღერებად შლიდა ერთ მუჭად მცურავ თმას და სხვადასხვა მხარეს მიასრიალებდა. თითქოს ტიროდა, მაგრამ არა თვალებით, რადგან ისინი მშრალი ჰქონდა. თითქოს მომავლის სჯეროდა, მაგრამ არა გულით, რადგან ის ცარიელი ჰქონდა. და თითქოს ბედნიერიც იყო, მაგრამ არა სხეულით, რადგან უცნაური იარებიდან ცოდვილი სისხლი სდიოდა. წყლიდან ამოვიდა და კაბის ნაგლეჯების გადაბმას შეუდგა. ერთგვარი პერანგი გამოუვიდა და რაღაცნაირად გაუხარდა, რომ სიშიშვლის დაფარვა მოახერხა. წელში გაიმართა და მარცხენა ხელით მზე მოიჩრდილა. მოშორებით გამავალი გზატკეცილი შენიშნა და მისკენ აიღო გეზი. დამტვრეული ქოლგა გაშალა და წავიდა...
მერე ძალინ დიდხანს ეგონა, რომ ფეხმძიმედ იყო. ერთი თვის თავზე, დაჟინებული ფიქრისა, თუ სხვა რამ მანქანების გამოისობით, ციკლი დაერღვა და ამან რწმენა ორმაგად გაუძლიერა. გადაწყვიტა, რომ სუსტად იყო, თავბრუ ეხვეოდა და გულიც ერეოდა. წოლითი რეჟიმი დაინიშნა, რადგან ნიშნები აშკარად ტოქსიკური ფეხმძიმობისა ჰქონდა და ხანგრძლივად წამოწვა. იმ კაცზე და რიყეზე მომხდარის შესახებ არავისთვის უამბნია და არც თავად შეუწუხებია თავი ამაზე ბევრი ფიქრით, რადგან ახლა უფრო მნიშვნელოვანი საზრუნავი გასჩენოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჩანასახი სულაც არ იყო სიყვარულის ნაყოფი, მას მტკიცედ ჰქონდა გადაწყვეტილი ბავშვის გაჩენა, რაგდან მისი მწამრსიდან გამომდინარე, ის ღმერთს ვერ შესცოდავდა და მუცელს არ მოიშლიდა. იმდენად მოიწადინა მოლოგინება, რომ კუჭში გასვლისაც კი ეშინოდა, აქაოდა ჭინთვისას ნაყოფი პლაცენტას არ მოშორდეს და დენა არ დამეწყოსო. იმდენი ითმინა, რომ კარგადაც გაიბერა და ნაღდ ფეხმძიმეს დაემსგავსა. სამი თვე ასე შეკრულმა ცოტა იარა, მეტწილად იწვა და მერე კი საერთოდ ძმასთან გადავიდა საცხოვრებლად. მარტო ცხოვრებისა და გულყრების შეეშინდა, თავსა და ნაყოფს რამე ხიფათი არ მოვწიოო. რძალს კი ტყუილი უთხრა, წელკავი მჭირს და დამოუკიდებლად მიჭირს ცხოვრებაო. ჯერ ისედაც არ ჰქონდა ნერვები დალაგებული და ახლა კუჭში გაუსვლელობის ფონზე, ნამდვილ “მამალ” გიჟად იქცა. მართალია, შიზოფრენიკი მამიდა არავის ეპიტნავებოდა, მაგრამ ერთი პატარა ფარდული ზრდილობის გულისთვის მაინც გამოუყვეს, შეწუხდება და მალევე წავაო. თუმცა კი სცდებოდნენ, რაგდანMმეტი ფართი არც მას სჭირდებოდა და კომფორტით ხომ არც ადრე უცხოვრია. იწვა მთელი დღე თავის ფიცრის ნარზე და მომავალ შვილზე ფიქრობდა, ნეტა ქერა იქნება თუ შავტუხაო. დღე დღეს მისდევდა, საათი საათს და მისი ყოფა კი სულ უფრო ემსგავსებოდა დავიწყებულ სიზმარს. სიზმარს, რომელიც დილითაც აღარ გახსოვს. ალბათ, ამოტომაც, შეწუხებით მას არავინ აწუხებდა და ჭამით კი, ძირითადად, ლოგინის უკანა კედლიდან ჩამოფხეკილ თაბაშირს გეახლებოდათ, ვითომცდა კალცი მაკლიაო.
ასე იწვალა სამი წელი “სანახევროდ კუჭში გასულმა”, ციკლდარღვეულმა და ვედროებით თაბაშირნაჭამმა, მაგრამ არაფერი გამოუვიდა. ბოლოს მიხვდა, მემგონი, მომეშალაო და ძალიან ეწყინა. დეპრესიისთვის თავი რომ დაეღწია, საქმე გამოიგონა. გულის გადასაყოლებლად მატარებლით დაიწყო “სეირნობა”. არა, იმ კაცს სულაც არ ეძებდა და არც რიყის დანახვაზე უჩქარდებოდა გული. ის, უბრალოდ, მგზავრობდა და საუბრობდა. ლაქლაქებდა გაუთავებლად და ჰყვებოდა ათას ტყუილსა თუ მონაგოს. ამბობდა, რომ ვითომ, ორი შვილის, ქალ-ვაჟის, დედა იყო. ქმარი ტერიტორიული მთლიანობისათვის გამართულ ომში ჰყავდა დაღუპული და ახლა გარდაცვლილი მეუღლის დამპალ ნათესაობას ეჭიდავებოდა კუთვნილი ბინისათვის. თუმცა, ვგონებ, თავადვე სჯეროდა საკუთარი გამონაგონის და ეს, ალბათ, მისგან გასაკვირიც არ იყო. ასე და ამგვარად, აბრუნებდა ერთსა და იმავეს, გაფუჭებული პარეფონივით. დააყენებდა ხოლმე უშველებელ ბაქიბუქას და მერე, სადაც თავში გადაუტრიალდებოდა, იმ სადგურში ჩადიოდა, ყოველგვარი ნახვამდისა და კარგად მენახეს გარეშე. მოიცდიდა რამდენიმე საათს, სანამ მომდევნო მატარებელი ჩამოდგებოდა და მერე კვლავ იგივე მეორდებოდა, ოღონდ ახლა უკვე უკანა გზაზე. ბოლოს მივიდოდა სახლში დაღლილ-გაოხრებული და მიეგდებოდა თავის ფიცრულ ნარზე. გადაჰკიდებდა თავს უკან და იწყებდა ახალი ამბის მოგონებას ხვალინდელი დღისთვის. “ჩემი შვილი სინგაპურის ფიზიკოსთა ოლიმპიური ოქროს მფლობელია და...”
