ფიფქიას ქორწინება
აკოცა თუ არა ლოყაზე პრინცმა ფიფქიას და მანაც თვალი აახილა, მას ისე საშინლად, ისე მაგრად შეუყვარდა ფიფქია, რომ იმწამს მასზე დაქორწინება გადაწყვიტა.
ფიფქიამაც დაინახა თუ არა მის წინ მდგომი მშვენიერი პრინცი, რომელიც მას განცვიფრებული უყურებდა და თვალს არ აშორებდა, მიხვდა, რომ პრინცს ძალიან მოეწონა და ხელი გაუწოდა.
_ შეუყვარდათ ერთმანეთი, ნამდვილად შეუყვარდათ, _ დაასკვნა მაშინვე ფუტფუტამ, ჯუჯების ყველაზე ეჭვიანმა ძმამ და შუბლი მოისრისა.
_ მერე, ჩვენ? _ ამოიკნავლა საცოდავად ჯუჯების ნაბოლარა ძმამ, თუხთუხამ და ცრემლი რომ არ გადმოვარდნოდა, თვალები აახამხამა. _ ჩვენ ხომ ყველას, ყველას საშინლად გვიყვარს ფიფქია?
_ არა, მე ამას ვერ გავუძლებ, _ აღმოხდა ღუღუნას და ალბათ ქვითინსაც დაიწყებდა, ბუტბუტას რომ არ მოესწრო და პირზე ხელი არ აეფარებინა.
_ ვერც მე გავუძლებ.
_ ვერც მე, ვერც მე, _ მიყოლებით ჩაილაპარაკეს დანარჩენმა ჯუჯებმაც და ბუტბუტამაც აღარ იცოდა, რომელი ერთისთვის აეფარებინა პირზე ხელი.
_ მომისმინეთ! _ წამოიწყო ბურტყუნამ.
_ არ მოგისმენთ, არა, შენ უნდა ჭკუის დარიგება დაგვიწყო, ჩვენ კი შეყვარებულები ვართ და მაინც ვერაფერს გავიგებთ! _ შუბლი შეჭმუხნა ფუტფუტამ.
_ დიახ, და ჩაიდეთ მაგ უტვინო თავებში, რომ სიყვარულს ვერაფერს გაუგებ, ის ხან გულში ნემსივით შეგერჭობა და გაგამწარებს, ხან ცეცხლივით მოგედება და გადაგბუგავს, ხან კი მელიასავით მოგეპარება, მოგტაცებს იმ პატარა იმედს, ყველასგან ჩუმად რომ ინახავდი და უკვალოდ გაქრება... შენ კი ისეთ სევდას დაგიტოვებს, ისეთ სევდას...
_ ესეც შეყვარებულია, _ დაასკვნეს ჯუჯებმა და თვალზე მომდგარი ცრემლები ჩუმად მოიწმინდეს. მათ ხომ ყველას სათითაოდ, საშინლად უყვარდათ ფიფქია, მაგრამ, აი, გამოჩნდა შორეული ვარსკვლავიდან მოვლენილი, ულამაზესი, ოქროსთმიანი პრინცი და ფიფქიასაც სწორედ ის შეუყვარდა. ძალიან, ძალიან, ძალიან... ჯუჯები ამ ყველაფერს ერთი თვალის შევლებით მიხვდნენ, ან რა მიხვედრა უნდოდა? ისედაც ნათელი იყო ყველაფერი, პრინცმა აკოცა, გამოაღვიძა და გადაარჩინა ფიფქია. და ისიც სხვას ხომ არ შეიყვარებდა, არა?
ხომ გახსოვთ, როგორც კი ოქროსთმიანმა პრინცმა ფიფქიას აკოცა, ფიფქიას დედინაცვლის ბოროტების სასახლე ხუხულასავით დაინგრა. მაგრამ ჯადოქარი დედოფალი გადარჩა და სულ მალე ნანგრევებიდან ორფეხზე მდგარი ცირკის ძაღლივით წამოიმართა. სამეჯლისო კაბა ნაფლეთებად ეკიდა ტანზე და დედოფალს კი არა, ქუჩის მშიერ მათხოვარს უფრო ჰგავდა. ადგილზე გაკვირვებული ტრიალებდა და თვალები შეშლილივით უელავდა. დიახ, მართალია, გადარჩა, მაგრამ, ფრიი, და რაც კი რამე იცოდა, ყველაფერი თავიდან გამოუფრინდა, სულ ყველაფერი. პირველი კითხვა, რომელიც გაბოროტებულს თავში მოუვიდა, იცით, რომელი იყო?
_ ვინა ვარ? _ აი, რას ცდილობდა გაეგო, მაგრამ ვერაფრით გაიხსენა თუ ვინ ბრძანდებოდა. ვერც იმას მიხვდა, რატომ იდგა სასახლის ნანგრევების შუაში მარტოდმარტო და უფრო მეტიც, არ იცოდა, რა ექნა, რა ეღონა. მის წინ სარკის ნამსხვრევები ეყარა. გამწარებულმა დედოფალმა მთელი ძალით მოუქნია ოქროს დეზებიანი ქოში დამსხრეულ მინის ნარჩენებს, და ჰოი საკვირველებავ, ნამსხვრევებმა იკივლეს.
_ ვაი, ვაი, ვაი, რა ამბავია, რა ფეხებს იქნევ, ის არ მეყოფა, დამსხვრეული რომ ვარ?
დედოფალი ვერაფერს მიხვდა, ვინ ელაპარაკებოდა, ანდა საიდან, ისე გაუკვირდა, ისე, რომ გაკვირვების ნიშნად, ქვედა ტუჩიც კი გადმოუტრიალდა, ისე, როგორც ეს პატარა ბავშვებს ტირილის დროს ემართებათ.
_ ვინა ხარ, რომელი ხარ, ან საიდან მეპასუხები? _ იკითხა გაკვირვებულმა და გარშემო მიმოიხედა. თუმცა ახლო-მახლო, რომ ვერავინ დალანდა, განრისხდა.
_ რომელი ხარ-მეთქი, არ გესმის, თუ ყრუ ხარ?
_ ვინ ვიქნები, სარკე ვარ, შენი სარკე, _ შეტოკდნენ ნანგრევებში საცოდავად მიმობნეული სარკის ნამსხვრევები.
_ ჩემი სარკე? _ გაუკვირდა დედოფალს, რადგან ვერაფრით გაიხსენა რას ნიშნავდა სარკე.
_ ჰოო, ვერ მიცანი? რაღას უყურებ, გამამთელე!
_ გაგამთელო? _ ვერც ამ სიტყვის მნიშვნელობას მიხვდა დედოფალი. _ როგორ?
_ როგორ და როგორც სხვა დროს მამთელებდი, ჯერ რომ გამტეხავდი და მერე მამთელებდი, შენ რა, დაგავიწყდა?
_ რა? დამავიწყდა? რას ნიშნავს დავიწყება? _ ვერაფერს მიმხვდარიყო დაბნეული დედოფალი, რადგან ყველაფერთან ერთად ისიც კი დავიწყებოდა, რას რა ერქვა.
_ მოიცა, მოიცა, შენ რა, არაფერი გახსოვს?
_ რა უნდა მახსოვდეს? _ მხრები აიჩეჩა დედოფალმა.
_ გამამთელე და გეტყვი, _ უპასუხა სარკემ.
_ როგორ? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ როგორ და ძალიან უბრალოდ. მომანათე ხელისგულით და მიბრძანე, რომ გავმთელდე.
_ ხელის გული რაღა ჯანდაბაა? _ ისევ გამწარდა დედოფალი
_ ეჰეე? _ დაუსტვინა სარკემ, _ შენ რა, დამცინი? ასწიე ხელი და მომანათე, არ გაინტერესებს, რა ხდება ქვეყანაზე?
_ ქვეყანაზე რა ხდება, რა ხდება ქვეყანაზე? _ გაიმეორა დედოფალმა.
_ ჰოდა, გამამთელე, რომ მოგახსენო! ასწიე ხელი! _ და სარკის ნამსხვრევები ტკაცატკუცით აწკრიალდნენ.
_ სად დევს მერე ეგ ხელი, სად? _ აყვირდა უცბად დედოფალი.
_ ცხრა მთას იქით... სად იდება, მხრებზე გაბია! _ დაიყვირეს ახლა სარკის ნამსხვრევებმა.
_ მხრებზე მაბია... _ ისევ წამოიწყო დედოფალმა. _ მაგრამ მხრები, მხრები სად მაბია, რომ არ ვიცი?
_ მხრები ტანზე, ტანზე! _ მოთმინება გამოელიათ სარკის ნამსხვრევებს.
_ ტანი, მხრები, ხელები! რა ჯანდაბებია, ნეტა!? _ ისევ იკითხა დედოფალმა. იდგა გაკვირვებული და არ იცოდა რა ექნა, როგორ მოქცეულიყო.
სწორედ ამ საშინელ დღეში იყო ჯადოქარი, როცა სასახლის ნანგრევებს, მისი ტაკიმასხარა მიუახლოვდა და დედოფლის დანახვაზე განცვიფრებული ახტა და დახტა.
_ დედოფალო, თქვენ მაინც გაცოცხლდით? აკი სასახლის ნანგრევებში მოხვდა და მოკვდაო? მაგრამ ვიცოდი, ვიცოდი, რომ მაინც გაცოცხლდებოდით.
თუმცა, დედოფალი ვერც იმას მიხვდა, რას ნიშნავს გაცოცხლება, მაინც წელში გასწორდა და დაეჭვებულმა უპასუხა:
_ დიახ, გავცოცხლდი, მაგრამ შენ ვინა ხარ, რომ ვერ მიცვნიხარ?
_ აჰა, ახალი გამოცანა მოიგონე, არა, რომ გამცოცხო, _ შეეშინდა ტაკიმასხარას.
_ არა, მართლაც ვერ გცნობს, ვერა! მე მგონი, რაც კი რამე იცოდა, ყველაფერი თავიდან გამოუფრინდა. _ აყვირდნენ სარკის ნამსხვრევები.
_ შენი თვალით დაინახე? _ შეეკითხა სარკეს ტაკიმასხარა.
_ რა? _ ვერ მიუხვდა სარკე.
_ რა და ცოდნა ანუ ტვინი, რაც თავში ეყარა, შენი თვალით დაინახე, როგორ გამოუფრინდა და სადღაც გადაიკარგა?
_ არა, მართალია, მე ეგ არ დამინახავს, მაგრამ ნამდვილად გამოუფრინდა, იმიტომ, რომ ვერაფერს ვეღარ იხსენებს. ვეუბნები გამამთელე-მეთქი და ეგ კი დგას და იმას მკითხაობს, ნეტა, ვინა ვარო... ბედი არ გინდა? _ აწკრიალდნენ სარკის ნამსხვრევები.
_ რატომ არ გაამთელებ, რაღას უყურებ, ვერ ხედავ, რა დღეშია შენი საყვარელი სარკე? _ მიუბრუნდა დედოფალს ტაკიმასხარა.
_ ვერ იხსენებს როგორ უნდა გამამთელოს. გაიძახის: ხელი სად მაბიაო, მხარი სად მაბიაო, თავი სად მაბიაო? იცი, სანამ სასახლე დაინგრეოდა, ჩემ წინ იდგა და იპრანჭებოდა. ჰოდა, პირველი სვეტი რომ გადმოიქცა, პირდაპირ თავზე დაეცა და, ალბათ, რაც კი რამე იცოდა, თავის ტვინიანად თავიდან გამოუბერტყა.
_ ჯადოქარო, უფლებას მომცემთ, რომ მოგიახლოვდეთ და გიკარნახოთ სარკე როგორ უნდა გაამთელოთ? _ მიუბრუნდა ისევ დედოფალს ტაკიმასხარა.
_ რა? უფლება უნდა მოგცე? ჯერ მითხარი უფლება რა არის, ეგეც მე მაბია? თუ ჯიბეში მიდევს? _ და დედოფალმა თავისი ჩამოძონძილი კაბის უზარმაზარ ჯიბეებში დაიწყო ქექვა.
_ რას ეძებ? _ გაუკვირდა ტაკიმასხარას.
_ უფლებას, რომ მოგცე, _ უპასუხა დედოფალმა.
_ იცი, რა? _ წამოიწყეს ისევ სარკის ნამსხვრევებმა. _ ტყუილად ელაპარაკები, მაინც ვერაფერს გააგებინებ. მიდი, ხელი მოჰკიდე და მოანათებინე!
_ კარგი, _ დაეთანხმა სარკეს ტაკიმასხარა და დედოფალს მიუახლოვდა. _ შენ რა, მართლაც დაგავიწყდა, როგორ უნდა გაამთელო სარკე?
დედოფალმა ამ სიტყვებზე თვალები აახამხამა და ტაკიმასხარა მიხვდა, რომ ჯადოქარს მართლაც აღარაფერი ახსოვდა.
_ აი, ეს შენი მარჯვენა ხელია, დაიმახსოვრე. ამ ხელით აცოცხლებ და გარდაქმნი. _ ტაკიმასხარამ მარჯვენა ხელზე მიუთითა დედოფალს.
_ გარდავქმნი? ეგ რაღაა? _ ვერც ამ სიტყვის მნიშვნელობას მიხვდა დედოფალი.
_ რაა და, შეგიძლია, მაგალითად, სპილო ჭიანჭველად აქციო, ან თუნდაც კოღოდ. კოღო და ჭიანჭველა კი სპილოდ.
_ მართლა? ცარიელი ხელით? _ პირი დააღო დედოფალმა.
_ ხელით, ჰო, ხელით! შენ ხომ ჯადოქარი ხარ, ჯადოქარი! _ მობეზრდა ამდენი ჩიჩინი ტაკიმასხარას და ჯადოქარს ახლა მეორე ხელზე მიუთითა.
_ აი, ეს ხელი კი მარცხენაა. ამ ხელით, შეგიძლია, მოკლა ან სულაც გააქრო, ან დაამსხვრიო და ნაფლეთებად აქციო ყველაფერი... როგორ არ გახსოვს, შენ ხომ ყოველივეს სპობდი და ანადგურებდი... შენ ხომ ყველაზე, ყველაზე ბოროტი დედოფალი ანუ ჯადოქარი ხარ ამქვეყნად... _ როგორც პატარა ბავშვს ისე უხსნიდა ის ჯადოქარს, _ აბა, ასწიე მარჯვენა ხელი! ასე! ახლა კი გაშალე მტევანი და ხელისგულით მიანათე! _ და ტაკიმასხარამ თვითონ გააშლევინა ჯადოქარს თითები. რომლის ხელისგულიდან სინათლის სხივებმა იფეთქა და სარკის ნამსხვრევებს მიანათა. ნამსხვრევები იმწამს ათასფრად აკიაფდა და ერთად მიქუჩდა. _ ძალიან კარგი! _ დაასკვნა ტაკიმასხარამ. _ ახლა კი პირი დააღე და თქვი: გამთელდი!
_ გამ-თელ-დი! _ დამარცვლა დედოფალმა და იმწამს მის თვალწინ მისი მშვენიერი სარკე მართლაც გამთელდა. გამთელდა მოჩუქურთმებული ოქროსფერი სარკის ჩარჩოც და ჰაერში გასრიალდ-გამოსრიალდა, რის გამოც რაც ახლომახლო იყო იმწამს სარკეში აისახა და შეშინებულმა დედოფალმაც თვალებზე ხელი აიფარა.
_ რა დაგემართა? შენ რა, არ იცი, რომ რაც აქეთ არის, სარკის იქითაც იგივეა? _ შეაჭანჭყარა დედოფალი ტაკიმასხარამ და თვალებიდან ხელი ჩამოაღებინა. სარკე კი მისრიალდა და მათ წინ გაჩერდა.
დედოფალს სარკიდან ვიღაც თმაგაჩეჩილი, თვალებდასიებული, დაფლეთილკაბიანი, გაკაპასებული ქალი შემოსცქეროდა.
_ ეს ვინ არის, ღმერთო ჩემო, რა საშინელებაა? _ იკითხა მან და სარკეში თავის თავს კიდევ უფრო კარგად დააკვირდა.
_ ვინა და თქვენა ხართ, ჯადოქარო, სხვა ვინ იქნება? _ გაიცინა ტაკიმასხარამ, _ ვერ ხედავთ, რა ლამაზი და მშვენიერი ხართ?
_ ააა, ლამაზი და მშვენიერი... _ ამოსკდა ახლა კი დედოფალს და ყოველივე გაახსენდა, რაღა თქმა უნდა ისიც, ვინც ბრძანდებოდა. _ ღმერთო ჩემო, ნუთუ ეს მე ვარ? _ და დედოფალმა ორივე ხელი გაჩეჩილ თმებზე იტაცა.
_ დიახ, დიახ, ნამდვილად თქვენ ბრძანდებით, თუ არ გჯერათ, ვისაც გინდათ, იმას ჰკითხეთ! _ ირონიულად ჩაიცინა ტაკიმასხარამ.
დედოფალი წელში გასწორდა, შუბლი შეკრა და დაეჭვებულმა იკითხა:
_ აბა, მომახსენე, მაშინ, ჩემო ოქროსვარაყიანო სარკე, ვინ არის ამ ქვეყნად ყველაზე ლამაზი და მშვენიერი?
_ ერთ დროს შენ იყავ ლამაზი, მაგრამ გულქვა და ცბიერი, გშვენოდა ოქროსფერი თმა და დიდებული იერი...
_ მერე, მერე? _ ვერ მოითმინა და მთელი ხმით წამოიკივლა დედოფალმა.
_ რა მერე? _ ეწყინა სარკეს, რადგან ლექსი შეაწყვეტინეს. _ ვითომც არ იცი, რომ ფიფქიაა დღეს ყველაზე ლამაზი, მერამდენედ უნდა მკითხო?
და დედოფალს ახლა უფრო ნათლად გაახსენდა ყოველივე. გაახსენდა თუ რა არის _ სიცოცხლე და სიკვდილი. გაახსენდა თუ რა არის _ სიკეთე და ბოროტება. გაახსენდა თუ ვინაა ფიფქია და რაც ყველაზე მთავარია, გაახსენდა თუ ვინ იყო და არის თვითონ. დიახ, რომ ის ყველაზე ბოროტი და გულქვა დედოფალია, რომელიც კი არსებობდა და არსებობს ამ ქვეყნად. და არა მარტო დედოფალი, ჯადოქარიც კი, ბოროტი და ავი ჯადოქარი. და, რა თქმა უნდა, ვეღარ მოითმინა:
_ აჰაა! _ დაჰკივლა მან ისევ სარკეს. _ აბა, მომახსენე, ჩემო მშვენიერო სარკევ, სად ბრძანდება და რას აკეთებს ამ წუთას ფიფქია!?
_ რას აკეთებს და ქორწინდება, თქვენო უმდაბლესობავ! _ უპასუხა სარკემ.
_ ქორწინდება? _ შეჰკივლა დედოფალმა. _ უჩემოდ? ვისზე?
_ ვისზე დაქორწინდება? რა თქმა უნდა, თავისი ოცნების პრინცზე, რომელმაც ლოყაზე აკოცა და გამოაღვიძა.
_ სად იხდიან ქორწილს?
_ ჩაიხედეთ, ქალბატონო, სარკეში და თქვენი თვალით დაინახავთ.
_ არა, არ ჩავიხედები, მე ამას ვერ გავუძლებ. თურმე ქორწინდება კიდეც. მე, რომელიც უთვალავი წლის ვარ, არასოდეს, არასოდეს გამივლია თავში დაქორწინება, მაგას კი, შეუსრულდა თუ არა თექვსმეტი წელი, მაშინვე გათხოვება გადაწყვიტა. წარმოგიდგენიათ? მაგრამ სანამ მე ცოცხალი ვარ, ფიფქია ქორწილს ვერ ეღირსება, ვერასოდეს!
_ რას აპირებთ, თქვენო უმდაბლესობავ?
_ როგორ თუ რას ვაპირებ? ქორწილი უნდა ჩავუშალო, სხვა რა?
_ მერე, თქვენ გგონიათ ჯუჯებს გაუმკლავდებით? მოერევით? _ გაიცინა ტაკიმასხარამ.
_ იცინე, იცინე! იცი, რას ვუზამ მაგ შენს ქონდრისკაცებს? პაატარა, ნეკის ფრჩხილისხელა ლილიპუტებად გადავაქცევ!.. ცოცხი, სად არის ჩემი ცოცხი! უნდა მივასწრო, სანამ ქორწილი დაწყებულა... _ აჩქარდა უცბად დედოფალი.
_ მაგრამ თქვენი ცოცხი რომ მოკვდა? _ თვალებში მიაჩერდა ტაკიმასხარა დედოფალს.
_ მოკვდა? _ ვერ დაიჯერა დედოფალმა.
_ დიახ, ნაგრევებში მოჰყვა და ფეხები გაფშლიკა. ვერ მოასწრო გაფრენა. აი, იქ დავმარხე და ძეგლიც დავადგი ზედ, ქვის ცოცხი. _ და ტაკიმასხარამ დედოფალს ტყის პირას ახორხლილი პატარა საფლავი დაანახვა, რომელსაც მართლაც ედგა ზედ ჯვრის ნაცვლად ქვის ცოცხი.
_ როგორ მეწყინა, მე ხომ მაგ ცოცხთან ერთად მთელი ვარსკვლავეთი მაქვს შემოვლილი. _ გული დასწყდა დედოფალს.
_ და უამრავი ბოროტება ჩადენილი, _ დაამატა ტაკიმასხარამ. _ აი, წარწერაც კი გავაკეთებინე მუხლუხოებს.
დედოფალი დააკვირდა და ცოცხის ქვის ტარზე მართლაც ამოიკითხა შავი ასოებით ამოკაწრული ეპიტაფია:
`აქ განისვენებს ჯადოქარის ბოროტი ცოცხი, რომელიც, ერთ დროს, თავზარს სცემდა ვარსკვლავთ სამეფოს~...
_ ცოცხი მომიკლეს, ჩემი მფრინავი, ჩემი ერთგული, უღალატო ცოცხი! არ ვაპატიებ, არასოდეს, მაგ მართლაც ჯუჯებს, მაგ ქონდრისკაცებს, მაგ ლილიპუტებს. დამაცათ, თქვენა!
_ მაინც რას აპირებთ, თქვენო უმდაბლესობავ! თქვენ რა, ომი გინდათ ჯუჯებს გამოუცხადოთ?
_ დიახ, ყველას, სულ ყველას, ჩემს ჯადოსნურ ტაფაზე მოვხრაკავ!
_ ვის ყველას?
_ შვიდივე ჯუჯას, და იმ ჩემზე ლამაზ ფიფქიასაც, თავის ოცნების პრინცთან ერთად.
_ შეწვავთ, შეხრაკავთ და მერე მიირთმევთ? რას აღარ გადაეყრები ამ ზღაპრებში... _ დასერიოზულდა ტაკიმასხარა.
_ ბევრს ნუ ლაქლაქებ, მოემზადე, უნდა გავწიოთ!
_ საით? ქორწილში? მიწვეულები რომ არ ვართ?
_ ბაზარში, ბაზარში, ახალი მფრინავი ცოცხის საყიდლად. ყველაზე სწრაფი, ქარზე ჩქარი, ქარზეც, ელვაზეც სწრაფი ცოცხი უნდა ვიყიდო!
_ მე, მე რას მიპირებთ? _ იკითხა უყურადღებოდ დარჩენილმა სარკემ.
_ შენ? _ და დედოფალმა მარცხენა ხელი ასწია, მტევანი გაშალა და სარკეს მიანათა, _ გატყდი, ნამსხვრევებად იქეცი!
_ ვაიმე, ვაიმე! _ დაიყვირა სარკემ, საცოდავად დაიგრიხა, ბროლის ზადაპირი აუკანკალდა, დაებზარა და ოქროთი მოვარაყებულ ჩარჩოიანად ასი ათას ნატეხად დაიმსხვრა.
_ მიმოიფანტე მთელ ქვეყანაზე, დაიმახსოვრე სად რა ხდება, ვინ რას ცოდვილობს, რომ მერე, როცა გაგამთელებ, დაწვრილებით მომახსენო სულყველაფერი! _ უბრძანა სარკეს დედოფალმა.
მაშინვე სარკის ყველა ნამსხვრევი შხუილით მოსწყდა მიწას და ელვის უსწრაფესად გაქრა.
_ ახლა კი ბაზრისაკენ! _ ბრძანა დედოფალმა და ტყვიასავით გავარდა, უკან კი ტაკიმასხარა მიჰყვა.
ცოცხების ბაზარში, რომელიც ქვესკნელის ერთ მიყრუებულ კუნძულზე მდებარეობს, უამრავი ჯადოქარი, ჭინკა და ალქაჯი ირეოდა. ბაზარს უხილავი გადაულახავი ჯადოსნური ღობე ჰქონდა შემოვლებული. როგორც კი დედოფალი და მისი ტაკიმასხარა ჯადოსნურ ღობეს მიადგნენ, მაშინღა მოაგონდათ, რომ თუ ჯადოსნურ სიტყვას არ იტყოდნენ, კარს ვერ შეაღებდნენ. იმტვრიეს ორივემ თავი, მაგრამ ის სიტყვა ვერაფრით გაიხსენეს. არადა, თავიანთი თვალით ხედავდნენ, ჯადოსნური ღობის იქით როგორ რიგდებოდა, მათთვის ასე სანუკვარი, ფრენია ცოცხები. მიადგებოდა: ეშმაკი, ჭინკა, ქაჯი თუ ალი ბაზრის ღობეს, რაღაც სიტყვას თავისთვის ჩაიჩიფჩიფებდა და ბაზარში უმტკივნეულოდ შედიოდა და გამოდიოდა. დედოფალმა და ტაკიმასხარამ კი ერთი სამჯერ მაინც დაარტყეს წრე ბაზარს, ერთიორგან მხარიც მიარტყეს ღობეს, თავითაც სცადეს, განსაკუთრებით ტაკიმასხარა აქტიურობდა, რომ პატრონისთვის ერთგულება დაემტკიცებინა. გამოიქცეოდა შორიდან და მთელი ძალით ურახუნებდა თავს უხილავ კედელს. თავზე ერთი ათი კოპი მაინც დააჯდა, მაგრამ, რომ ვერაფერს გახდა, ადგა და ამ ამბავს მოეშვა.
_ იცი, რა? რომელიმე ჭინკა უნდა დავიჭიროთ და დავასაჩუქროთ, _ მოიფიქრა ბოლოს ტაკიმასხარამ.
_ რით, რატომ? – ვერ მიუხვდა ვერაფერს დედოფალი.
_ იმიტომ რომ ჯადოსნური სიტყვა გამოვტყუოთ.
_ საჩუქარი?
_ დაპირდი, რომ ალქაჯად გადააქცევ.
_ მიდი, დაიჭირე! _ უფლება მისცა დედოფალმა ტაკიმასხარას და მანაც პირველივე ჭინკას სტაცა ფეხში ხელი.
_ ხელი გამიშვი, რა გინდა, რომელი ხარ? _ აწრიპინდა იმწამს ჭინკა და ერთი ვაი-უშველებელი ატეხა: მიშველეეთ! აქეთ-აქეთ! სადა ხართ, ჭინკებო, ალებო, ალქაჯებოო, რომ რაც კი ბაზარში ჭინკა, ალი და ქაჯი იყო, ყველა მათკენ გამოიქცა.
_ რა ხდება, რა გინდათ ამ ბავშვისგან, რატომ გაკოჭეთ? _ მაშინვე ხელიდან გამოგლიჯეს თავისიანებმა ჭინკა დედოფალს და ტაკიმასხარას.
_ არა, არაფერი, _ მოახსენა გარსშემოჯარულ ჯადოსნებს ტაკიმასხარამ. _ უბრალოდ, ჭინკაა და ჩვენ კი ალქაჯად გვინდოდა გვექცია.
_ ალქაჯად? რატომ? _ აწრიპინდა ჭინკა. _ მე ისეთი ალქაჯი და-ძმა მყავს, თავსაც მოვიკლავ, იმათ რომ დავემსგავსო.
_ არა, იცით, რა? ჩვენ უბრალოდ, ცოცხის ყიდვა გვინდა, ჯადოსნური სიტყვა კი გადაგვავიწყდა და ბაზარში ვერ შევსულვართ! _ თავი იმართლა ტაკიმასხარამ.