ხნიერი კაცი
რაღა თქმა უნდა, ის ყოველთვის ხნიერი არ გახლდათ და იყო დრო, როცა ჭაღარა ულვაში შავ ზოლად “გადაკვარწნოდა” ტუჩზემოთ. ჰქონდა მკვრივი სხეული, მაგარი მუხლი და ძლიერი მკლავი. კოლმეურნეობაშიც იყო გაწევრიანებული და აგრონომობაც ეწადა, მაგრამ იქ, საბჭოსდამაგვარობაში უთხრეს, რომ ჯერ ჯარი და მერე კი ციტრუსებიო. იმანაც, რა გაეწყობაო და მოირგო “სალდათის” ჭაობისფერი(გონივრულად შერჩეული ფერია) ფორმა. საკუთარი ინიციატივით ისწავლა მწყობრში სიარული და ხმამაღალი შეძახილი ურააა... იმათაც, უფროსობამ, “მალადეც ზა მოტივაციუ” და ჯერ თავი გადაპარსეს, მერე კი ოცნება მშვიდ სამხედრო სამსახურზე. ციმბირს იქით რომ ქვეყანაა, იქ გაამწესეს, აქაოდა საბჭოეთის სასაზღვრო ზოლი, შენ თუ არა, აბა, სხვა ვინ უნდა დაიცვასო. იმანაც “ნაჩალნიკის” გულისამაჩუყებელი სიტყვებით გაყოყლოჩინებულმა, სამხედრო სალამი მისცა, სიხარულის კურცხალი მოიწმინდა მჯიღით და ყოვლად ძალდაუტანებლად თავი დურთა უკარ-უფანჯრო მატარებლის ვაგონში(არადა, ცოტათი ადრე, სწორედ მაგ ვაგონებში ხალხს სულ ძალით ტენიდნენ და ხელში მხოლოდ “ცალი” გზის ბილეთს აჭერინებდნენ). კარგი ორი კვირა იარეს, ჯერ ჯოჯოხეთურ სიცხეში და მერე კიდევ ძვალში გამჯდომ სიცივეში. პირველი კვირა ნიფხვის ამარა იტანტალეს ნახევრადბნელ ვაგონში, აქაოდა, გვცხელა და იმიტომ, თორემ კაცის სიშიშვლე რა მოსაწონიაო. ხოლო მეორე კვირას, სულ ერთმანეთს ეხუტებოდნენ ეს ჯან-ღონით აღსავსე ჯეელები, ოფიცრებმა რაც უნდა ის იფიქრონ, მთავარია, ჩვენ გავთბეთო. მერე როგორც იქნა მიატანეს იმ საზღვარსა თუ დედამიწის კიდეს და შეუდგნენ სამხედრო ვალდებულების შესრულებას. უფრო სწორედ კი, ერთი სამეთვალყურეო ჯიხურიდან მეორემდე მანძილის ნაბიჯებით ზომვას. აბა, დასაცავი იქ არაფერი იყო და გადავარდნით კიდევ არა მგონი, ვინმე მაინცდამაინც იქ გადაჩეხილიყო, მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწის კიდე ერქვა. რაც შეეხება მტრის მოულოდნელ თავდასხმას, ეს ხომ გამორიცხული გახლდათ, რადგან ყველამ დანამდვილებით იცოდა, რომ თვით უძლეველი ქიმერებიც კი ვერ გაბედავდნენ იერიშის მიტანას, რადგან იქამდე ჩასვლაც ხომ იყო საჭირო? ჰოდა, ასე ზომა ნაბიჯებით მთელი სასაზღვრო ზოლი ორი წლის განმავლობაში და რომ გეკითხათ “კაზარმიდან” ჩეჩმამდე რა მანძილიაო, დაზუსტებით ვერაფერს გეტყოდათ, რადგან კარგად უწყოდა თეორემა, რომ ჰქონდათ ნივთებს სიცივეში დაპატარავებისა და სიცხეში გაზრდის თვისება. იქ კი სიცივეები იცოდა, რომ მკვიდრი მოსახლე მეტრ და ოცზე მეტი სიმაღლის არ იზრდებოდა. აბა, ჩვენთან რომ აიწოწებიან ალვის ხეებივით, ეგრე კი არ იყო. იქ სულ ყინავდა.
რაც იქ იმსახურა, მზე სულ სამჯერ ნახა და ისიც ნახევარი საათით. ბედნიერი ხარო, ეუბნებოდა “კეთილი შურით”(სინამდვილეში ეგეთი განცდა არ არსებობს და არავინ მოგატყუოთ) წვრილთვალა მეგობარი, რადგან ამ უკანასკნელს საერთოდ არ ენახა ამგვარი მოვლენა საზღვარზე ყოფნისას. სამივეჯერ ღამენათევ-ნამორიგევი იყო და ეძინა. დანარჩენ დროს კი, როცა მზე არ იყო და ის “პოსტზე” არ იდგა, “სამაგონს” სვამდა, რომელსაც ვგონებ, ქეჩის ჩექმებისგან ხდიდნენ. შემდეგ თვრებოდა უმოწყალოდ და ფანჯარასთან მდგარ ზედა ნარზე წვებოდა. ფანჯრის მოერე მხარეს კი მისი, ეგრედ წოდებული მეგობრები, ბოძებით ხელში დარბოდნენ გათოშილები წინ და უკან, რითაც ძმაბიჭს კაეშანს უქარწყლებდნენ, ვითომცდა არხეინად მგზავრობ მატარებელით და ფანჯარაში იყურებიო. მერე ესეც ბეზრდებოდა და როდესაც უკვე უზომოდ მოეძალებოდა თბილი მიწის ნოსტალგია, იწყებდა ოთხკუთხედთავიანი “ჩუჩმეკების” წიხლებით ცემას. თქვენ რა იცით ღვინის ფასი, მე რომ თქვენი დედა კი ვატირეო. ასე გრძელდებოდა თითქმის მთელი ორი წელი და ბოლოს იმდენი ქნა თავისი თავნებობით, რომ ერთი უსიამოვნებაც მოუვიდა. ნამთვრალევი გავიდა ეზოში საცვლების ამარა სიგარეტის მოსაწევად და სანამ ერთი ღერი “ჩაკლა”, მარცხენა ფეხის სამი თითი გაეყინა და ფილტვში წყალი ჩაუდგა. იქაურ “მედპუნქტში” ბევრი ატრიალეს წინ და უკან ცარიელი ჯამივით და ბოლოს დაასკვნეს, აქ ჰავა არ უხდება და უმჯობესი იქნება, სახლში გავგზავნოთო. “უ ვას ტამ სოლნცე ი გაზიროვანაია ვადა”, თქვა სათვალეებიანმა ექიმმა და სამედიცინო სპირტი გადაჰკრა, ხოლო “ზაკუსკად” გაჭვარტლული მუყაოს ნაგლეჯს უყნოსა.
ახლა უკვე აქეთობისას იგრიხინა ორი კვირა და როდესაც სამშობლოს მიატანა, იმის ნახევარი იყო, რაც იქიდან გამოგზავნეს. ძლივს მილასლასდა მშობლიურ ეზო-კარამდე და ზედ ზღურბლზე მუხლებზე დაეცა. გულამომჯდარმა ჯერ მიწას დაუკოცნა “სითბო” და მერე კი დედას ემთხვია კალთაზე. მოხუცმა რუდუნებით ჩაიკრა გულში და ჰკითხა, რა ქენი შვილო, როგორ მოიარეო? ამან კი მიუგო, ბევრი ვერაფერი დედიჯან, მაგრამ ერთი “პადაროკი” მაინც ჩამოგიტანე, მოჭრილი სამი თითი და ფილტვებით იქაური წყალიო. რაღას იზამდნენ, ჯერ ბევრი იტირეს და მერე უმკურნალეს. სახელმწიფოც გვერდში ამოუდგა. ნამსახურები ორი წელი ოთხად ჩაუთვალეს მკაცრი პირობების გამო და ინვალიდობის პენსიაც დაუნიშნეს. ჰოსპიტალში წამალი არ დააკლეს და შტაბში კიდევ _ მედალ-ეპოლეტები. ბოლოს ერთი საგზურიც გამოუყვეს “მინვოდში” და თან ხელის ჩამორთმევით დამოძღვრეს, “ბარჟომ, ნარზან ადინ ხუი, სერნაია ვადა ლუჩშე ვსეხ”. აქაურ ექიმს კი წითელი ღვინო და მრგვლად მოხარშული დედალი უყვარდა და საერთოდ არ უწყოდა, სადმე თუ შებოლილ მუყაოზე ქეიფობდნენ.