_ ეჰეე? საკუთარი სახელები დავიწყებიათ. _ გაიკვირვეს ჭინკებმა და სიცილი დააყარეს.
_ ეტყობა, ძალიან მაგარი ჯადოქრები არიან, _ დააყოლა ერთ-ერთმა ჭინკამ და ამაზეც ერთი სიცილ-ხარხარი ატყდა.
მოკლედ, ჭინკების ლაშქარი მიტრიალდა და ისევ ბაზარს შეესია.
_ რა მქვია? _ მიუბრუნდა გაცეცხლებული დედოფალი ტაკიმასხარას.
_ ბოროტი დედოფალი, _ უკარნახა ტაკიმასხარამ.
_ შენ?
_ მე ტაკიმასხარა. სხვა რა უნდა მერქვას? _ გაიკვირვა ტაკიმასხარამ.
_ ჩქარა ბაზარში, თორემ კარგ ცოცხებს სხვები დაიტაცებენ და ჩვენ ნაყარ-ნუყარიღა დაგვრჩება, _ და ორივე ჯადოსნური კედლისკენ გაიქცა.
_ ბოროტი დედოფალი, ბოროტი დედოფალი, _ იმეორებდა ბოროტი დედოფალი.
_ ტაკიმასხარა, ტაკიმასხარა, _ იმეორებდა ტაკიმასხარა.
ამიტომაც სულ ადვილად გადალახეს უხილავი კედელი და შუაგულ ბაზარში აღმოჩნდნენ.
დედოფალმა პირველივე ცოცხს დასტაცა ხელი.
_ რა ღირს? _ შეეკითხა ის, ცოცხის გამყიდველს, რომელიც მიწაზე ჭიანჭველების ჭიდაობას აკვირდებოდა და მას ზედაც არ უყურებდა.
_ ძვირია. შენ მაგას ვერ იყიდი. _ უპასუხა გამყიდველმა და თავი მოიფხანა.
_ სადაურია? _ მკაცრად ჰკითხა ცოცხზე ჯადოქარმა.
_ ცეცხლის ვარსკვლავი გაგიგია? ჩემნაირი ცოცხი ამ ბაზარში არავის არა აქვს.
_ სისწრაფე?
_ კუდიანი ვარსკვლავივით სწრაფია.
_ ფასი?
_ ფასი? _ გამყიდველი მაგრად ჩაფიქრდა. _ სამი წყვილი მოლაღური, სამი წყვილი ბულბული და სამი წყვილი იადონი.
_ რა ამბავია? მაგდენი მგალობლებით ხომ მთელ ბაზარს ვიყიდი, _ გაიკვირვა დედოფალმა.
_ ჰოდა, იყიდე, _ ეწყინა გამყიდველს და ისევ ჭიანჭველებს მიუტრიალდა.
_ წამოდი! _ მკაცრად უთხრა ტაკიმასხარას დედოფალმა და სხვა ცოცხებისკენ გასწია.
_ ეეჰ, _ ამოიოხრა ტაკიმასხარამ.
_ რა ეჰ? _ მიუბრუნდა დედოფალი.
_ კაი ცოცხი იყო, ძალიან მაგარი.
_ ცოცხების მეტი რაა? აბა გახედე, _ ხელი აუქნია დედოფალმა.
_ ცეცხლში ნაწრთობი სულ სხვაა, _ დანანებით წარმოთქვა ტაკიმასხარამ.
_ არა, ჯერ ყველა ცოცხი უნდა ვნახო, ყალბი რომ არ შემომაპარონ... _ თქვა დედოფალმა და მარცხნივ ჩამწკრივებულ ცოცხების რიგს გახედა.
რანაირ ცოცხს არ ნახავდა აქ კაცი. რა ზომისა გინდა, რა ფერისა გინდა, რა მასალისა გინდა: ხისა, რკინისა, ვერცხლისა, ოქროსი თუ ბროლისა?
დედოფალმა ერთ მსხვილ ცოცხს დაადგა თვალი, რომელსაც ტარის გარშემო რკინის წვრილი ნალები ერტყა.
_ რა ღირს? _ შეეკითხა ის გამყიდველს, რომლის თვალის ბუდეებიდან თაგვები იმზირებოდნენ და ტუჩებს აცმაცუნებდნენ, თავზე კი აბლაბუდას ქუდი ეხურა და ობობები დააცოცავდნენ.
_ სამი კონა ბუზი, სამი კონა კრაზანა და სამი კონა პეპელა, _ უპასუხა აბლაბუდას ქუდიანმა.
_ რა ამბავია, რა გაძვირებულა ყველაფერი? _ ჩაიბუზღუნა დედოფალმა.
_ მაშ რით გამოვკვებო ჩემი თაგვები და ობობები? _ გაიკვირვა გამყიდველმა, _ მაშ, მუქთად ხომ არ გადავყრი? იცი, რა ცოცხებია?
_ რა ცოცხებია? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ ცაშიც დაფრინავს და მიწაშიც, _ მოკლედ მოუჭრა გამყიდველმა.
_ წყალში? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ წყალში, არა! წყალში ხომ დაჟანგდა, ვერ ხედავ, ნალები რომ არტყია?
_ სადაურია? _ მაინც შეეკითხა დედოფალი. თუმცა ყიდვას აღარ აპირებდა.
_ ვირთხის ნალების კუნძულიდანა ვარ, გაგიგონია? _ შეეკითხა გამყიდველი.
_ რომელი, რომელი? თაგვებს ფეხზე რკინის ნალებს რომ აჭედებენ?
_ სწორედ მაქედან გახლავართ, ჩვენისთანა ცოცხს, ტყუილია, ვერავინ ვერ მოგყიდის.
_ კარგია, ვიყიდოთ, _ ურჩია დედოფალს ტაკიმასხარამ. რადგან ქალების ამბავი იცოდა, მთელ ბაზარს ერთი ათჯერ მაინც რომ შემოივლიან და ბოლოს ცოცხის მაგიერ კაბებს რომ ყიდულობენ.
_ რით არის კარგი _ იჟანგება. არა, არა... ჩემი ცოცხი, ცაშიც უნდა დანავარდობდეს, მიწაშიც დაძვრებოდეს და წყალშიც ყურყუმელაობდეს. წამოდი, წამოდი!
დედოფალმა ახლა ერთ მოოქროვილ, ტარის თავში ძაღლის კუდივით ამოგრეხილ წითელ ღეროებიან ცოცხს დაადგა თვალი.
_ დაფრინავს? _ შეეკითხა ის გამყიდველს, რომელსაც შუბლს დაბლა თვალების ნაცვლად ორი პირი ჰქონდა, პირის ადგილზე კი თვალი.
_ დაფრინავს, _ თქვა მარჯვენა პირმა, _ არ დაფრინავს, _ თქვა მარცხენამ.
_ ე, რა გავიგო, ასე? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ ყველაფერი, _ თქვა მარჯვენა პირმა. _ არაფერი, _ თქვა მარცხენამ.
_ აი, _ პირებზე მიუთითა დედოფალმა ტაკიმასხარას _ აი, ამას ჰქვია ნამდვილი ორპირობა.
_ სწორია, _ თქვა მარჯვენა პირმა. _ არასწორია, _ თქვა მარცხენამ.
_ მიყიდე, რაა? მიყიდე და ბედს გწევ. _ ალაპარაკდა უეცრად თვითონ ცოცხი.
_ როგორ? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ როგორ და, მე იმდენი ბოროტების რეცეპტი ვიცი, რამდენიც ქვიშაა ზღვაში და ცაზე კი ვარსკვლავები. _ უპასუხა ცოცხმა.
_ ფრენა? _ შეეკითხა დედოფალი.
_ ვიცი, _ უპასუხა ცოცხმა.
_ როგორ?
_ ფრინველივით.
_ ცურვა?
_ ვიცი.
_ როგორ?
_ თევზივით.
_ მიწაში ძრომა?
_ ვიცი.
_ როგორ?
_ გველივით.
_ რა უნდა მოგცე ამ ცოცხში? _ შეეკითხა ორპირა გამყიდველს დედოფალი.
_ ცეცხლი, _ თქვა მარჯვენა პირმა. _ წყალი, _ თქვა მარცხენამ. _ მიწა, _ თქვა მარჯვენამ. _ ჰაერი, _ თქვა მარცხენამ. _ მზე, _ თქვა მარჯვენამ, _ მთვარე, _ თქვა მარცხენამ. _ წვიმა, _ თქვა მარჯვენამ. _ ქარი, _ თქვა მარცხენამ. _ ელვა, _ თქვა მარჯვენამ. _ მეხი, _ თქვა მარცხენამ.
_ კარგით, კარგით, _ გააჩუმა პირები დედოფალმა. _ ამ ერთ ცოცხში თქვენ მთელი სამყარო გინდათ?
_ დიახ! _ თქვა მარჯვენა პირმა. _ არა, _ თქვა მარცხენამ.
_ გავგიჟდები, _ თქვა დედოფალმა.
_ მეც, _ თქვა ტაკიმასხარამ.
_ გაძლევთ, _ მოიფიქრა ცბიერმა დედოფალმა. _ ყველაფერი თქვენია: ცეცხლი და წყალი, მიწა და ჰაერი, მზე და მთვარე, წვიმა და ქარი, ელვა და მეხი. თანახმა ხართ?
_ დიახ, _ თქვა მარჯვენა პირმა. _ არა, _ თქვა მარცხენამ.
_ აააა! _ დაიკივლა გაგიჟებულმა დედოფალმა, კაბა აიწია და ცოცხს გადააჯდა, უკან კი ტაკიმასხარა შემოახტა. _ ცაში! _ დაიკივლა დედოფალმა და ცოცხს დეზები შემოჰკრა.
_ ჩქარა, ჩქარა, თორემ გამოგვიდგებიან და დაგვეწევიან... _ ხელები შემოხვია და დედოფალს აეწება ტაკიმასხარა.
_ ერთი გამოგვიდგება, მეორე _ არა, ერთი დაგვეწევა, მეორე _ ვერა? ჯანდაბას მაგათი თავი და ორივე პირი... _ და დედოფლის ხელში გაჩენილმა შოლტმა ჰაერში ლარივით გაიწუილა.
ცოცხმა თავი მოატრიალა და დედოფალს თვალებში შეხედა.
_ ნუ იქნევ, რა, მაგ ფეხებს! _ უყვირა მან დედოფალს.
_ რა? _ ვერ მიუხვდა დედოფალი.
_ რა და წიხლების კვრას შეეშვი და მაგ შოლტსაც ნუ აზუზუნებ ტყუილად! არ დამინგრია ფერდები? შენ მე ცხენი ხომ არ გგონივარ? _ ფოჩები გააქნია ცოცხმა. _ მოგეწონება, რომ გადმოვიღო ჩემი ტარი და გრეკო მაგ თავში?
_ კაი, კაი, _ უპასუხა დედოფალმა, თავისთვის კი გაიფიქრა: ეჰ, რა დრო დადგა, ცოცხსაც კი ვერ გამოწრთვნი შენ გემოზეო, და ერთიც არ შემოჰკრა დეზები? იმიტომ, რომ მაშინვე დაავიწყდა თუ რა სთხოვა ცოცხმა. იმანაც გაშალა იმ წუთას თავისი დაგრეხილი ტარი, დაატრიალა და ისეთი რეკა შუბლში, დედოფალს ჯერ თვალები დაუელმდა, მერე კი უამრავი ნაპერწკალიც წამოსცვივდა.
_ ბოდიში, ბოდიში! აღარ ვიზამ, აღარ! _ და შეშინებულმა ფეხები გაჩაჩხა, რომ კიდევ არ დავიწყებოდა და არ ამოეცხო ცოცხისთვის დეზები.
ვისაც ცოცხით უფრენია, ძალიან კარგად იცის, რომ ფრენისას ტარი წინ უნდა იყოს, ფოჩები კი უკან. ხოლო მხედარი ტარზე თავით წინ გაწოლილი. სწორედ ასე იწვა ფეხებგაჩაჩხული დედოფალი ცოცხის ტარზე. უკან კი ტაკისმასხარა ჰყავდა შემომჯდარი. ჰოდა, ამ ტაკიმასხარამ თავისი თვალით დაინახა, როგორ დააჯდა დედოფალს რქასავით უზარმაზარი კოპი შუბლზე. იცოდა, დედოფალი მაგრად მოსცხებდა, მაგრამ თავი მაინც ვერ შეიკავა და ფხუკუნი წასცდა.
_ რა გაცინებს? _ თვალები დაუბრიალა ტაკიმასხარას დედოფალმა.
_ ქარი მიღიტინებს, _ იცრუა ტაკიმასხარამ და კიდევ ერთხელ ჩაიფხუკუნა. დედოფალმა ხელი მოივლო რქაზე და მიხვდა, რაც აცინებდა ტაკიმასხარას. `ესღა მაკლდა, რას დავემსგავსე, რას?~ გაიფიქრა გამწარებულმა, მაგრამ რა უნდა ექნა? `როგორმე მშვიდობიანად დავფრინდეთ და მერე მე ვიცი, სათითაო ღერი უნდა დავაცალო, ავკუწავ, წამებით მოვკლავ...” ემუქრებოდა ცოცხს დედოფალი და კიდევ ხომ არ გამზრდიაო, ხელს წარამარა კოპზე იკიდებდა
ცოცხი კი შხუილით მიჰქროდა ცაში. მალე უხილავი კედელიც გაჰკვეთა და ჯუჯების მღვიმისკენ გაფრინდა.
გათენდა ქორწილის დილა და ჯუჯათა შესანიშნავი შვიდეულიც აწრიალდა. მათ მხოლოდ ერთი დღე ჰქონდათ, რომ ფიფქია საქორწინოდ გამოეწყოთ და შორეული ვარსკვლავეთის ოქროსთმიან პრინცს ღირსეულად დახვედროდნენ. ყველანი ეზოში გამოეფინნენ და მოუთმენლად ელოდნენ, როდის გამოიღვიძებდა და გამოვიდოდა გარეთ ფიფქია.
როგორც კი ღამის პერანგში გამოწყობილი ფიფქია ჯუჯების მღვიმის აივანზე გამოჩნდა, ბურტყუნამ ხელი აიქნია და ჯუჯებმაც ერთმად დააგუგუნეს:
_ დილა მშვიდობისა, დილა სიხარულისა, მთელ სამყაროში ყველაზე, ყველაზე ულამაზესო, ფიფქია. გილოცავთ, გილოცავთ! _ და ჯუჯებმა ქუდები ჰაერში აისროლეს.