დასვენება კარგი გამოვიდა, ოღონდ ერთი კი იყო, რომ მოხუცი დედა ხშირად იჯდა “წინკარში” გვიანობამდე და შარას გასცქეროდა, ნეტა ასე ძლიერ რად იგვიანებს, ეს ჩემი ბიჭი, რამე ხიფათს ხომ არ გადააწყდაო. ბიჭმა კი ნამდვილად დაიგვიანა და თანაც კარგა ხნითაც. იმდენი ქნა და ივაჟკაცა, რომ ორკვირიანი საგზური სამი თვით გააგრძელა და ლამის ცოლიც მოიყვანა. დაისვენა, მაგრამ რა დაისვენა?! ჩავიდა თუ არა დანიშნულების ადგილზე, იმ ღამესვე დაერია უცხო ტომის ქალებს და სულ “ახ ტი კაკოი შალუნო” აძახებინა. იქაურ მანდილოსნებს თურმე “სამაგონზე” ეკეტებოდათ ჭკუა და რა ანახა ამან მშობლიური ჭაჭა და თანაც ათი ლიტრი, იმ დღის მერე სულ ზედ ეჯდნენ, როგორც მას, ასევე ბალონს. ისიც ძალიან კმაყოფილი ამ ამბით ბედს არ უჩიოდა და ქვეყანა თავისი ეგონა, მაგრამ ცხოვრება ხომ აღსავსეა მოულოდნელობებით და არც მას შეერგო დიდხანს ეს ბედნიერება. წუთისოფლის ირონიით, თუ სხვა რამ მანქანებით, გადაეყარა ერთ არამსმელ ქალს და როგორც ინდივიდუალიზმისა და ორიგინალობის დიდი მოტრფიალე(ჯიშ-ჯილაგ-ერი ჰქონდ-ჰყავდა ეგეთი), უმალ მას დაეძგერა. რით აღარ სცადა ქალის გულის მოგება, ხელებზეც კი გაიარა და ოთხი უდანაშაულო თავისზე დიდი მუტრუკიც მიბერტყა ცალი ხელით, მაგრამ სულ ტყუილად. ის ქალი სხვა ზნე-რჯულ-რწმენისა გამოდგა და იმის მაგიერ, რომ ყოველ საღამოს მისი საჯიშე გაენებივრებინა ზღვა ალერსით, იჯდა ლამპიონის ქვეშ და ბიბლიიდან ამოკრეფილ ნაწყვეტებს უკითხავდა. ამან ეგენი ისედაც სულ ზეპირად ვიცი და მოდი, რამე სხვა მასწავლეო. იმან კიდევ, უშნოდ ნუ იკრიჭები და შენ რაც იცი, ეგ მცდარია, მართებულს მე დაგანახვებო. კაცმა მართებული და სწორი ჩემი მეორე სახელია და წამო ჩემთან ნომერშიო. ქალმა ნურას უკაცრავად, მისამართი შეგეშალათო. მამრი არ მოაშვა და მაშინ დედაკაცმა სიტყვა უთხრა, რახან შენსას არ იშლი, იცოდე, რომ სანამ ჩემს ღმერთს თაყვანს არა სცემ, მე შენი ვერ ვიქნებიო. არადა, მაგარი ქალი იყო: ქერა, მაღალი, მკვრივი, გამობურცული გავითა და დაბალი, მოსული მკერდით. თანაც განწყობითაც “კეთილად” იყო მის მიმართ და იმისი რჯული კიდევ ძალიან ახლოს იდგა მის რწმენასთან. სულ რაღაც სამ პარაგრაფსა და ოთხ დოგმაში იყო სხვაობა(ეს, რაც მან დათვალა). ნაღდად არ ღირდა ხელიდან გაშვება.
ბევრი ფიქრისა და ბჭობის შემდეგ, ადგა და ერთ მშვენიერ დღესაც ეახლა. ყვავილებითა და შამპანურით ხელდამშვენებულმა კარშივე სიტყვა უთხრა “დავაიო”. თქვენი მიმდინარეობის ძმად და მოხალისედ მიგულეთ, ოღონდ “პოსლეზეო”. იმან ნისია სხვისია და წამო, ძმაო, ჩვენს “ზამ-დირექტორთან” ვიბაზროთო. ამან, რაღა “ზამთან”, წამო ეგრევე დირექტორთან, კარგი ბიჭი ვარ, ჩემი დედა ვატირე, შიში თუ მქონდეს რამისაო. ქალმა, დირექტორი კოშკშია გამომწყვდეული და შენ კი არა, ყველაზე წარჩინებულთაც თვალით არ ჰყავთ ნანახიო. სამაგიეროდ, “ზამი” იმყოფება აქ, გვერდზე პანსიონატში დასასვენებლად თავისი ჯალაბითურთ და ეგ “გაგიიასნებსო”. თანაც ჩემი ჰალალი და ტკბილი ბიძაშვილია და მაგარს ჩაგეხუტებაო. არ გაჭრა ფანდმა და კაცმაც წამიერად ჩამოყარა ყურები. რაღაც ცუდს უგრძნობდა გული და ფეხს ითრევდა მეორედ მონათვლაზე, რადგან კარგად ახსოვდა თავისი ცხონებული ნათლიმამის სიტყვები “ენა, მამული, სარწმუნოებაო” (ცხონებული მთვრალზე სულ მაგას გაიძახოდა ჩახვეულივით, სანამ გადასახლებაში არ უკრეს თავი. მერე კიდევ სულ “დრუჟბა, მირ და ტრუდს” ყვიროდა). ამ ფიქრებში იყო გართული, როდესაც ცბიერმა ქალმა, ვითომცდა ხურდა დამივარდაო, დაიხარა და ბოლომდე ჩაახედა თავის ძუძნარ-სამფლობელოში. შამპანურს თავი გასძვრა მეტი მღელვარებისგან და ამოვარდნილი ქაფიც პირდაპირ მის ტუჩს დაეძგერა. ამანაც მოსვა და წავედით, ერთი მაგის დედაც, რაც იქნება, იქნებაო და ძუძუ-გულმიცემულმა ქალს ხელკავი გამოსდო. გზად კი, აი, ასეთ ფიქრს ჩმახავდა: სამშობლო ორი დღის სავალზე მაქვს, ენას ვერავინ წამართმევს და სარწმუნოებას კიდევ ვინ შემიმოწმებს, ეგეც მოჭრილი ფეხის თითი ხომ არ არის, რომ გამომიჩნდესო. ეგ ქალიც მე დამრჩება და გულზე რომ ჯვარი მიკიდია, ისიცო. მაგრამ ვაი, რომ მწარედ ცდებოდა.
იმისი “ბიძაშვილ-ზამდირექტორი” კი ძალიან ტბილად მოუბარი და სტუმართმოყვარე ვინმე გამოდგა. არა, ახლა, სუფრა არ გაუშლია, რადგან წესად არ ჰქონდათ ქეიფი, მაგრამ რაღაც მყუდრო ოთახში შეიყვანა და ძალიან ბევრი ელაპარაკა. სულ თვალებში შესციცინებდა და ცდილობდა, რაც შეიძლება ნელა ესაუბრა, რათა მას ყველაფრის დაწვრილებით დამახსოვრება მოესწრო. თუმცა, სულ ტყუილად ირჯებოდა, რადგან ვაჟკაცს თავში წყვილი ძუძუს მეტი არაფერი არ მოსდიოდა. ისიც თითქოს მიუხვდა გამოცდილი პედაგოგივით და უთხრა, ამ ჯერზე საკმარისია და დანარჩენ სიღრმეებზე მერე ვილაპარაკოთო. ახლა შენ უკვე ერთ-ერთი ჩვენთაგანი ხარ და აბა, შენ იცი, ჩვენს ღმერთს როგორ ემსახურებიო. იცოდე ჩვენ უმცირესობაში ვართ და უნდა ვიმძლავროთო. ამისთვის კი ბევრი უნდა მოვაქციოთ ჩვენს რწმენაშიო. შენი საქმეც სწორედ ეგ იქნება და მარტო რომ არ დაიჩაგრო, დამხმარედ და დამრიგებლად ჩემს კოხტა ბიძაშვილს გამოგაყოლებო. თან თვალი ჩაუკრა, როგორც გინდა ისე დაიხმარ-მოიხმარე, ჩვენმა ღმერთმაც შეგარგოსო. ოთახიდან გამოსულ ახალწვეულს კი გულზე რატომღაც რაღაც სიმძიმესავით შემოაწვა და სახე ჩამოეღვენთა. ერთი პირი იქიდან გაქცევა და ყველაფრის დავიწყებაც იფიქრა, მაგრამ რა იხილა ქალის მოცინარი სახე და ვნებიანი ტუჩები, უმალ ყველაფერი გადაავიწყდა. ისიც წრფელად ჩაეკრო გულში და წახალისების მიზნით, ხელიც კი შეუცურა მაისურის ქვეშ. “ზამდირექტორმა” გულითადად დალოცა მეწყვილეები და იმდენი ილაპარაკა, რომ ლამის ყველაზე მნიშვნელოვან სულთა მებადურებადაც დასახა მათი დუეტი. იმათაც მოთმინებით მოისმინეს მისი რჩევა-დარიგება და რა იგულეს ტელეფონის ზარით გამოწვეული მცირე პაუზა, უმალ თავისი, ახლა უკვე საერთო, პანსიონატ-ოთახ-შტაბისკენ მოკურცხლეს.
დადგა ნანატრი ღამე. მიჯნური მამრი გაილექსა ქათინაურებით და ქალმა კი რატომღაც თავისი ხელნაწერები გადმოალაგა(ბუკლეტები მაშინ ჯერ კიდევ არ იყო მოდაში). კაცმა შარვალი გაიძრო, წირვის გამოტანას ახლა განახებო. იმან საეჭვოდ ჯერ არა, ჯერ ვილოცოთო. ამან, რა დროს ლოცვაა, ქალო შენ ფაქტობრივად ჩემი ცოლი ხარ და ახლა მე მეკუთვნიო. ის კი თავს აქანცარებდა, ღმერთი მაღლიდან გვიყურებს და “ზამდირექტორმა” მეწყვილეებად გვაკურთხა, განა ცოლ-ქმრათო. კაცი საიდან არ მიუდგა და სად არ უჩქმიტა, მაგრამ ვერაფერს გახდა. ქალმა დაიჩემა, ჩვენში ყველაფერი ეგრე მარტივად არ არის, როგორც შენ გგონიაო. კაცი აიჯაგრა, ახლა შენ არ მანერვიულო, თორემ მე ვიცი შენი ტყავის ამბავიო. იმან კიდევ ბოლოს წნეხს ვერ გაუძლო, ჯანდაბას შენი თავიო და ძუძუ მისცა სათამაშოდ. აქაოდა, ჯერ ამას დასჯერდი და როცა ვიქორწინებთ, მერე დიდზე ვქნათო. ისიც ებდღვნა კერტებში და გაწელ-გამოწელა, თუმცა კი ღლაბურცს ვერ გასცდა. ასე აწვალ-ათამაშა მთელი კვირა და ხან რა მიზეზი მოუგონა და ხან რა. კვირის თავზე კი, როცა კაცი მიხვდა, მე მგონი, ძუძუს ასაკიდან გამოვედიო, განაწყენდა და მკერდზე ხელი აუკრა. დანაღვლიანდა და ძლიერ მოიწყინა. მიხვდა, რომ ქალთან კამათს აზრი აღარ ჰქონდა, რადგან ის უკეთ იყო მომზადებული ახალი სარწმუნოების დოგმატიკაში და პოლემიკასაც ყოველთვის უგებდა. ძალას ის ვერ დაატანდა და გინება კი ერიდებოდა, მართლა ცოლი ხომ არა არისო. ჩამოყარა კაცმა ყურები და მიეძალა ფიქრს, მე მგონი შევცდიო. უკლო ლოცვას და ნაცნობ-უცნობი ძუძუების წელვას. ქალმა უმალ ალღო აუღო მისი სულის შფოთს და ახლა მოდი დუნდულებზე მეთამაშე, ესენი ხომ უფრო უცხო და ახალიაო. იმან იუარა, ქალო შენ “ბოვში” ხომ არ გგონივარ, რომ მარტო სიშიშვლით გავიდე ფონსო. ურთიერთობა დაეძაბათ და მიდგა დიაცი მიჯნაზე. ან უნდა დანებებოდა და თუ არადა, თავისი ეკლესიისთვის მრევლი დაეკარგა. გადაწყვეტილებამაც არ დაიგვიანა და მეორე ღამეს პირველი ის დაწვა საწოლში. გაშიშვლა და საბანი ისე წაიფარა, რომ რაც შეიძლება მეტი ხორცი გამოსჩენოდა. “იდი სუდა მოი კოტიკო”, უხმო თავისთან გულისწორს და ჩაიგორა ვნებათა სარეცელში. კაცმაც აიწყვიტა და ძლიერ აენთო. მეტის მონდომებით რომ ააგდო ჰაერში თავისი თანამეცხედრე, ბარე, მთელი ნახევარი საათი საწოლზე არ დაუშვია. ოღონდ ერთი კი იყო, რომ ქალი სულ უკნიდან მიდგომას ითხოვდა, აქაოდა ასე უფრო მომწონსო. კაციც ეგრე უშვებოდა, მაგრამ ერთიც, რა ნახა, გათანგულმა ქალმა თვალი მიხუჭა, ზურგზე გადმოატრიალა და მორიგი აქტისთვის დაიწყო მზადება. ის იყო ხელი შეუცურა ბარძაყებში და თითებით უნდა გასთამაშებოდა მის იდუმალებას, რომ გული შეუქანდა და შუბლზე ცივმა ოფლმა დაასხა. დიდი ვერაფერი სასიამოვნო ამბავი მოუვიდა, რადგან ხელში ზუსტად ისეთი სიამაყე შერჩა, როგორითაც თავად იწონებდა თავს სუსტი სქესის წარმომადგენლებთან. ერთი ხელის მოძრაობით გადააძრო საბანი და რა იხილა, მუქი ფერისა და უსიცოცხოდ მიგდებული “მისნაირობა”, ერთიღა აღმოხდა, “საშა, ტი ჩტო მუჟჩინა?” მერე დიდხანს იჯდა ლოგინზე და შესცქეროდა ქალის ხან ერთსა და ხანაც მეორე სარცხვინოებს. რამდენადაც ის ერთი ბუნებრივი და სასიამოვნო შესახედი იყო, იმდენად ის მეორე, არაბუნებრივად და შემზარავად გამოიყურებოდა. არასოდეს ენახა ერთ ადამიანზე ორი სასქესო ორგანო და გულში ფიქრობდა, ახლა მე ვინ ვარ, წულთმხწნელი თუ მამათმავალიო? ქალი კი სდუმდა და ალეწილ სახეზე ნაკვთი არ უკრთოდა. თითქოსდა თვალებით ეუბნებოდა, მიდი და შენ თვითონ გადაწყვიტე, რომელი სად და მერე როგორო. ხოლოKკაცმა მცირეოდენი ფიქრის შემდეგ, ერთი შენი ქალ-კაცა დედაც ვატირეო და დააძრო უჯრიდან ნინოს ჯვრად წოდებული, ვაზის ორი ლერწმის გადანასკვენი. ემთხვია, გულზე ჩამოიკიდა და სიტყვებით: ღმერთო, შენ შემინდეო, კარში გავიდა. ქალ-კაცა გამოეტირა, “ნი ბრასაი მენია, ლიუბიმი”-ო და აქვითინებული დაემხო ბალიშზე. კაცმა კი კიბის უჯრედიდან მიაძახა, სადმე არ გამიბაზრო, თორემ დედას მოგიტყნავო.