_ დილა მშვიდობისა, მაგრამ რას მილოცავთ? _ გაუკვირდა ფიფქიას.
ჯუჯები ერთხმად აყაყანდნენ.
_ ფიფქია, დღეს შენი... დღეს შენი...
_ ერთ-ერთმა მითხარით, არაფერი მესმის...
_ მე ვეტყვი, მე ვეტყვი... _ არ აცდიდდნენ ერთიმეორეს ჯუჯები.
_ გაჩუმდით! თუხთუხა მეტყვის, დანარჩენები მოუსმენთ...
_ მე უნდა ვუთხრა, მე, მე, მე... _ გაუხარდა თუხთუხას.
_ გისმენ! _ ბრძანა ფიფქიამ.
_ ფიფქია, დღეს შენი, დღეს შენი ქორწინების დღეა, ფიფქია. დღეს შენს წასაყვანად შორეული ვარსკვლავეთის ოქროსთმიანი პრინცი გვესტუმრება და... _ უეცრად თუხთუხას ქვითინი აუვარდა. სხვებიც აჰყვნენ და ყველა ერთად ატირდა. თვალებიდან წყალივით მოსდიოდათ ცრემლი და ვეღარ ჩუმდებოდნენ.
_ რა გატირებთ, რა? ვთხოვდები, ხომ არ ვკვდები, არა? _ განცვიფრდა ფიფქია.
_ მაგრამ ჩვენც რომ გვიყვარხარ, ჩვენ როგორ უნდა გავძლოთ უშენოდ, ფიფქია? _ ამოთქვა გულამომჯდარმა თუხთუხამ.
_ თუ მართლაც გიყვარვართ, მაშინ უნდა გიხაროდეთ, რომ ვთხოვდები, კი არ უნდა ტიროდეთ და ცრემლს ღვრიდეთ. _ უსაყვედურა ფიფქიამ.
_ მართალია, _ ცრემლი მოიწმინდა ღუღუნამ. _ ფიფქია, ჩვენ დღეს შენ უნდა მოგრთოთ და საქორწინოდ მოგამზადოთ.
_ ფიფქია, შენ ის ერთადერთი არსება ხარ, რომელიც დღეს ჩვენი უნიკალური სამფლობელოების ზღურბლს გადააბიჯებს... _ დაასწრო ღუღუნას ლუღლუღამ.
_ ჯერ იქ არავის, არასოდეს დაუდგამს ფეხი. შენ პირველი ხარ, ფიფქია! _ განაგრძო ბუზღუნამ.
და ყველა ისევ ერთად აყაყანდა: _ ჯერ მე უნდა წამომყვე, ჯერ მე, ჯერ მე...
_ გაჩუმდით, _ სთხოვა ფიფქიამ, _ ათად ხომ ვერ გავიჭრები, არა? ყველაფერს მოვასწრებთ.
_ ვერ მოვასწრებთ, ვერა, ვერა, ვერა... _ აყაყანდნენ ისევ ჯუჯები.
_ ფიფქია, იცი? მე შემიძლია, მართლაც გაგჭრა ათად. არა, ათად რა საჭიროა, შვიდად გაგჭრი და ყველას ერთდროულად გვესტუმრები, მხოლოდ შვიდ პატარა ფიფქიად იქცევი. რომ დავბრუნდებით, მერე ისევ ერთ ფიფქიად გაქცევ, გინდა? _ შეეკითხა ფიფქიას ბუზღუნა.
_ აბა, რას ამბობ, რას? _ ჩაერია ლაპარაკში ლუღლუღა. _ შემთხვევით რომ ერთი ფიფქია დაიკარგოს, მერე?
_ რა მერე? _ ვერაფერს მიხვდა ბუზღუნა.
_ რა და, ერთი ფიფქიაც რომ გამოაკლდეს, როცა გაამთელებ, ბურტყუნასავით არ დამოკლდება? _ განმარტა ღუღუნამ.
_ მაშინ ისევ სიმაღლის მიხედვით დავეწყოთ, _ გამოაცხადა ბუზღუნამ, რადგან იცოდა, რომ ჯუჯებში ყველაზე მაღალი იყო.
_ ჰო, ჰო, მართლაც სიმაღლის მიხედვით დადექით... _ გაუხარდა ფიფქიასაც.
_ ვაა, ისევ სიმაღლის მიხედვით, სულ სიმაღლის მიხედვით, _ ეწყინა ბურტყუნას. _ მე, უბრალოდ, მოკლე ვარ, თორემ სულაც არა ვარ პატარა, იმიტომ, რომ ყველაზე განიერი ვარ.
_ ეგ განიერი კი არა, გაბერილია, ასე არ არის, ფიფქია? _ დაინტერესდა ბუზღუნა.
_ არც განიერია და არც გაბერილი, უბრალოდ, დაბალია და მსუქანი, _ აუხსნა ფიფქიამ და ბურტყუნაც ბურტყუნ-ბურტყუნით ბოლოსკენ წაჩანჩალდა, სხვებიც მიჰყვნენ და ყველანი ფიფქიას წინ გამწკრივდნენ.
სულ თავში ბუზღუნა, მერე ლუღლუღა, ღუღუნა, ბუტბუტა, ფუტფუტა და თუხთუხა, სულ ბოლოში კი ბურტყუნა, რა თქმა უნდა.
_ სულ პირველად ჩემი ჯერია, იმიტომ, რომ მე ყველაზე გრძელი ვარ, _ გამოაცხადა ბუზღუნამ.
_ გრძელი კი არა, მაღალი, _ შეუსწორა ფიფქიამ.
_ მაღალი, მაღალი, წავიდეთ? _ შეეკითხა ბუზღუნა ფიფქიას.
_ წავიდეთ, _ უპასუხა ფიფქიამ.
ამის თქმა იყო და ბუზღუნამ ხელები ასწია, რის გამოც კიდევ უფრო დაგრძელდა, მერე დაბზრიალდა, ისეთი სისწრაფით, რომ თვალის მიდევნებაც კი შეუძლებელი იყო და ფიფქიასთან ერთად ცაში აიჭრა. მერე კი, საერთოდ, ციდანაც გაქრნენ.
როდესაც ბუზღუნამ ბზრიალი დაასრულა, ისინი ბროლის ულამაზეს, გამჭვირვალე, მთლად გამჭვირვალე მღვიმეში აღმოჩნდნენ.
_ აქ რატომ მომიყვანე? _ შეეკითხა ფიფქია.
_ აი, რატომ, _ ხელი აიქნია ბუზღუნამ და მათ თვალწინ ნამდვილი სასწაული მოხდა. ბროლის მღვიმე დატრიალდა და როგორც მოლიპულ ყინულზე, ბროლის იატაკზე უამრავი ბროლის ქოში გამოსრიალდა. _ აირჩიე, რომლებიც გინდა!
ფიფქიას თვალები აუჭრელდა. აღარ იცოდა რომელი ერთისთვის შეეხედა, რომელი ერთი ამოერჩია. როგორ ქოშებს აღარ ნახავდით აქ: კაუჭიანებს და უკაუჭოებს, ცხვირიანებს და ცხვირწაჭრილებს, ყვავილიანებს და უყვავილოებს, თასმიანებს და უთასმოებს; დიდებს, პატარებს, ყველანაირებს.
_ ვაი, რა ლამაზებია, რა საყვარლები? _ წამოსცდა ფიფქიას.
_ აბა, რა? ამ ქოშებს ხომ ყველაზე დიდი ოსტატი, ბუნება ამზადებს. _ გამოაცხადა ბუზღუნამ.
_ მერე, შენია? მე შემიძლია ისინი ჩავიცვა?
_ ჩემია, ჩემი... მე, ბუზღუნა, ერთადერთი ჯუჯა ვარ, ვისაც ამ სამყაროში ბროლის ქოშები აბარია, დიახ! მე ხომ ბროლის ქოშების მეფე ვარ, ფიფქია!
_ მჯერა, მჯერა, მაგრამ არ დაიმსხვრევა თუ ჩავიცვამ? ზედ რომ შევდგები?
_ რა? რა დაამსხვრევს, შენ ხომ თოვლის ფიფქივით მსუბუქი ხარ, ფიფქია.
_ შეიძლება ესენი ჩავიცვა? _ ფიფქიამ გამჭვირვალე, ლურჯად მბზინავი ქოშები აიღო.
_ რა თქმა უნდა, ჩამოჯექი, _ ხელი შეაშველა ბუზღუნამ.
_ სად? რაზე? _ გაუკვირდა ფიფქიას, რადგან არც სკამი და არც სავარძელი მღვიმეში არ იდგა.
_ არც იატაკია, მაგრამ ვდგავართ. აი, _ და ბუზღუნა, თითქოს სკამზე დაჯდაო, უხილავ სავარძელში თავისუფლად მოკალათდა.
ფიფქიამაც მიბაძა და გაკვირვებული ჩაეშვა ჰაერის სავარძელში.
ქოშები ფიფქიას სწორ, ულამაზეს, უფაფუკეს წვივებს ისე მოუხდა, ისე, რომ ბუზღუნას თვალები გაუშტერდა.
ფიფქიამ ბუზღუნას თვალებთან ხელი აუქნია, მაგრამ ბუზღუნა გაქვავებულივით იჯდა, ისე რომ თვალებსაც კი არ ახამხამებდა.
_ ეე, _ შეუძახა ფიფქიამ და შეანჯღრია.
_ აუ, ფიფქია, როგორ მიყვარხარ, როგორი ლამაზი ხარ, ფიფქია. _ გულთან მიიტანა ხელები ბუზღუნამ.
_ მიხდება? _ იკითხა ფიფქიამ და ჰაერის იატაკზე ბროლის ქოშიანი ფეხები ააბაკუნა.
_ აუ, ფიფქია, მე მოვკვდები, ალბათ, შენ რომ გათხოვდები და შენი ოცნების პრინცი თავის ოქროს ვარსკვლავზე წაგიყვანს.
_ ჯუჯები არ კვდებიან, ჯუჯები უკვდავები არიან. არ წავიდეთ? ჯუჯებს, ალბათ, ლოდინით გულები გაუწვრილდათ.
_ გაუწვრილდათ და გაუწვრილდეთ, ვიყოთ, რა, ერთად, ცოტა ხანსაც? მე ხომ ძალიან, ძალიან დიდხანს ვეღარ გნახავ, შენ, ფიფქია. იცი, რა? მე მინდა რომ შენ ჩემი გული გაჩუქო. _ ბუზღუნამ მკერდში ხელი ჩაიყო, იქიდან თავისი მფეთქავი გული ამოიღო და ფიფქიას მიაწოდა.
_ არა, არა, რას ამბობ? _ გაუკვირდა ფიფქიას, _ მე ორი გული მქონდეს და შენ კი არცერთი? შენ ხომ იცი, რომ არც ორგულობაა კარგი და არც უგულობა. მე ეს ქოშებიც მეყოფა შენგან, შენ ხომ მე ულამაზესი ქოშები მაჩუქე. _ უთხრა ფიფქიამ ბუზღუნას და გული უკანვე ჩაუდო.
_ მაშინ ვისრიალოთ! _ შესთავაზა ახლა ბუზღუნამ.
_ რა? _ გაუკვირდა ფიფქიას.
_ აქ ხომ ყველაზე, ყველაზე საუკეთესო სასრიალოა მთელ სამყაროში. აი, მომყევი! _ და ბუზღუნა თითქოს ციგაზე ზისო, უკან გადაწვა და უხილავ სასრიალო ბილიკზე თავქვე დიდი სისწრაფით დაეშვა. ფიფქია კი, თითქოს მოლიპულ ბილიკზე ფეხი დაუსხლტაო, ბორძიკ-ბორძიკით დაეშვა და, თავისი ბროლის ქოშებით, მალე მთელი სისწრაფით გასრიალდა. დიახ, ბუზღუნასაც კი გადაასწრო და სიხარულის ყიჟინით მღვიმის ბროლის უფსკრულში გაუჩინარდა. მისრიალებდა ფიფქია და უდიდეს ნეტარებას და სიხარულს განიცდიდა. ისინი ხან სწორად მისრიალებდნენ, ხან კი თავდაყირა, ხანაც საოცარ წრეებს და მალაყებს გადადიოდნენ ჰაერში. ყოველი ასეთი მალაყისას, ორივე გაოგნებული მთელი ხმით ყვიროდა და კიოდა. ბოლოს გზა მთლიანად გასწორდა და რაოდენ დიდი იყო ფიფქიას განცვიფრება, როცა ის გამწკრივებული ჯუჯების წინ, ყვავილოვან ბალახზე შესრიალდა და, ალბათ, დაეცემოდა კიდეც ჯუჯებს რომ არ მიეშველებინათ ხელი.
ჯუჯებმა მაშინვე შენიშნეს ფიფქიას ფეხებზე ბროლის ულამაზესი ქოშები.
_ მშვიდობაში, ფიფქია, ბედნიერებასა და გათხოვებაში! _ მიულოცეს ახალი ბროლის ქოშები ყველამ ერთად.
_ გმადლობთ, გმადლობთ... _ და ფიფქია მათ თვალწინ ადგილზე შემობზრიალდა, რათა ქოშები კარგად გამოეჩინა.
_ ო, შენ ულამაზესი ხარ, ფიფქია! _ წამოიწყო ღუღუნამ, მაგრამ სხვებმა მაშინვე დააფარეს პირზე ხელი.
_ არა, არა, რა დროს ლექსებია, საცაა პრინცი გამოჩნდება და მოგვტაცებს ჩვენს ფიფქიას, მას კი ჯერ კიდევ ბევრი რამ არა აქვს...
_ ჩემი ჯერია, ჩემი! _ ალუღლუღდა ლუღლუღა.
_ მოვდივარ, მოვდივარ, დამშვიდდი, ნუ ღელავ! _ დააწყნარა ლუღლუღა ფიფქიამ და ლამაზად გამოსდო ხელკავი, თუმცა ჯუჯას ხელის მაღლა აწევა მაინც მოუხდა, რადგან ფიფქიას წელამდეც ძლივს სწვდებოდა. ლუღლუღამ კი ამაყად გადახედა ჯუჯებს და ასე, ფიფქიასთან ერთად, ცხვირაწეულმა გადადგა რამდენიმე ნაბიჯი. მერე, ჯუჯებისკენ მოტრიალდა, ხელი დაუქნია და ფიფქიასთან ერთად გაქრა.