იმავე საღამოს დაადგა სამშობლოსაკენ მიმავალ ლიანდაგებს და ამ ამბის სამუდამოდ დავიწყება აღუთქვა საკუთად “მე”-ს. სირცხვილი სწვავდა, როგორც რჯულის, ასევე სქესის უარყოფისა. მწარედ ჩაეცინა, ტამბურში პირში სიგარეტგაჩრილს, ამისთვის ვიცვალე რწმენა და ზნეო?! მწარე იყო გაკვეთილი, მაგრამ უფრო მწარე შედეგები აღმოჩნდა. ამას კი განსაკუთრებით მაშინ მიხვდა, როდესაც საპირფარეშოში შევიდა მოსაშარდად და რა დახედა თავის სარცხვინოს, უმალ იმ ქალის უსიცოცხლო გაახსენდა და პირღებინება აუტყდა. მის მერე, სულ ასე ემართებოდა ყოველი მოშარდვის დროს და მარტო ეს რომ ყოფილიყო მისი თავსატეხი, კიდევ რაღაცას მოახერხებდა, მაგრამ ამასთან ერთად ქალის შიშიც დასჩემდა. სოფელში ჩასულს, მართალია, არავისთვის მოუყოლია, თავისი სირცხვილის ჭამის შესახებ, მაგრამ უფალმა ამხილა და მარტოსული დარჩა. მომხდარის შემდეგ მას აღარც ოჯახი შეუქმნია და არც ქალს გაჰკარებია. დადიოდა ასე ეულად და ყოველ მოსახერხებელ გარემოებაში ლანძღავდა თავის შემაცდენელთა რჯულსა და მიმდევრებს. ამ საქმეში კი იმდენად წარმატებული გამოდგა, რომ ყველა მათი მიმდევარი ეგონა და თანაც ორსქესა. აკი იძახდნენ, რომ უნდა ვიმძლავროთო და ისიც ყოველთვის მიყურადებული იყო სხვის საუბარს, რათა სადმე საეჭვო სიტყვა დაეჭირა და უმალ შეტევაზე გადასულიყო. თუმცა კი ძნელი გასარჩევი იყო, ყველაფერ ამას საკუთარი გულის მოსაოხებლად აკეთებდა, თუ სინანულის განცდით.
მომსუქნო ქალი
ლოყებღაჟღაჟა და ჩანთაპირაფარებული არსება მეცნიერული თვალსაზრისით, არც თაგვი იყო, არც ზაზუნა და მით უმეტეს არც მაჩვი. ევოლუციური ტაბულის მიხედვით, ის სწორედაც რომ განვითარების უმაღლეს საფეხურზე იდგა. ჰქონდა ოთხი კიდური, ორზე დადიოდა და ორსაც ჩანთის პირზე ასაფარებლად ხმარობდა. ეს ოთხივ კიდური კი, თავის წილ ება ეგრედ წოდებულ ტანს, სხეულს. წესისა და რიგის მიხედვით, ამ ტანსა და სხეულს უნდა ჰქონოდა მრავალი გამობურცულობებ-ჩაბურცულობანი, თუმცა კი ამაზე თავს ვერავინ დადებდა, რადგან არა მგონი, რომ ვინმეს სურვილი გასჩენოდა, ეგრე დაწვრილებით დაეთვალიერებინა მისი ტან-სხეული. რაღა თქმა უნდა, ალტრუისტი, ოთხმოცს გადაცილებული, პარანოიკი მეცნიერის გარდა, რომელიც სამწუხაროდ მას არსად შეხვედრია. თუმცა კი, რაც უნდა გასაკვირი იყოს, ჰყავდა მეუღლე და ორი შვილი, სავარაუდოდ, ისინიც ადამიანის მოდგმისა(ეს ყველაფერი, რაღა თქმა უნდა, შავი იუმორითა და ბოროტი ცინიზმით). ისე კი, ამ ჩასკვნილ ქალბატონსაც ჰქონდა ერთი თავისი ამბავი, მართალია, ცოტა უცნაური და ნაკლებად დამაჯერებელი, მაგრამ მაინც მისი და თანაც ძალიან პირადი.
განვლილი გზიდან მოსაგონარი ბევრი არაფერი ახსენდებოდა და ერთადერთი, რითიც საზრდოობდა მისი ცნობიერება, ეს იყო მოგონებები წინარე ცხოვრებიდან. ცოტათი უცნაურია, მაგრამ მას სჯეროდა, რომ ჰქონდა წინა ცხოვრება და თანაც ზედმიწევნით ახსოვდა იგი. მართალია, ამაზე ლაპარაკი არ უყვარდა და ძირითადად, ფიქრით იქცევდა ხოლმე თავს, მაგრამ მისთვის ესეც საკმარისი იყო. იგონებდა წინარე ცხოვრების ეპიზოდებს და მისი ცარიელი ყოფიერებაც იმდენად ივსებოდა აუარება ემოციით, რომ გული საგულეს აღარ ედგა. ერთხელაც, ვეღარ მოითმინა და მეუღლეს უამბო ყოველივე. იმან კი ქალს ჯერ ეპილოგი არ გაესრულებინა, რომ თავში ცომის საზელი ჯოხი რეკა, აღარ მოეშვები ამ ტელესერიალების ყურებასო. მართალია, ამის მერე მთელი თვე ლოგინში იწვა და თვალებში გაჩენილ შავ წერტილებს ითვლიდა, მაგრამ დიდად არ უნანია, რადგან კარგი გაკვეთილი მიიღო ცხოვრებისგან. მიხვდა, რომ ფიქრს ვერავინ დაუშლიდა და იგივე შეცდომას კი აღარასოდეს დაუშვებდა. არადა, ის ძალიან მოკლედ, თითქმის დაკონსპექტებულად აპირებდა თავისი ამბის მოყოლას.
თექვსმეტი წლის იყო, როდესაც გათხოვდა(ბავშვობა ძალიან დიდი ეჩვენა და საერთოდ ამოიღო კონსპექტიდან), უფრო სწორედ კი მოიტაცეს. მისი მომავალი მეუღლე(რაღა თქმა უნდა, წინარე ცხოვრების), ერთი თავქარიანი, მოქეიფე, დამრტყმელი და ნაღდი ქალაქელი ვაჟკაცი იყო. ყარაჩოხელების ღირსეულ შთამომავალს, თავისი მომავალი საცოლე ერთი კვირის ნანახი ჰყავდა და უკვე მის ხელს ითხოვდა. გულისსწორის უფროსი დებისთვის შეეთვალა, მზითვებზე ნუ იზრუნებთ, მე მარტო ქალი მჭირდებაო. იქიდან კი შემოუთვალეს, შენ ცოტა გიჟმაჟი ხომ არ ხარ, ეგრე ხელაღებით ქალს ვინ გაგატანსო. გოგო ობოლია და მარჩენალი სჭირდებაო. ჯერ პატარა ფხა გამოაჩინე და თამასუქები გვანახე, აბა, მოძულებული კი არ გვყავს ეს ჩვენი გულის ვარდიო. იმან კიდევ ეს ულვაში მომპარსეთ, კვირის ბოლოს ეგ ქალი გვერდით თუ არ დავისვაო. ადგა და ისეთი ამბავი მოიფიქრა, რომ ერთი კარგი სასეირო სანახაობაც გამართა და თან ქალიც მოიტაცა. იქირავა ფაეტონი და სულ შავი “ლენტებითა” და “ვენოკებით” მორთო. გამოკიდა ზედ ვიღაც ზორბა ქალის შავჩარჩოიანი სურათი და ერთიც მგალობელი შემოსვა კოფოზე. ჩასვა შიგ ორი ძმაბიჭი და თან დაუბარა, ჩემს ნიშანს დაელოდეთ და მანამდე მანდედან ცხვირიც კი არ გამოყოთო. დაძრა ეს სამგლოვიარო პროცესია თავისი ჭირისუფლებისა და საგალობლების თანხლებით და მიაყენა გულის სწორის სასწავლებლის კიბეებს. ქალი მეცადინეობების შემდეგ გარეთ გამოვიდა და რა იხილა ჩაშავებული ფაეტონი, გული შეუღონდა, აქაური ვინმე ხომ არ დაობლდაო. თავჩაქინდრულმა ჩაუარა გვერდით ჭირისუფალს და როგორც კი მედროგეს გაუსწორდა, გული კიდევ ერთხელ შეუქანდა, უი, რა ახალგაზრდა ქალი ყოფილა ეს საცოდავიო. სწორედ ამ დროს, ისკუპა კოფოდან ორმა ჯეელმა და ხელი სტაცა. გონსაც ვერ მოასწრო მოსვლა, ისე ამოჰყო თავი სამგლოვიარო ფაეტონში. თავიდან ცოტა არ იყოს დაიბნა და შეშინდა კიდეც, ჩემმა დებმა ხომ არ მოიწიეს რამეო, მაგრამ რა იხილა შიგნით თავისი პირდაღრეჯილი თაყვანისმცემელი, გააბა ერთი წივილ-კივილი, რას მიშვები შე ავარაო. ეგრევე მიუხვდა ჩანაფიქრს, რაგდან აკი შემოთვლილიც ჰქონდა, დღეს თუ არ ხვალ მაინც, ჩემი ცოლი იქნებიო. მაგრამ რას იფიქრებდა, ის თუ მართლა მაგ მუქარას აასრულებდა, როდესაც სულ ორჯერ ჰყავდა ნანახი, ისიც სასწავლებლის კიბესთან ატუზული და თავის ძმაბიჭებთან ხმაურიანად მოსაუბრე. რაღას იზავდა და ატეხა ერთი ვაი-ვიში მიშველე დედიკოო. მოჰყვა ხელების შლასა და მუჯლუგუნების რტყმას, ცოცხალი არ დაგნებდებიო, მაგრამ რად გინდა. ეს აქედან ყვიროდა, ხალხო დავიღუპეო და გამვლელები კიდევ ნწ... ნწ... რა ნაადრევად დაობლდა საწყალი გოგოო. ასე მოატარა გულისსწორს მთელი ქალაქი და კაციშვილს თავში არ მოსვლია, აქ რამე ურიგო ხომ არ ხდებაო. ბოლოს გააჩერა ერთ პატარა, მტკვრისპირა დუქანთან და წამო ახლა ჩვენი ოჯახი დავლოცოთო. ქალმა მეხი კი დაგაყარე მაგ გასიებულ თავზე, მანამდე არაფერი გეტკინოსო. იმან, თუ არ გამომყვები, იცოდე ახლავე წყალს მივცემ თავს და წუთს აღარ ვიცოცხლებ უშენოდო. ამან თავში ქვა გიხლია და მუცელში სამართებელიო. კაცი გაქანდა და ეგრევე თავით გადაეშვა მდინარეში. ქალმა ატეხა ტირილი, ეს რა ცოდვა ვქენი და რა შარში გავყავი თავი, არ მერჩივნა დავთანხმებულიყავიო. იქ კიდევ, მდინარეზე, თურმე საბანაო ადგილი ყოფილა და წყალი კისრამდე იყო დაგუბებული. კაცმა ცოტა აცალა ტირილი და მერე იქიდან, ქვევიდან ამოსძახა, ჰა რაღას შვები, მომყვები თუ არა, გავიყინეო. ქალმა ვიცოდი ოინბაზი და მატრაბაზი რომ იყავი, მაგრამ ამდენს თუ გაბედავდი ნაღდად ვერ ვიფიქრებდიო. მოკლედ, ასე და ამგვარად გათხოვდა და მართალი ითქვას, აღარც უნანია, რადგან თავდავიწყებით შეუყვარდა ქმარი და არც იმისგან მოკლებია რამე.
მისი მეუღლე, დარბაისლობითა და კარგი კაცობით განთქმული, სახელმწიფო სამსახურშიც დიდი პატივით მიიღეს. ადგნენ და ბევრი ფიქრის გარეშე, მთელი ციხე ჩააბარეს, აქაოდა ეგეთი ამბებისას ეგ უფრო კარგად გაიგებს, ვიდრე ვინმე ქაღალდის ჭიაო. მართლებიც აღმოჩნდნენ და შედეგმაც ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა. დადგა ეს მათი ნაქები ტოლუმბაში და საახალწლოდ, ათი სამუდამო პატიმრობამისჯილი, გაუშვა სახლებში სამ-სამი დღით დღესასწაულების შესახვედრად. ძნელი წარმოსადგენია იმდროინდელი კაცური სიტყვის ძალა, მაგრამ რაც უნდა გასაკვირი იყოს, სამ იანვარს ათივე მსჯავრდებული ციხის კართან იდგა. მართალია, ეს ამბავი ზემდგომმა ორგანოებმაც გაიგეს და ლამის გადასახლებასაც გამოჰკრა ხელი, მაგრამ ძმაბიჭებმა შეუნახეს ნამუსი და მთელი ეს გაურკვევლობა სხვა სამსახურში გადაყვანით დასრულდა. ადგნენ და ახლა რომელიღაც ხე-ტყე-პარკის უფროსად დანიშნეს, აქაოდა, ხეებსაც სხვაგან ხომ ვერ გადაიტანსო. ისიც შეუდგა ახალ სამსახურს და მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან არ მოსწონდა ტყე-ღრე ბორიალი, იხტიბარს არ იტეხდა, რადგან აქეთ ოჯახი და ორი პატარა გოგო ედგა, ხოლო იქით კიდევ შეგონება _ ტყე შეუნახე შვილებსაო. ისიც დადგა და თავდაუზოგავად დაიწყო მუშაობა, რათა პატიოსნად შეესრულებინა თავისი მოვალეობა. სახლის გასათბობად საჭირო შეშაზე მეტს, ტოტსაც კი არავის ანებებდა უნებართვოდ და ამიტომაც იყო, რომ მრავალი მოინდურა. ეს ამბავი ეტყობა, ვიღაცას ზედა ეშელონებიდან ძალიან არ მოეწონა და ერთ “მშვენიერ” დღესაც გაიხარეს მისმა მტრებმა.
საღამოს დაღლილი მივიდა სახლში და მძინარე ცოლ-შვილი გაუღვიძებლად ჩაკოცნა. ის იყო ტანთ უნდა გაეხადა, რომ კარზე კაკუნი შემოესმა. ზღურბლზე შეზარხოშებული მეზობელი იდგა, რომელსაც ხელში ქაღალდში გადახვეული “კარეიკა” და ერთიც, შემწვარი წიწილა ეჭირა. ამანაც შეიპატიჟა და გამოალაგა ღრჭიალა “შიფონერკიდან” პური, ყველი და ორიც, იმ დღით სამსახურში ნაჩუქარი, წითელი ღვინის ბოთლი. გაშალეს სუფრა და მიუსხდნენ. ქეიფი გაუგრძელდათ. გვიანობამდე ისაუბრეს და ღვინოც ნება-ნება წრუპეს. მაღალი ღმერთი მრავალჯერ ახსენეს და სხვისი კარგი საქციელიც აღნიშნეს. ბოლოს ის ბოთლებიც გაცალეს და მეზობელიც თავის გზას გაუდგა. ოჯახის უფროსმა კი ლოგინი ცალკე ოთახში დაიგო, ცოლ-შვილი ხვრინვით არ შევაწუხოო და დასაძინებლად დაწვა. დაწვა და აღარც გაუღვიძია. სიზმრადვე ჩააბარა სული სულთამხუთავს და ისე წავიდა ამქვეყნიდან, რომ კაციშვილმა ვერ გაიგო მისი გარდაცვალების მიზეზი და გარემოება. ოღონდ ერთი კი იყო, რომ ის მეზობელი, იმ ღამით მაგრად მოიწამლა და ბარე მთელი თვე საავადმყოფოში იწვა. თუმცა, აბა, იმ ხანებში, ვინ გაბედავდა და ეჭვს გამოთქვამდა, მგონი, მოწამლესო. ვერც ვერავინ და აბა, გარდაცვლილის რომელი რაგინდყოჩაღი ნათესავები იტყოდა, სამსახურში ნაჩუქარმა იმ ორმა ბოთლმა ღვინომ მოკლაო. აქაც ვერავინ. ასე ჩაიფარცხა ეს უცნაური საქმე და მერე აღარც ქვრივს გახსენებია მეუღლის მოწამვლის ამბავი, რადგან სწორედაც რომ ქმრის გარდაცვალების შემდეგ დაიწყო მის ცხოვრებაში ყველაზე დიდ განსაცდელთა ჟამი.