მალე ისინი პატარა დარბაზში აღმოჩნდნენ, სადაც არავინ ჩანდა, თუმცა საიდანღაც ბავშვების სიცილ-კისკისი ისმოდა. ფიფქია, რა თქმა უნდა, ვერ მიხვდა სად იყო, რადგან დარბაზის ყველა მხრიდან, როგორც კალეიდოსკოპში, საოცარი სილამაზის ფიგურები ჩნდებოდა და ქრებოდა.
_ ღმერთო, რა ბედნიერებაა, რა სილამაზეა, სადა ვართ?
_ ოო, შენ ჩემს დარბაზში ხარ ფიფქია. ამ დარბაზს ბედნიერების დარბაზი ჰქვია. აბა, დაფიქრდი, ხომ ბედნიერი ხარ?
_ კი, კი, უსაზღვროდ, _ ამოსკდა მკერდიდან ფიფქიას. _ იცი, ბავშვების სიცილი გადმომედო, მინდა სულ ვიცინო.
_ იცინე რამდენიც გინდა, _ და ლუღლუღამ მომუჭული ხელები წინ გამოსწია. _ აბა, გამოიცანი, რა მიჭირავს ხელში?
ფიფქიამ მხრები აიჩეჩა და თვალები აახამხამა.
_ წარმოდგენა არა მაქვს, _ თქვა მან და გულუბრყვილოდ გაიცინა.
_ აუ, როგორ ვერ ხვდები, რა მიჭირავს ხელში? _ საცოდავად შეხედა ლუღლუღამ ფიფქიას.
_ ძალიან მინდა, ძალიან, რომ გამოვიცნო, მაგრამ არ ვიცი და რა ვქნა? _ ახლა ფიფქიამ შეხედა საცოდავად ლუღლუღას.
_ კარგი, მაშინ სხვა შეკითხვას დაგისვამ. აბა მითხარი, რა უნდა აჩუქო შენს მომავალ მეუღლეს, როცა შენს წასაყვანად ოქროს ვარსკვლავიდან ჩამობრძანდება?
_ კოცნა? კოცნა გიჭირავს ხელში, კოცნა! _ შეხტა და ტაში დაუკრა ფიფქიამ.
_ არა, _ თქვა ნაწყენმა ლუღლუღამ, _ კოცნა კი არა...
_ აა, მივხვდი. მაშინ, სიყვარული, სიყვარული გიჭირავს ნამდვილად.
_ კარგი, რა? სიყვარულს ხელში რანაირად დავიჭერ, სიყვარული, იცი, რამხელაა?
_ მაშინ, ერთგულება?
_ ოჰ, ერთგულება კი არა... შენ, რა, ერთგულება სიყვარულზე პატარა გგონია?
_ კოცნა არაო, სიყვარული არაო, ერთგულება არაო... აბა, სხვა რა უნდა ვაჩუქო ჩემს მომავალ მეუღლეს? ვერაფერი გავიგე.
_ აი, ყველაზე, ყველაზე ძალიან რა სჭირდება ადამიანს? _ ერთხელაც სცადა ლუღლუღამ.
_ თავშესაფარი? _ გაუხარდა ფიფქიას, რადგანაც ეგონა რომ მიხვდა.
_ კარგი, რაა, ფიფქია, თავშესაფარი კი არა, ბედნიერება, ბედნიერება! _ და ლუღლუღამ ხელისგულზე დადებული პატარა, ლამაზი ბურთულა გაუწოდა ფიფქიას. _ ეს ბედნიერების თილისმაა, ფიფქია. თუ თან ატარებ და არასოდეს დაკარგავ, მუდამ ბედნიერი იქნები,
_ რა ბედნიერებაა, ვატარებ, ვატარებ და არასოდეს დავკარგავ... _ ფიფქიამ ფრთხილად დაიდო ხელისგულზე ბურთულა და თვალები დახუჭა.
_ ფიფქია, ფიფქია, სად ხარ? _ კაბაზე მოქაჩა ლუღლუღამ ფიფქიას.
_ იცი? ჩემს უფლისწულს ხელში ვყავარ ატატებული და ოცნების გზებზე დამატარებს. _ უპასუხა თვალდახუჭულმა ფიფქიამ.
_ ჩამოდი, ახლავე ჩამოდი, მე ამას ვერ გავუძლებ, მე არ შემიძლია, მეც ხომ ძალიან, ძალიან მიყვარხარ, ფიფქია! _ და კაბის კალთას მთელი ძალით მოქაჩა ლუღლუღამ.
_ მეც, მეც ძალიან, ძალიან მიყვარხარ, ჩემო პატარა მეგობარო! _ თვალი გაახილა და ჰაეროვანი კოცნა ჩაუგზავნა ფიფქიამ ლუღლუღას. ლუღლუღამაც ჯერ ორივე ხელით დაიჭირა მისი კოცნა, მერე ჯიბიდან თავისი ჭრელი ცხვირსახოცი ამოიღო, ფიფქიას კოცნა შიგ გაახვია და გულში ჩაიდო.
_ დღეიდან მე შენს კოცნას მუდამ გულით ვატარებ, _ უთხრა მან ფიფქიას.
_ მართლა? რა ბედნიერებაა. _ და ფიფქიამ ბედნიერების თილისმას ერთხელ კიდევ დახედა.
იმწამს ფიფქიას აღარც თავისი მძიმე ბავშვობა ახსოვდა და აღარც დედინაცვალი, ბოროტი, ბოროტზე-ბოროტი დედოფალი.
_ გვაჩვენე, რა გაჩუქა, გვაჩვენე! _ მისცვივდნენ და გარშემო შემოერტყნენ ჯუჯები მაშინვე ფიფქიას, როგორც კი ის და ლუღლუღა უკან დაბრუნდნენ.
_ ბედნიერების თილისმა! აი! _ ფიფქიამ მაღლა აღმართა ხელი და ასე დაანახვა ჯუჯებს სასწაულებრივი ბურთულა.
_ ეეეჰ, _ ამოიოხრეს ჯუჯებმა და თავები დახარეს, _ რა ცოტა დროღა დაგვრჩა შენთან ერთად ყოფნის, ფიფქია. _ თანაც რა შორსაა ოქროს ვარსკვლავი, ასი ათასობით მზის იქით.
_ ძმებო, მეგობრებო, ჯუჯებო! მოდით, აი, რა გაჩვენოთ! _ დაიძახა ლუღლუღამ და ყველა მისკენ მიტრიალდა. _ აი, მე ფიფქიამ როგორი კოცნა მაჩუქა. _ წარმოთქვა მან და გულიდან ცხვირსახოცში ფაქიზად გახვეული ჰაეროვანი კოცნა ამოიღო, გაშალა და ყველას დაანახვა.
_ ეგ კოცნა ყალბია, _ თქვა ბურტყუნამ.
_ რატომ? _ ეწყინა ლუღლუღას.
_ იმიტომ, რომ მარტო ტუჩების ანარეკლია, ნიავი სად არის?
_ რა? გულში ვინახავ და ნიავიც რომ შემენახა, დამიბერავდა და არ გავცივდებოდი? _ თავი იმართლა ლუღლუღამ.
_ მართალია, მერე კი ყველას გადმოგვდებდი, _ თქვა თუხთუხამ.
_ ჰოდა, უნიავო კოცნა ყალბია, _ ისევ თავისაზე იდგა ბურტყუნა.
_ ყალბი, შენ თვითონ ხარ, ყველაფერში ცხვირს ყოფ, _ ეწყინა ლუღლუღას.
_ კი, კი, მართალს ამბობს, სამზარეულოში, ყველა ქვაბში სულ მაგის ცხვირების ანარეკლებს ვპოულობ... _ დაემოწმა ბუტბუტა.
_ იმიტომ, რომ ღორმუცელაა, იმიტომაც არის ასეთი განიერი. _ ლუღლუღამ ისევ გაახვია ფიფქიას კოცნა ცხვირსახოცში და ისევ გულში ჩაიდო.
_ მე განიერი კი არა, მოკლე და... _ ბურტყუნას ისევ დაავიწყდა, რა უნდა ეთქვა... _ ფიფქია, რა ვარ?
_ რა კი არა, როგორი. დაბალი და მსუქანი.
_ ჰოდა, წავიდეთ, ფიფქია, უკვე ჩემი ჯერია. _ ხელი კი გაიშვირა ბურტყუნამ ფიფქიასკენ, მაგრამ ღუღუნამ ისეთი ჩასცხო ხელში...
_ ვაიმე, ხელი, ხელი, ხელი... ფიფქია, ნახე, როგორი ჩამარტყა. _ აყვირდა ბურტყუნა.
_ არაუჭირს, გაიზრდები და დაგავიწყდება... _ გაუღიმა ფიფქიამ.
_ რომ არ ვიზრდები, სულ ასეთი მოკლე და განიერი ვარ... არადა, ჩემი ჯერია.
_ რა შენი ჯერია, ყოველთვის წინ რომ მიძვრები. ახლა ღუღუნას ჯერია, მერე ჩემი, მერე ფუტფუტასი, მერე თუხთუხასი და სულ ბოლოს კი შენი, _ ჩაერია ლაპარაკში ბუტბუტა.
_ წავიდეთ, რაა, ფიფქია, თორემ ბურტყუნა ისევ აურდაურევს რიგს. _ ხელი გაუწოდა ღუღუნამ ფიფქიას.
_ რა საოცარი დღეა, რამდენი სასწაული ვნახე და კიდევ რამდენი უნდა ვნახო. _ ჩაილაპარაკა ფიფქიამ და ღუღუნას თავისი ხელი შეაგება.
უეცრად მათ წინ ოქროთი მოვარაყებული წიგნი დაეცა, რომლის ყდაზეც დიდი ასოებით ეწერა: `ფიფქიას ქორწინება”.
_ ხედავ, უკვე წიგნიც დაუწერიათ! _ წამოსცდა ფიფქიას. ღუღუნამ კი ჯუჯებს ხელი დაუქნია და ფიფქიასთან ერთად წიგნისკენ გადადგა ნაბიჯი. და ისინი ისე დაპატარავდნენ, რომ თავისუფლად შევიდნენ წიგნში.
თავიდან ფიფქია ვერაფრით მიხვდა სად იყო. ჯერ ერთი, რომ საშინელი, ყურთასმენისწამღები ღრიანცელი იდგა და მეორე _ უზარმაზარ, თეთრად გაკაშკაშებულ დარბაზში დაუჯერებელი ამბები ხდებოდა. ვის და რას აღარ ნახავდით აქ: უამრავი პეიზაჟი, უამრავი ქვეყანა, უამრავი ფრინველი და ცხოველი, და ადამიანები, ადამიანები, ერთმანეთში ირეოდნენ. ზოგი ჩაცმული იყო, ზოგი შიშველ-ტიტველი, ზოგიც დაჩეხილ-დასისხლიანებული. თუ ერთგან ომი იყო, მეორეგან ბალ-მასკარადი იმართებოდა, მესამეგან ბანქოს სათამაშო მაგიდას, ნამდვილი, გაცოცხლებული მკვდრები მისხდომოდნენ და თამაშობდნენ. და ყველა ეს უთვალავი ცხოველი თუ მილეთის ხალხი, ისე იყო გართული საკუთარი საქმიანობით, რომ ერთიმეორეს სულ არ უშლიდნენ ხელს. ისინი ისე შედიოდნენ და გამოდიოდნენ ერთიმეორის სხეულებში, რომ ერთმანეთს ვერც კი ამჩნევდნენ. ფიფქიას ის იყო, უნდა ეკითხა _ სად ვართო, რომ უეცრად საკუთარი თავი შენიშნა _ ნამდვილი ფიფქია, დიახ, დიახ, თვითონ იყო, აგერ მეორეც, მესამეც, მეოთხეც კი და მეხუთეც... არა, რა მეხუთეც, სივრცეში უამრავი ფიფქიები დადიოდნენ და როგორც ჯუჯების ზღაპარშია, ზოგი ყვავილებს რწყავდა, ზოგი ჯადოქარს ემალებოდა და... ფიფქია ღუღუნას მიუტრიალდა.
_ რა ხდება? სადა ვართ? ეს ხომ მე ვარ? ესეც, ესეც, ესეც? _ და ფიფქიამ ხელი თავისი ორეულებისკენ გაიშვირა.
_ რა თქმა უნდა, შენ ხარ, შენ ხომ ერთ-ერთი ყველაზე საყვარელი გმირი ხარ მწერლებისთვის, ფიფქია. შენზე ხომ აუარებელი ზღაპარია შექმნილი. ჩემს განძთსაცავში კი ყველა ის წიგნი ინახება, რომელიც კი ოდესმე შექმნილა.
_ ვაიმე, დედოფალი, დედოფალი. ვაიმე, არ დამინახოს, ვერ მხედავს? ვაიმე აქეთ მოდის...
და ფიფქიამ გაქცევა დააპირა, მაგრამ ჯუჯამ შეაჩერა.
_ მოიცა, ნუ გარბიხარ!
_ დედოფალი, ღუღუნ, ნუთუ ვერ ხედავ, სარკის წინ რომ დგას და იმუქრება? აგერ კიდევ, აგერ, აგერ, აგერ! ღმერთო ჩემო, რამდენნი არიან?!
_ ზუსტად იმდენი _ რამდენიც ფიფქიაა. სადაც შენ ხარ, დედოფალიც იქ უნდა იყოს, სადაც ის არის, შენც იქ უნდა იყო.
_ მე კი მეგონა, რომ თავი დავაღწიე, გავთხოვდები, შორეულ ოქროს ვარსკვლავზე გადავსახლდები და ვეღარასოდეს მიპოვის-მეთქი.
_ მაგრამ ეგ ყველანი სხვა ზღაპრებიდან არიან, ამიტომ ნუ გეშინია...
_ თქმა ადვილია, აბა, შენ გყოლოდა ჯადოქარი დედინაცვალი, გნახავდი, ასე მშვიდად თუ იქნებოდი. _ დაწყნარდა ცოტა ფიფქია.