მართალია, განსაცდელი არასდროს დაჰკლებია ცხოვრებაში, მაგრამ დაქვრივებულს ორმაგად გაუჭირდა. პირველი გოგონა, ექვსი წლის ასაკში მიაბარა მიწას. საწყალი ბავშვი სულ რაღაც ხუთ დღეში გააქრო ტვინის ანთებამ. მერე იყო დისწული, რომელიც საკუთარი ძმის მაყარში მოყვა ავარიაში და ადგილზე გათავდა. მაგრამ ამ ენითაღუწერელ მწუხარებას ისიც დაერთო, რომ მეორე მანქანაში, რომელსაც დაეჯახნენ, თვით მისი ძმა და რძალი ისხდნენ. ასე გადაიქცა ერთი დიდი ლხინი ძალიან დიდ მწუხარებად და თითქოს წინასწარ განზრახულად დაირაზმა მთელი მისი ნათესაობა მარადიულობისკენ. მის მერე შავები აღარ გაუხდია, რადგან ყოველ მომდევნო წელს, ვინმე ახალ მოყვარეს მიასვენებდა სასაფლაოზე. არადა, ძალიან ახალგაზრდა იყო, როცა დაქვრივდა. მის მერე არც გვერდზე მდგომი ჰყავდა ვინმე და არც შემწე. მარტომ დაუწყო ობლებს აღზრდა. მართალია, მთხოვნელიც ბევრი გამოუჩნდა და მოსარჩლეც, მაგრამ ქმარს ნამუსი შეუნახა და აღარავის გაჰყოლია ცოლად. მოეწყო სამსახურში და გახდა მარჩენალი.
თუმცა კი ეს ამბავი, ანუ ახლობელთა გარდაცვალება, უფრო ადრე, მისი დაბადებიდან დაიწყო. დედა მის მშობიარობას გადაჰყვა, დედინაცვალი ყელში გაჩხერილმა თევზის ფხამ იმსხვერპლა, ხოლო მამა კი სადღაც თათრებში გადაიხვეწა და იქიდან აღარც დაბრუნებულა. ამაზე მეტი თითქოს რაღა უნდა გასჭირვებოდა, მაგრამ არც ამის მერე დაინდო განგებამ. ათ წლამდე მოხუცი ბებია და ერთიც ჭრელი ძროხა ზრდიდნენ და კვებავდნენ, მაგრამ ერთ მშვენიერ დღესაც, ბებია გადატრიალდა და მოკვდა, ხოლო ძროხა დათვმა დატორა. ასე დარჩა სრულიად მარტო და რომ არა კეთილი ხალხი, ალბათ, ვერც ის გაატანდა დიდხანს. სოფელმა შეიკედლა და იშვილა. ეხმარებოდა ყველა, ვისაც რითი შეეძლო და არც უფალმა გაწირა. ერთი თუ ჭადებს უცხობდა, მეორე ბოსტანს უმარგლავდა, ხოლო მესამე სალოცავში სანთელს უნთებდა. ასე გაატარა მთელი ერთი ცივი ზამთარი, მზიანი გაზაფხული, ხვატი ზაფხული და დაღვინებულ შემოდგომაზე კი საზღვარგარეთიდან ჩამოსულმა უფროსმა დებმა ჩამოაკითხეს. გადაეხვივნენ და დაუკოცნეს ნატანჯი ხელისგულები. ჩააცვეს ახლად შეკერილი კოპლებიანი ჩითის კაბა და ქალაქში წაიყვანეს. მის მერე ბევრმა წყალმა იდინა, მაგრამ ეტყობა უფალმა მრავალ განსაცდელთან ერთად, თავისი წილი მადლი და დღეგრძელობაც არგუნა. ძალიან დიდხანს იცხოვრა და იმდენად მხნედ, რომ შვიდ შვილთაშვილს მოესწრო და შვიდივეს უამბო თავისი ცხოვრების ამბავი: მახსოვს, ბებიაჩემი მეუბნებოდა, თეთრები რომ შემოვიდნენ, შენ უკვე ფეხზე დადიოდი და მეც კარადაში დაგმალეო...
მერე კი იყო სიკვდილი. ორკვირიანი და სულისმხუთავი. დამაუძლურებელი. თითქოს ამბავის დასასრული მოახლოვდაო და მასაც სიბერემ შეუტია. ლოგინად ჩავარდა და წარსულის აჩრდილნიც უმალ ამოძრავდნენ. ჯერ უცნობი დედა ეახლა და მერე კი დები. ნასიცხარმა ბოდვას უმატავ და თვალები ჩაუცვივდა. ოჯახი მიუხვდა წუთისოფელს და მღვდელი მოუყვანა საზიარებლად. ის კი იჯდა სავარძელზე ამაყი და სიკვდილის მოლოდინით ცხვირდაგრძელებული. დინჯად უსმენდა მოძღვარს და დასტურის ნიშნად ოდნავ შესამჩნევად ტუჩებს ამოძრავებდა “ამინ”-ო. თავზე ხასხასა წითელი ფერის საბურავი ეკეთა და მისი შემხედვარე, ალბათ, სიკვდილს სიკვდილი რომ არ რქმეოდა, მე მას სიცოცხლეს დავარქმევდი.
მისი ამქვეყნად ყოფნის ბოლო დღეს ზაფხული იდგა და ჰაერი საშინლად დახუთულიყო. ოთახში აშკარად იმაზე მეტი ხალხი იყო, ვიდრე ჩვენ ვხედავდით. ის, მომაკვდავი მოხუცი კი სულს ღაფავდა და თავისი მარადისობაში გამჭოლი მზერით, ძალიან ჰგავდა კაცობრიობას. ბებერს, მანკიერს, მოტეხილს, მაგრამ მაინც რაღაცნაირად ლამაზს, ამაყსა და სახიერს. იგი ზიარებიდან მეორე დღეს გარდაიცვალა და მახსოვს, როდესაც მივედი და ბებიაჩემს შუბლზე ვემთხვიე, ის ჯერ კიდევ თბილი იყო და ნოტიო. მესიამოვნა...
ასეთი სავსე და შთამბეჭდავი წინა, რეინკარნაციამდელი ცხოვრების შემდეგ, საკუთარი ყოფა რაღაცნაირად ჩამქრალი და უღიმღამო ეჩვენებოდა. ის მუშაობდა რომელიღაც მუსიკალურ სკოლა-ინტერნატში მზარეულად. ეზიდებოდა იქიდან მცირეოდენ სასუსნავს თავისი მცირეწლოვანი ქალ-ვაჟისთვის და ყოველნაირად ცდილობდა უკეთესი მომავალი შეექმნა თავისი შვილებისთვის. მეუღლე ხელს უწყობდაო, არ ითქმის, რადგან დილიდან საღამომდე მისი ძირითადი საზრუნავი იყო, სად დაელია. ამიტომაც, სულ სხვადასხვა “თანამებოთლეები” მოათრევდნენ სახლში “გალელეტებულს” და ისიც გაგულისებული ამ პატივისცემით, ხან ერთ მეზობელს აგინებდა და ხანაც _ მეორეს. რაღას იზამდა საწყალი ქალი, უხდიდა ბოდიშს ყველას და ყველაფერს, იდგამდა “წელებზე” ფეხს და ზრდიდა წვრილშვილს. მზე რომ ამოიწვერებოდა, მას უკვე ბოსტანი და სახლის საქმე მოლეული ჰქონდა. მერე აიკიდებდა პატარებს და მიარბენინებდა სკოლა-ბაღში. ამათ რომ დააბინავებდა, შემდეგ ქალაქის ავტობუსის გაჩერებისკენ გარბოდა, რათა საკუთარ შვილებზე უფრო უპატრონოებს გამასპინძლდებოდა სახელმწიფო ნუგბარით. ბოლოს, მოსაღამოებულს ძლივს მიათრევდა დასიებულ ფეხებს სახლისკენ და თან გზადაგზა კრეფდა ნათესაობაში ჩამორიგებულ შვილებს. უფროსი მაზლის ცოლს გამოჰყავდა სკოლიდან, ხოლო უმცროსი კი ბაღის დამლაგებელ გარე ბიძაშვილს. მერე როგორც იქნა, მიატანდა მთელი დღის მონატრებულ სახლ-კარს და იქ კიდევ ნასვამი მეუღლე ხვდებოდა. იწყებოდა ჩხუბი და ერთი აყალ-მაყალი. უმსგავსო ქმარი უმოწყალოდ სცემდა, როგორც ცოლს, ასევე ბავშვებს და თუკი საიდანმე გამშველებელი გამოჩნდებოდა, არც მას სწყალობდა დიდად. ეს სცენა კი იმდენად განუყოფელი ნაწილი იყო მათი ყოველდღიური ცხოვრებისა, რომ პირველი თეფშის გატეხვის ხმაზევე, დამფრთხალი ბავშვები, ინსტინქტურად, ეგრევე კარადისაკენ გარბოდნენ თავშესაფარებლად. ასე გადიოდა დრო. გარბოდნენ დღეები, თვეები და წლები. ბავშვები იზრდებოდნენ, ქმარი დღითიდღე კვდებოდა, სოფელი ცარიელდებოდა, მიწა იფიტებოდა, ძროხას რძე უშრებოდა და ერთადერთი, რაც იგივე რჩებოდა, ეს მისი მოგონებები იყო. მოგონებები წინარე ცხოვრებისა.
*******
მატარებელში სამხედროები ამოვიდნენ. ხნიერ კაცს მათკენ გაექცა თვალი და ეტყობა, მეხსიერებას დაუწყო ჩხიკინი, ვით მინაცრებულ კოცონს. მომსუქნო ქალმა კარგად მენახეთო და აიკრიფა თავისი გუდა-ნაბადი. მძიმე ნაბიჯით წავიდა გასასვლელისკენ და ვაგონიდან ჩასვლისას ერთი წამით შედგა. შენიშნა, რომ ტამბურში ვიღაც გოგო და ბიჭი ერთმანეთს ეხვეოდნენ და ტუჩებში კოცნიდნენ. “უი ქა, ჩვენს დროში(წინარეში), ქმარი ისე გავისტუმრე საიქიოს, რომ ტუჩებში არ მიკოცნია და ნეტა, ეს ახალგაზრდები რა სიმოვნებას ხედავენ ამ ლოშნაობაში.” ჩაილაპარაკა და ჩავიდა, ისე რომ არც მისამართი დაუტოვებია და ტელეფონი კიდევ საერთოდაც არ ჰქონდა სოფელში. უცნაური ქალი კი სდუმდა. წაეგო პაექრობა და მარცხსაც ღირსეულად ხვდებოდა. მერე მატარებელმა რომელიღაც გაჩერებაზე, ერთი, უფრო დიდი, შესვენება გააკეთა. ხალხი აჩოჩქოლდა და დაიწყო ჩანთების ატან-ჩამოტანა. ზუსტად დაძვრის წინ კი ეს უცნაური ქალი წამოიჭრა, თითქოს რაღაც ძალზე მნიშვნელოვანი გაახსენდაო და გასასვლელისკენ გაქანდა. მატარებელმა სიგნალი მისცა და დაიძრა. ქალი დაძრული ვაგონიდან ჩახტა და მუხლებზე დაეცა. თმა გაეშალა და “თრახუნა” ფეხსაცმელი გასძვრა. რატომღაც მომღიმარი სახით წამოდგა და ასკინკილით მივიდა ფეხსაცმლის ასაღებად. მერე კი უცებ შემობრუნდა და ფანჯარასთან მდგომ ხნიერ კაცს ხელი დაუქნია. იმან პასუხად კბილები გამოაჩინა. ქალმა მუხლისთავები გაიფერთხა და სოფლიკენ აიღო გეზი. კაცმა რაღაც “ჩაიბოყინა” და თავის ადგილს დაუბრუნდა. ცოლ-ქმარი გაანჩხლებულ ბავშვს ართობდა, რადგან ამ უკანასკნელს, რაც კი რამ სასუსნავი ეგულებოდა, შეესანსლა და ახლა სეირნობას ითხოვდა. აჯაგრული მშობლებიც დაქროდნენ ვაგონში წინ და უკან. ხნიერი კაცი კიდევ დიდხანს იჯდა თავის ადგილზე და ბოლოს, როცა მისმა გაჩერებამაც მოატანა, რაღაც ჩაილაპარაკა და ჩავიდა. ქმარს მოესმა სიტყვა “სექტანტებიო” და სანამ მეუღლესთან გადაამოწმებდა, იმან დაასწრო და სამას სამოცდა მეხუთეჯერ ჰკითხა, მალე ჩავალთო. ამან, ჰო და გაემზადეო. ისიც დადგა კართან, ასე ბარგასხმულ-ბავშვაკრული და კარგა თხუთმეტ წუთს იდგა ფეხზე, სანამ ჩამოქვეითდნენ.
დაღლილმა მატარებელმა კი ერთი ამოახველა და წამოაღებინასავით. ამოყარა მთელი შიგთავსი, მგზავრ-ტვირთი და ბორბლების ზანტი ტრიალით ჩიხისკენ გაემართა, რათა ორიოდ საათი შეესვენა და მერე ისევ, შემდეგ წრეზე წასულიყო. ძალიან მობეზრდა ერთფეროვანი ადამიანები და მათი ყოფისეული საზრუნავი. საერთოდ აღარ სიამოვნებდა თამაში “სხვისი ცხოვრება”, რადგან აღარც მგზავრების მზერა ხიბლავდა და არც მათი ისტორიები, მითუმეტეს, რომ საკუთარი სატკივარიც აურაცხელი ჰქონდა. “კაცო, იაპონიაში მონორელსი გამოიგონეს, აშშ-ში მაგნიტურ ველზე მოარული მატარებელი და ეს ოჯახქორები კიდევ მე მგონი, “კატელნაიას” ჩადგმას მიპირებენ და ნახშირზე გადაყვანას. რით ვერ მიხვდით ხალხო, რომ დავბერდი და აღარ შემიძლია ეს აღმა-დაღმა სირბილი. მუზეუმში, მუზეუმშია ჩემი ადგილი და არა ამ ოხერტიალობაში... თუმცა კი აბა, რა მიკვირს, როცა აგერ საკუთარი თავისთვის ვერ მიგიხედიათ და დადიხართ ფიქრ-აჩონჩხილები. სულიერი ვერ ჩაგხედავთ თვალებში, ისეთი არეული ცხოვრება გაქვთ. ვინ მოიცლის ჩემთვის? არც არავინ. არა, არა, მენანებით, თორემ კაცმა როგორ უნდა ინატროს მესამე მსოფლიო ომის დაწყება, რომ მერე, იქნებ, მისი დამთავრების პატივსაცემად, ვინმე სხვა გამოუშვან აქ სამუშაოდ. ეჰ, ნწ... ნწ... სულ აღარ გაქვთ ამ ახალგაზრდებს უფროსის პატივისცემა და რიდი, თორემ აბა, ამ რეფორმებისა, თუ რაღაც ჯანდაბის წამოწყება იქნებოდა ასაკოვანი ხალხის წინააღმდეგ?! არა, არა. ნწ... ნწ...” ფიქრობდა, ქანცგამძვრალი მატარებელი და კიდევ კარგი, არავის ესმოდა მისი, თორემ ხომ უმალ მიაძახებდნენ, წადი შენი...
შერვაშიძე გიორგი - Shervashidze Giorgi
⏱️ 1 წთ.
👁️ 2
100%