და ისევ აირია მონასტერი. მარჯვნიდან ცხრათავიანი ცეცხლისმფრქვეველი გველეშაპი გამოვარდა, რომელსაც რკინის რაშზე ამხედრებული ხმალამოწვდილი რაინდი მოსდევდა და საწყალ გველეშაპს თავებს კომშებივით აყრევინებდა. ერთი თავი სწორედ იმ მომენტში წააცალა, როდესაც გველეშაპმა ფიფქიას გადაუფრინა. ფიფქიას ეგონა გველეშაპის თავი დაეცემოდა და გასრესავდა, მაგრამ გველეშაპის ენაგადმოგდებულმა თავმა მათ სხეულებში ისე გაიარა, ვითომც არაფერიაო. და ფიფქია მიხვდა, რომ ტყუილად ეშინოდა. ყველას ვინც კი იმ გაკაშკაშებულ სივრცეში ირეოდა, სხეული ანუ ხორცი და ძვალი არ ჰქონდა. ყველა ისინი წიგნის გმირები იყვნენ და მხოლოდ სული გააჩნდათ, სხეული და წონა კი არა.
_ რა ამბავია, ღმერთო ჩემო, რამდენნი არიან.
_ ზუსტად იმდენნი, რამდენიც მწერლებმა შექმნეს. გაგიკვირდება მაგრამ, შემიძლია ვთქვა, რომ მე ყველაზე მდიდარი ჯუჯა ვარ მთელ ვარსკვლავეთში, _ წამოიწყო ღუღუნამ.
_ ლუღლუღაზე მდიდარი? ის ხომ ყველაზე ძვირფასი ოქროს საბადოს მფლობელია მთელ სამყაროში? _ არ დაიჯერა ფიფქიამ.
_ გეთანხმები. ოქრო ძვირია, მაგრამ მას მაინც რაღაც ფასი აქვს, თანაც ის ხომ ძვირფასი ლითონია და სხვა არაფერი. თუ ფული გაქვს, რამდენსაც გსურს იმდენს იყიდი. ტონობითაც კი. მე კი, ნამდვილად ყველაზე მდიდარი, ფასდაუდებელი განძთსაცავის მფლობელი ვარ, ფიფქია. ამ საცავში ინახება ის, რაზედაც საუკუნეების განმავლობაში ადამიანებს უფიქრიათ. მათი ნააზრევი, ნაოცნებარი, მათი მთელი შემოქმედება, აქ, ამ წიგნებშია თავმოყრილი. ამ განძთსაცავს ერთი უბრალო სიტყვა: `უკვდავება~ ჰქვია. მითხარი, რა შეიძლება იყოს უკვდავებაზე ძვირფასი? ალბათ _ არაფერი. დიახ, ყველაფერი შეიძლება მოკვდეს, ყველაფერი ხრწნადია, რაც კი ადამიანს გააჩნია, გარდა ფიქრისა და აზრისა, თუკი ის მარადიულია, თუკი ის უკვდავია. და რა ღარიბი და ღატაკია ის, ვინც წიგნებს არ კითხულობს, თუნდაც ზღაპრებს. მაშ, ვინაა ამ ქვეყნად ყველაზე მდიდარი? ალბათ, ის, ვისაც ყველაზე მეტი ზღაპარი და წიგნი წაუკითხავს, ვისაც ყველაზე მეტი ცოდნა მიუღია. ხოლო ყველაზე ღატაკი? ალბათ ის, ვისაც არცერთი ზღაპარი არ წაუკითხავს, ვისაც ერთი ლექსიც არ უსწავლია. ასე არ არის?
_ ნამდვილად ასეა, გეთანხმები, მაგრამ ვერ ვხდები, რატომ მომიყვანე აქ, ალბათ, ყველა წიგნი ერთი-მეორეზე უკეთესია, მაგრამ ზურგზე ხომ ხომ ვერ მოვიკიდებ და თან ხომ ვერ წავიღებ, არა?
_ შენ, იცი, რა არის ამ ქვეყნად ყველაზე მძიმე, ან ყველაზე დიდი და ვრცელი?
_ ალბათ, დედამიწა? სამყარო?
_ ტვინი, ადამიანის ტვინი, დიახ, მილიარდი წიგნიც რომ წაიკითხო, მაინც ვერ ამოავსებ და რაც არ უნდა დაამძიმო _ ვერ დაამძიმებ. ამიტომ არ არის საჭირო წიგნის აქეთ-იქით ტარება. ის უნდა წაიკითხო და ტვინით ატარო, ტვინით. აი, შენ, ეს პატარა გასაღები. შენ ის უბრალო ნივთი არ გეგონოს, ეს ცოდნის გასაღებია, ფიფქია. როცა მოისურვებ, მაშინ შეგიძლია გააღო ჩემი სამფლობელოს კარი და ნებისმიერი წიგნი წაიკითხო. ეს ყველაზე, ყველაზე მრავალფეროვანი, ყველაზე საინტერესო, ყველაზე საოცარი, ყველაზე ბრძნული, ყველაზე ზღაპრული და ყველაზე მდიდრული სამყაროა, ფიფქია. წიგნების სამყარო. ახლა ხომ დარწმუნდი, რომ მე ყველაზე, ყველაზე მდიდარი ჯუჯა ვარ მთელ ვარსკვლავეთში?
ფიფქიამ მოკრძალებით გამოართვა გასაღები და ხელის გულზე დაიდო.
_ შენ მე უძვირფასესი ნივთით დამაჯილდოვე, ღუღუნა, შენ მე ცოდნის გასაღები მაჩუქე. ეს მე არასოდეს დამავიწყდება. მე მუდამ მემახსოვრება, რომ ეს პატარა გასაღები ყველაზე ფასდაუდებელი და ძვირფასი ნივთია, რომელიც მე ოდესღაც მაჩუქეს.
_ ვერც მე დაგივიწყებ ვერასოდეს ფიფქია, მე შენ ისე, ისე მიყვარხარ, როგორც არავინ არასოდეს ამ ქვეყნად. ახლა კი გავფრინდეთ, თორემ ჯუჯები გამწეწავენ... _ აჩქარდა უცბად ღუღუნა.
ორივენი ისევე გადმოვიდნენ წიგნიდან, როგორც შიგ შევიდნენ. წიგნი დაიკეცა და გაქრა. ჯუჯები მაშინვე გარს შემოერტყნენ.
_ სადა ხართ აქამდე, რატომ დაგაგვიანდათ, ალბათ თავის ლექსებს გიკითხავდა, ეს გიჟპოეტა, ხომ? _ საყვედურობდნენ ისინი ორივეს.
_ რა მოხდა, მერე? მე ძალიან მიყვარს ლექსები. _ უთხრა ფიფქიამ და ჯუჯები გააჩუმა. _ აბა, ვისი ჯერია? წავიდეთ, ჩქარა!
_ ჩემი ჯერია, ჩემი, _ აყვირდა ბუტბუტა, _ მომეცი ხელი!
ფიფქიამაც ხელი გაუწოდა. მათ წინ უზარმაზარი დილის ნამი გამოგორდა და ისინიც სწორედ ამ ნამში შეფრინდნენ. ნამი კი მოლზე გაგორდა და გაქრა.
ვიდრე იმ ადგილს მიაღწევდნენ, სადაც ბუტბუტას ფიფქია მიჰყავდა, სთხოვა თვალები დაეხუჭა, ფიფქიამაც დახუჭა თვალები, რადგან ჯუჯებს ის მძინარეც ენდობოდა.
_ აბა, სად მიმყავხარ? _ შეეკითხა ფიფქიას ბუტბუტა.
_ ალბათ, რომელიმე მწვერვალზე, სადაც დიდი მთისხელა ცვარი და ნამი იცის ხომ?
_ ცვარი და ნამი კი არა, _ ეწყინა ბუტბუტას. _ კი არ უნდა გაბანაო.
_ აბა? _ შეეკითხა ფიფქია, რომ ეთქმევინებინა.
_ მინდა, რომ შენ გამოიცნო, შენ კიდევ, აბაო...
_ მაშინ, მაშინ, მაშინ... _ დაიწყო ფიფქიამ, _ გამოვიცანი, ალბათ, უკვდავების წყალი უნდა დამალევინო.
_ უკვდავების წყალი? დაგალევინებდი, არ დამენანებოდა, მაგრამ ამ ცოტა ხნის წინ, დაახლოებით სამი ათასი წლის წინ დაწყდა...
_ დაწყდა? რატომ?
_ ეგ რომ მცოდნოდა, ხომ გავაცოცხლებდი. ეგ არავინ იცის... _ სინანულით თქვა ბუტბუტამ.
_ აბა, სად მივდივართ? _ იკითხა ფიფქიამ.
_ აღარ მივდივართ, მოვედით, მაგრამ სანამ თვალს გაახელ, იქნებ გამოიცნო. აი, შენ ბროლის ქოშები ხომ გაცვია. კიდევ რა გაკლია?
_ გვირგვინი, ოქროს გვირგვინი, გამოვიცანი, _ გაუხარდა ფიფქიას.
_ კი, გამოიცანი, მაგრამ ნახევრად... ახლა კი შეგიძლია გაახილო თვალი.
ფიფქიამ თვალი აახილა და რას ხედავს? `ყვავილები, ყვავილები, ჭრელი, ათასფერადი~, თვალუწვდენელ მოლზე გაშლილი, გაფურჩქნული, გაყვავებული... და ამ ყვავილნარს შესეული ათასობით მწერი და ფრინველი. სურნელი? ირგვლივ ისეთი სურნელი იდგა, მკვდარსაც კი გააცოცხლებდა.
ფიფქიას თვალი აუჭრელდა, აღარ იცოდა, რომელი ყვავილისკენ გაეხედა, რომლის სურნელი ეყნოსა.
_ ჩვენც აქა ვართ, ფიფქია, ჩვენც, ჩვენც... _ ხან მერცხალი ჩამოუფრენდა და გაჰკრავდა ფრთას, ხან მტრედი დაჰღუღუნებდა და ხან იადონი, ბულბული თუ მოლაღური. აი, წითელ-ყვითელი ჩიტ-ბატონების გუნდიც გამოჩნდა, რომლებსაც მინდვრის ყვავილებისგან დაწნული ულამაზესი, საოცარი დიადემა მოჰქონდა.
_ თავი ასწიე, აქეთ, ჩვენსკენ გამოიხედე, ფიფქია! _ ჩამოსძახეს ჩიტბატონებმა. ფიფქიამ მათკენ გაიხედა. _ აი, შენი საქორწინო დიადემა, მოგწონს?
_ ღმერთო, რა ლამაზია, მართლა ჩემია? _ წამოსცდა ფიფქიას.
_ შენია, შენი, შენთვის დავწანით... _ უპასუხეს ჩიტბატონებმა და ფიფქიას გრძელ, გაშლილ ოქროსფერ თმაზე ყვავილების საოცარი გვირგვინი დაადგეს.
ბუტბუტამ იმწამს დახუჭა თვალები.
_ არ შემიძლია, ვერ გიყურებ, ფიფქია, შენ მე შენი სილამაზით დამაბრმავე! _ შესძახა მან და აქვითინდა.
_ რა გატირებს, რა? _ გაუკვირდა ფიფქიას.
_ ის, რომ მეც, მეც ძალიან მიყვარხარ, ფიფქია, და უშენობას ვერ გავუძლებ, ნეტა, სულ არ ყოფილიყავ ასეთი ლამაზი, ასეთი დამაბრმავებელი. ან ცხვირი გქონოდა იხვივით გაბრტყელებული, ან თვალები ჩემსავით ელამი, არ შეიძლებოდა?
_ ოჰ, რა კარგია. დიდი მადლობა. მეც მაინტერესებს, როგორ მიხდება ყვავილების გვირგვინი, სად შეიძლება ჩავიხედო?
_ აი, მთის უსპეტაკეს წყაროს წყალში, ან ამ წმინდა ნაკადულში, მაგრამ ფრთხილად, შენმა სილამაზემ შენც არ დაგაბრმავოს.
ფიფქიამ წყაროს სპეტაკ წყალშიც ჩაიხედა და ნაკადულშიც შეათვალიერა თავისი თავი.
_ რა ლამაზი ვყოფილვარ, მართლაც... იცი, დედოფალი სარკეში ჩახედვას მიკრძალავდა...
_ ის დღეიდან შენ ვეღარაფერს აგიკრძალავს, დღეიდან შენ სხვისი ხდები, ოქროს ვარსკვლავეთის პრინცის მეწყვილე, ფიფქია.
_ ჰოდა, წავიდეთ, ჩქარა, არ დაგვაგვიანდეს! _ აჩქარდა ფიფქია.
_ ნახვამდის, ფიფქია, ბედნიერებასა და სიხარულს გისურვებთ, შენს ოქროს ვარსკვლავეთელ პრინცთან ერთად... _ ყვავილები შრიალებდნენ და თავს უხრიდნენ, ფრინველები კი ჟრიამულით მიაცილებდნენ და ლოცავდნენ... _ ჩვენ მუდამ შენთან ვიქნებით, ფიფქია, მუდამ გვეყვარები, მუდამ...
ჯუჯები გაგიჟდნენ, ისე მოეწონათ ფიფქია, თავზე ყვავილების გვირგვინით რომ ნახეს.
_ ნამდვილი პატარძალია, ულამაზესი, უტკბილესი, _ უვლიდნენ გარშემო და აღარ იცოდნენ როგორ გამოეხატათ მის მიმართ მადლიერება.
_ ახლა კი ჩემი ჯერია, წავიდეთ, ფიფქია, მე შენ სიტკბოების მწვერვალზე უნდა აგაფრინო.
_ სიტკბოების მწვერვალზე? მერე, არ ჩამოვვარდებით?
_ თუ ჩამოვვარდებით, ისეთ ტბაში და ზღვაში ჩავვარდებით, რომელზედაც ყველა ბავშვი ოცნებობს... _ უპასუხა ფუტფუტამ.
_ ჰოო? წავიდეთ, მაშინ, წავიდეთ, ჩქარა! _ ფიფქიამ ხელი გაუწოდა ფუტფუტას, რომელმაც ლამაზად მოხატული ჯადოსნური კრიალა ჯამი შეაგება.
მალე ორივენი ამ ჯამში ისხდნენ და სასწაულებრივი მთისკენ მიფრინავდნენ. როგორც კი მფრინავი ჯამი მთის მწვერვალს გაუსწორდა, ჯამი დიდი სისწრაფით დაეშვა დაბლა და ზედ მთის წვერზე დაჯდა. ფიფქიამ გადაიხედა და განცვიფრდა. ისინი უზარმაზარი, ცხრასართულიანი ტორტის წვერზე ისხდნენ.
_ ტორტის მთა? _ განცვიფრდა ფიფქია.
_ დიახ, მაგრამ ეს ტორტი შენ ჩვეულებრივი არ გეგონოს, ეს ჯადოსნური ტორტია, ფიფქია.
_ ტორტი და ჯადოსნური? რას ნიშნავს? თუ შეჭამ, შენც ტორტად გადაიქცევი?
_ კი, და შეგეძლება, შენი თავი შენ თვითონ შეჭამო.
_ არაა?
_ კარგი, გადავიდეთ მფრინავი ჯამიდან ჯადოსნური ტორტის მთაზე და შენი თვალით ნახავ, რატომ არის ის ჯადოსნური.
_ მერე არ ჩავეფლობით?
_ ფიფქია, შენ ხომ პატარა და ნაზი თოვლის ფიფქი ხარ, შენ ხომ ერთი გრამიც არა ხარ, ტორტში რანაირად ჩაეფლობი?
როგორც კი ფიფქია და ჯამ-ჭურჭელა ტორტის მთაზე გადავიდნენ, ორივე მაშინვე უცნაურმა ყავისფერმა მდინარემ გაიტაცა, რომელიც მთას გარშემო ერტყმოდა და თანდათან ქვემოთ ეშვებოდა.
_ ვაიმე, ფუტფუტ, მდინარემ გაგვიტაცა? _ შეშინდა ფიფქია.
_ ნუ გეშინია, გაილოკე, თითები გაილოკე, ეს ხომ შოკოლადის მდინარეა, ფიფქია.
ფიფქიამ თითები გაილოკა, ეგემრიელა და ახლა იმით დაინტერესდა საით მიექანებოდნენ.
_ სად მივყავართ ამ შოკოლადის მდინარეს, ფუტფუტ, არ იცი?
ფუტფუტამ თქმა ვერ მოასწრო, რადგან ისინი შოკოლადის ჩანჩქერის თავზე მოექცნენ და გადაყირავებულები ყვირილით წავიდნენ ქვევით. როცა ამოიყურყუმელავეს, ფიფქიამ დაინახა, რომ ისინი შოკოლადის ტბაში აღმოჩნდნენ, რომელშიც უამრავი სხვადასხვა კანფეტი თევზებივით დაცურავდა.
_ ნაპირისკენ გავცუროთ, ხომ გემრიელია? _ შეეკითხა ფუტფუტა, რომელიც თან მიცურავდა, თან თითებს ილოკავდა.
_ ძალიან, _ ფიფქიამაც გაილოკა თითები და ნაპირისკენ გასცურა.
შოკოლადის ტბის სანაპირო ქვიშის კენჭების ნაცვლად წვრილი საწუწნი კანფეტებით იყო მოფენილი, დაღლილი მოცურავეები ამ კანფეტებზე დაწვნენ და ფიფქიამ ტბის შუაგულში აღმართულ ცხრასართულიან ტორტს დაუწყო ყურება.
_ ვინ გამოაცხო? _ იკითხა ფიფქიამ.
_ მე, რა თქმა უნდა, _ უპასუხა ფუტფუტამ, რომელიც შოკოლადის ცხიმში ისე იყო ამოგანგლული და ისე ბზინავდა ყავისფრად, მულატს თუ ზანგ ჯუჯას უფრო ჰგავდა. ტორტის მთა უზარმაზარი, თითქმის ფიფქიასხელა მარწყვითა და ყურძნის შავი და ქარვისფერი მარცვლებით იყო მორთული.
_ წამო, რა, ნაყინის ტყეში გავისეირნოთ, არ გინდა? _ შესთავაზა ფუტფუტამ.
ფიფქიამ მიიხედა და საწუწნი კანფეტის სანაპიროს გასწვრივ, ნაყინის ტყე შენიშნა. რა თქმა უნდა, წამოხტა და მალე ისინი ნაყინის ტყის შუაგულში აღმოჩნდნენ. ტყეში უამრავი სხვადასხვაფერი და სხვადასხვანაირი ნაყინის ხე იდგა, რომლებსაც უთვალავი ნაყინის ნაყოფი ეკიდა.
_ ვინ უნდა შეჭამოს ამდენი ნაყინი? _ გაუკვირდა ფიფქიას.
_ რა? ისე შესანსლავენ, ერთი, ერთი ნაყინიც კი არ დარჩება ობლად, _ უპასუხა ფუტფუტამ. _ ჩვენ ხომ შენს ქორწილში მთელი მსოფლიოს ბავშვები დავპატიჟეთ, ყველა, ყველა უკლებლივ.
_ რა? მთელი მსოფლიოს ბავშვები? _ და ფიფქიას ისე გაუხარდა, ისე გაუხარდა ეს ამბავი, როგორც არაფერი არასოდეს... _ მაგრამ, ვინ მოიყვანს ყველა ბავშვს, როგორ, რანაირად?
_ მე, მე მოვიყვან, ფუტფუტა, სხვა ვინ? მე მათ უკვე დავუგზავნე მოსაწვევები. ზოგი სიზმარში გადმოფრინდება, ზოგიც ცხადში.
_ რით?
_ რით და ჩვეულებრივი, გასაბერი ბუშტებით. რით დაფრინავენ ბავშვები, არ იცი?
_ და ეს ყველაფერი, ეს ტორტის მთა, ეს შოკოლადის მდინარე და ტბა, ეს ნაყინის ტყე იმათ უნდა მიართვა?
_ რა თქმა უნდა, ალბათ არც ეყოფათ, ისინი ხომ საოცრად მსუნაგები ხდებიან, როგორც კი ტორტს და შოკოლადს დაინახავენ.
_ მთელი მსოფლიოს ბავშვები ჩემს ქორწილში, რა ბედნიერებაა, წავიდეთ, წავიდეთ, ჩქარა, არ დაგვაგვიანდეს... _ აჩქარდა ბედნიერებისგან აღელვებული ფიფქია.
და ჯამი, რომელიც ტორტის წვერზე დატოვეს, კანფეტის ტბის ნაპირთან მოცურდა. ფუტფუტა ფიფქიას ჯამში ჩახტომაში მიეხმარა და ისინიც სულ მალე ჯუჯების წინ აღმოჩნდნენ.
_ ღმერთო, რას დამგვანებიან, _ ჯუჯებმა მათ დანახვაზე მაგრად იცინეს, მერე ბუტბუტამ ნამის წყაროში აბანავა ორივე და თუხთუხას ჯერიც დადგა.
_ წამოდი, წამოდი, წამოდი, ფიფქია, რა გაჩვენო... _ კაბაზე ექაჩებოდა ნაბოლარა ჯუჯა, თუხთუხა, ფიფქიას და ტყის პირისკენ მიათრევდა.
_ მოვდივარ, მოვდივარ, მოვასწრებთ, ნუ გეშინია, რა უნდა მაჩვენო, ნეტა, ასეთი? _ მისდევდა თუხთუხას ფიფქია.
ისინი, პატარა, ლამაზ ჩანჩქერებიან კლდეს მიადგნენ. ჩანჩქერების უკან ხავსიანი და მოსიპული ლოდები მოჩანდა.
_ აქ გაჩერდი! _ უბრძანა თუხთუხამ ფიფქიას და ჯიბიდან ჭრელი ცხვირსახოცი ამოიღო. _ ეს გამომართვი, თვალები დახუჭე და ამით აიხვიე!
_ რატომ? _ გაიკვირვა ფიფქიამ და ცხვირსახოცი გამოართვა.
_ იმიტომ, რომ მაგრად გაგიკვირდეს.
_ რა უნდა გამიკვირდეს, ნეტა? _ გაეცინა ფიფქიას.
_ რასაც დაინახავ, _ უპასუხა თუხთუხამ და როცა დარწმუნდა, რომ ფიფქიას თვალები უკვე ახვეული ჰქონდა, ორივე ხელით ჰაერში უცნაური წრე შემოხაზა. ამის გაკეთება იყო და თითქოს ვიღაცამ უბრძანათო, კლდეზე მორბენალი ჩანჩქერები ერთბაშად გაიყინნენ, თავიანთი მხიარული წვეთებიანად, რომლებიც ჰაერში დაეკიდნენ და ისეთი საოცარი სანახაობა შექმნეს, როგორსაც იშვიათად, მაგრამ მაინც ჰქმნიან მხატვრები საკუთარ ტილოებზე.
როგორც კი თუხთუხამ მეორედ შემოხაზა წრე ჰაერში, კლდის ორი დიდი ლოდი დაიძრა და გარეთ გამოგორდა. მღვიმიდან კი უთვალავი ნამგალა გამოიჭრა და ჭყივილით ავარდა ცაში. მაგრამ თუხთუხამ ხელი აიქნია, რის მერეც ნამგალები გაჩუმდნენ და ცას დახატულებივით დაეკიდნენ.
თუხთუხამ კი ფრთხილად მოკიდა ხელი ფიფქიას და მღვიმისკენ უბიძგა. მღვიმეში საშინლად ბნელოდა, არაფერი ჩანდა და თუხთუხა და ფიფქიაც სიბნელემ შთანთქა.
როცა მღვიმის შუაგულს მიაღწიეს თუხთუხა შედგა და ფიფქიაც შეაჩერა.
_ აქ გაჩერდი! _ გაისმა თუხთუხას ხმა სიბნელეში. _ ახლა შეგიძლია მოიხსნა ცხვირსახოცი და თვალები გაახილო!
ფიფქიას თვალის ახელა და მღვიმის გაკაშკაშება ერთი იყო.
მღვიმეს არც იატაკი ჰქონდა და არც ჭერი. ჭერიც და იატაკიც უსასრულო იყო. ისინი ჰაერზე იდგნენ და ძირს არ ვარდებოდნენ, რაც ფიფქიას გაუკვირდა კიდეც. მაგრამ ეს არ იყო იმდენად გასაკვირი, რამდენადაც ის, რომ მღვიმის გარშემო საოცარი რამ ხდებოდა. რაღაც უცნაური კონვეიერის საშუალებით, უამრავი ულამაზესი კაბა ადიოდა და ჩადიოდა. ფიფქიას თვალებიც კი აუჭრელდა. აღარ იცოდა, რომელ ერთს დაჰკვირვებოდა, რომელი მოსწონებოდა.
_ ხომ გაგაკვირვე? _ შეეკითხა თუხთუხა ფიფქიას.
_ ძალიან, ძალიან! _ ვერ დამალა აღტაცება ფიფქიამ. _ რა ხდება?
_ საქორწინო კაბა მინდა გაჩუქო!
_ როგორ, მე უფლება მაქვს ეს კაბები ჩავიცვა და მოვიზომო? _ გაუხარდა ფიფქიას.
_ რა? მე შენ ისე, ისე მიყვარხარ, ფიფქია, რომ შემეძლოს ყველა ამ კაბას გაჩუქებდი და ყველა ამ კაბით შეგმოსავდი, მაგრამ ქორწინებისას ყველას ერთი კაბა აცვია, ამიტომ შენც მხოლოდ ერთი უნდა ამოარჩიო. ერთადერთი და ულამაზესი.
_ აქ ყველა ულამაზესია... _ ჩაილაპარაკა ფიფქიამ, რადგან კაბები, რომლებიც ერთმანეთს ცვლიდნენ, მართლაც განუმეორებლები და ულამაზესნი იყვნენ. კაბები, რომლებიც ბზრიალებდნენ და თავისი შარიშურით უნაზეს მუსიკალურ ბგერებს გამოსცემდნენ.
_ ყველა ეს კაბა სადედოფლოა და მხოლოდ ქორწინებისას შეიძლება მათი ჩაცმა. მაგრამ ყველა ისინი ხელოვნური ქსოვილისგანაა მოქსოვილი და დიდს არაფერს წარმოადგენენ, _ აუხსნა თუხთუხამ ფიფქიას.
_ რა? დიდს არაფერს წარმოადგენენ? _ ვერ დამალა გაოცება ფიფქიამ.
_ ჰო, ზოგი აბრეშუმისაა, ზოგი ჩითისა, ზოგი ქიშმირისა და ზოგიც კრეპჟორჟეტისა.
_ როგორ, ამათზე ლამაზი და უკეთესი კაბებიც არსებობს? _ ვერ დაიჯერა ფიფქიამ.
_ დიახ, და, აი, ისინიც! _ თუხთუხამ ხელი აიქნია და მღვიმეში უეცრად საოცარი ჟრიამული შემოიჭრა. მოკლედ, ტყის ულამაზესი სიმფონია. მაგრამ ეს, რა თქმა უნდა, არ იყო საოცრება. საოცრება ის იყო, რომ მწერები და ფრინველები, მათ თვალწინ, თავისი ფრთებით, ულამაზეს კაბებს ჰქსოვდნენ და არღვევდნენ, თავიდან ჰქსოვდნენ და არღვევდნენ. აი, წარმოიდგინეთ, ჭიამაიებისგან შეკერილი კაბა: ყვითელწინწკლებიანი ჭიამაიებისგან, წითელწინწკლებიანი ჭიამაიებისგან, ლურჯწინწკლებიანი ჭიამაიებისგან, თეთრწინწკლებიანი ჭიამაიებისგან და ათასი, უამრავი, ჭრელი ჭიამაიებისგან შეკერილი კაბები. თანაც ცოცხალი ჭიამაიებისგან. განა არ არის საოცრება? როდესაც თქვენს თვალწინ კაბა ათასნაირად იცვლება, ხან გრძელდება, ხან მოკლდება. საყელოები და სახელოები ეცვლება და რა ვიცი... ასევე ბზრიალებდნენ და თავბრუს ახვევდნენ ფიფქიას ნაირნაირი პეპლებისგან შეკერილი კაბები. ჭრიჭინობელების კაბები? რა ფერის და რანაირი ჭრიჭინობელებისგან შეკერილი კაბები არ დატრიალდა მათ თვალწინ. ფიფქიას ყველაზე მეტად ციცინათელებისგან შეკერილი კაბები მოეწონა, აღტაცების შეძახილიც კი აღმოხდა და ტაშიც კი შემოჰკრა. მერე თუთიყუშებისა და მტრედების ბუმბულებისგან შეკერილი კაბები გამოჩნდა. ყვავილების? ყვავილების კაბებს არ იკითხავთ? რა სურნელებას აღარ აფრქვევდნენ, რა ფერებით აღარ ბრწყინავდნენ და ასე დაუსრულებლად...
_ ამოარჩიე, მხოლოდ ერთი! _ ბრძანა თუხთუხამ.
_ არ შემიძლია, _ წამოსცდა ფიფქიას, _ ყველა მინდა.
_ გაგიჟდი? მილიონ კაბას ხომ ვერ ჩაიცვამ? _ ჰაერში გაიარ-გამოიარა გაკვირვებულმა თუხთუხამ.
_ პეპლების კაბა რომ ავირჩიო, ჭიამაიებს ეწყინებათ. ჭიამაიებისა რომ ავირჩიო, ციცინათელებს ეწყინებათ. მტრედებისა რომ ავირჩიო, თუთიყუშებს ეწყინებათ და რომლებს ვაწყენინო, რომ არ ვიცი?
_ აუ, მაგაზე არც მე მიფიქრია, _ დაფიქრდა თუხთუხა. _ მაშინ, თვალები დახუჭე, დაგაბზრიალებ და რომელ კაბასაც თვალდახუჭული თითს დაადებ, იმას ჩაიცვამ.
ფიფქიამ თვალები დახუჭა და დაბზრიალდა. არ იცოდა საით გაეშვირა თითი, რომელ კაბას გაუღიმებდა ბედი, რომ მისი რჩეული გამხდარიყო.
_ კარგი, გეყოფა, რამდენ ხანს უნდა იბზრიალო? _ გაუკვირდა თუხთუხას.
ფიფქია გაჩერდა. ნელა ასწია ხელი და წინ გაიშვირა. ჭიამაიების გუნდი ჰაერში აიჭრა და ფიფქიას ულამაზესი, უმშვენიერესი კაბა, რამოდენიმე წამში მზად იყო. ფიფქიამ თვალი აახილა და დაინახა, რომ ჭიამაიების საქორწინო კაბაში გამოწყობილიყო, რომელიც გამუდმებით იცვლიდა ფერსა და ფასონს, თითქოს ერთი კი არა და, ერთდროულად, უამრავი, ულამაზესი კაბა ეცვა. კაბას ჭიამაიათა გრძელი ცისარტყელას შლეიფი ამშვენებდა, რომელიც დანამულივით ბზინავდა და ბრჭყვიალებდა.
_ ახლა კი წავიდეთ, თორემ ჯუჯები ბუზღუნით აგვიკლებენ, _ თქვა თუხთუხამ და მღვიმეც წყვდიადმა ჩანთქა.
ფიფქია მღვიმედან გამოვიდა და ულამაზეს კაბაში გამოწყობილმა მზესავით გამოანათა.
თუხთუხამ ხელებით რამოდენიმე რკალი მოხაზა ჰაერში. ჩანჩქერები გაცოცხლდნენ და კლდის ხავსიანმა ლოდებმაც ამოქოლეს მღვიმის კარი. ცაში კი ნამგალები ერთმანეთს დასდევდნენ და ყურისწამღები ჭყივილი გაჰქონდათ.
ჭიამაიების ვარდისფერ კაბაში, ლურჯ, გამჭვირვალე ბროლის ქოშებში და ოქროსფერ თმაზე ყვავილების საოცარი გვირგვინით დამშვენებული ფიფქია ისეთ ბრწყინვალებასა და სილამაზეს აფრქვევდა, რომ ჯუჯები მის დანახვაზე დაიბნენ. იდგნენ გაქვავებულები და ვერც ფეხი გადაედგათ და ვერც ხმა ამოეღოთ. ფიფქია ცოტა შეშინდა კიდეც, რა დაემართათო, ის ხომ თავისთავს ვერ ხედავდა, არა?
_ რა დაგემართათ, ჯუჯებო, რატომ გაქვავდით ასე? რამ მოგაჯადოვათ?
_ შენ, ფიფქია, შენ, ისეთი ჯადოსნური სილამაზით ბრწყინავ... შენ, ისეთი, ისეთი ლამაზი ხარ...
_ ვიცი, ვიცი, რომ ყველა ჩემზე ხართ შეყვარებული, ვიცი, რომ ყველას თავბრუ გეხვევათ ჩემ დანახვაზე...
_ არა, არა, შენ არ იცი, ეს რა გრძნობაა, ფიფქია, შენ ხომ არ გამოგიცდია ჯერ ეს გრძნობა? აი, ჩამოფრინდება შენი ოქროსთმიანი პრინცი შორეული ვარსკვლავეთიდან, წაგიყვანს და როცა ამ გრძნობას გამოცდი, მაშინ გაგვიხსენე! _ ახმაურდნენ ჯუჯები.
_ კარგით, აბა, ვინ დარჩა, რომლის ჯერია? _ იკითხა ფიფქიამ.
_ ჩემი, მაგრამ ჩემს ჯადოსნურ ქორწინების სასახლეში ყველა ერთად უნდა წავიდეთ, ფიფქია. როცა შენი პრინცი თავის მაყრიანად გვესტუმრება და დაპატიჟებული სტუმრებიც გვეწვევიან. _ წარმოთქვა ბურტყუნამ.
_ ჰო, ვიცი, ვიცი, მთელი მსოფლიოს ბავშვები, ხომ ასეა? _ გაუხარდა ფიფქიას.
_ დიახ, მდიდრებიც და ღარიბებიც, ნიჭიერებიც და უნიჭოებიც, ლამაზებიც და უშნოებიც...
_ კი, კი, მაგრამ მათ ხომ ჯერ არ იციან, როგორები არიან? ისინი ხომ ყველანი ერთმანეთს ჰგვანან? მათთვის ხომ ჯერ სულერთია როგორები იქნებიან, ისინი ხომ ჯერ ბავშვები არიან? მათ ხომ ძალიან, ძალიან უყვართ ერთმანეთი? _ აღელდა რატომღაც ფიფქია.
_ დიახ, და ამიტომაც დავპატიჟეთ ყველა ერთად. მილიონი, მილიარდი, უთვალავი ვარსკვლავიდან გვეწვევიან დღეს ბავშვები, ეს ყველაზე, ყველაზე საზეიმო დღე იქნება სამყაროში, როგორიც კი ოდესმე ბავშვებისთვის დამდგარა.
სწორედ იმ საღამოს, როცა ჯუჯები ფიფქიას ოცნების პრინცს და მთელი ცისქვეშეთის ბავშვებს ელოდნენ, ჯუჯების მღვიმესთან ახლოს, სულ რაღაც სამი მთის იქით, ჯადოსნური, ტარაპრეხილი, მოოქროვილი, წითელფოჩებიანი ცოცხი ციდან მიწაზე დაეშვა და ტარიდან დედოფალი და მისი ტაკიმასხარა გადმოსხა. დიახ, გამწარებული დედოფალი სწორედ ჯუჯებთან ახლოს, თავის ცოცხთან, სარკესთან და ტაკიმასხარასთან ერთად, ერთ დაბურულ, სხივგაუვალ ტყეში დაბანაკდა.
იმ ადგილს, სადაც დედოფალი და მისი მსახურები ანუ მასთან ერთად ცოცხი და სარკეც დაბანაკდნენ, ტაკიმასხარამ სასწრაფოდ წრე შემოავლო და შემოსაზღვრა. დედოფალმა კი ჯიბიდან სარკის ნამსხვრევი ამოიღო და ბრძანა:
_ აბა, ჩემო მშვენიერო სარკე, გამთელდი და ყველაფერი დაწვრილებით მომახსენე, რაც კი ფიფქიას ეხება!
სარკე გამთელდა, ბროლის ზედაპირი გადაიწმინდა და დედოფალი შიგ ჩაახედა.
_ თქვენო უმდაბლესობავ, კარგს ვერაფერს მოგახსენებთ, ისეთს, რაც თქვენ გაგახარებდათ, იმიტომ რომ ფიფქია უკვე საქორწინოდაა მორთულ-მოკაზმული და მისი ოცნების პრინციც მის წასაყვანად აქეთ მოეშურება.
_ ოცნების პრინცი, ჰმ, აბა, მაჩვენე, ჩქარა! _ დედოფალმა სიმწრით იკბინა ქვედა ტუჩზე და მთელი ტანით სარკისკენ გადაიხარა.
_ ხედავთ? _ შეეკითხა სარკე, _ ის ციდან ვერცხლისფერი მნათობის ეტლით მოქრის. ხედავთ ცისფერ ვარსკვლავებს, ცხენების ნაცვლად ეტლში შებმულებს? ხედავთ, როგორ მოქრიან, როგორ მოისწრაფიან? ხედავთ, როგორ უფრიალებს ქარი ოქროს კულულებს შორეული ვარსკვლავეთის პრინცს? ხედავთ, რა ლამაზია?
_ ხმა ჩაიკმინდე, ნუ მიქებ, მაინც! ლამაზი, ლამაზი... _ აპილპილდა დედოფალი, ისე მაგრად, რომ სახეც და ტანიც სულ წითლად დაეფოთლა. _ ჯერ ლამაზია, მაგრამ ჯოჯოდ რომ გადავაქცევ, მერე ნახეთ მისი სილამაზე.
_ ჯოჯოდ? აუ, ჯოჯოდ ცოდოა, იქნებ უბრალო გომბეშოდ აქციოთ, როგორც სხვა ზღაპრებშია? _ შეეცოდა პრინცი ტაკიმასხარას.
_ არ არსებობს, ის ჯოჯოა და ჯოჯოდ უნდა იქცეს, არ გაბედო მისი შებრალება! მინდა ფიფქიას სიფათს შევხედო, თავის სატრფოს ჯოჯოდ ქცეულს რომ ნახავს.
_ ფიფქიას, ფიფქიას რას უპირებთ, იმასაც ჯოჯოდ აქცევთ?
_ არა, ჩემო კარგო, ფიფქიას მე პეპლად ვაქცევ, რომ ამ ჯოჯომ, თავისი ორკაპა გესლიანი ენით დაიჭიროს და გადასანსლოს.
_ არა, მგონია, ჯუჯები თქვენ მაგის უფლებას არ მოგცემენ, ჯუჯები თქვენ ფიფქიას ახლოსაც არ გაგაკარებენ.
და დედოფალმა სარკეში ფიფქია დაინახა, რომელსაც ცოცხალი ჭიამაიების საქორწინო კაბა, თავზე ყვავილების გვირგვინი, ხოლო ფეხზე კი ბროლის გამჭვირვალე ქოშები ეცვა.
_ ჰა, ჰა, ჰა... _ გაიცინა დეოფალმა, _ ასე უცნაურად გამოპრანჭული აპირებს ჩემზე ლამაზი ფიფქია ქორწინებას? რა მიამიტია, რა მიამიტი. _ და დედოფალმა საოცრად მზაკვრული გეგმა ჩაიფიქრა. მაშინვე ხელი ასწია, მიანათა და საზღვრის გასწვრივ საშინელი ჭინჭრები ამოვიდა. წრის შიგნით კი ათასი ჯურის და ჯიშის საწამლავი ბალახ-ბულახი. ისეთი საწამლავი, რომ საკმარისი იყო ფეხი დაგედგათ, მოიწამლებოდით და ვეღარაფერი გადაგარჩენდათ. იმ ადგილებზე კი, სადაც დედოფალმა მიწას დაანათა _ კრაზანების, ბზიკების, კოღოების, ბაღლინჯოებისა და რწყილების სკები და უზარმაზარი ბუდეები გაჩნდა. რომლებშიც მაშინვე აიგორგლნენ და აფუტფუტდნენ შხამოსნები. დედოფალი კი დაჰყურებდა და ტკბებოდა.
_ მოდი აქ! _ იხმო მან ტაკიმასხარა.
_ მზად გახლავართ, გემსახუროთ სამყაროს დაღუპვამდე! _ მაშინვე წინ გამოეჯგიმა ისიც.
_ კარგად დამიგდე ყური, ტუტუცო! ხედავ, ამ კრაზანებს: კოღოებს, რწყილებსა და ბაღლინჯოებს?
_ დიახ, თვალი ხმალივით მიჭრის, ამიტომაც მშვენივრად ვხედავ, თქვენო უმდაბლესობავ! _ მოახსენა ტაკიმასხარამ.
_ ჰოდა, სანამ დავბრუნდებოდე, ყველა ისინი, სათითაოდ: ჭიამაიების, პეპლების, ჭრიჭინებისა და ყვავილების წინააღმდეგ უნდა დაგეშო.
_ დავგეშო?
_ ჰო, გაწრთვნი, დაგეშავ! ისე, რომ ერთი ასსა და ათასსაც უმკლავდებოდეს, გასაგებია?
_ ერთი რწყილი ას პეპელას? დაკბენს, რატომაც არა? _ დაეთანხმა ტაკიმასხარა.
_ ისე, რომ ყველა, როგორც ერთი, ჩემი ბრძანებისთანავე ჩემთან გაჩნდეს, გასაგებია?
_ გასაგებია, თქვენო უბოროტესობავ, ნუ მაშინებთ, თორემ ლამის გული ფეხებში წამივიდეს! _ ფეხები ერთმანეთს მიატკუცა ტაკიმასხარამ.
_ ჰოდა, ასე! ახლა კი გამცილდი! _ დედოფალმა ტაკიმასხარას ხელი აუქნია და ისევ სარკეს მიუტრიალდა. _ აბა, ჩემო მშვენიერო სარკე, ახლა ისიც მიჩვენე და მომახსენე, სად აპირებენ ჯუჯები ქორწილს, ვინ დაპატიჟეს სტუმრად, ჩვენ რატომ არავის გავახსენდით?
_ ქორწილს ჯუჯები ბურტყუნას ჯადოსნური ქორწინების სასახლეში იხდიან, მაგრამ ვერაფერს გიჩვენებთ, თქვენო უმდაბლესობავ, რადგან ჯერ მის სამფლობელოში მის მეტს, არავის, ძეხორციელს არ შეუხედავს. სტუმრად კი ბავშვები ჰყავთ მიწვეული, ყველა, ვინც კი ცისქვეშეთში დაბადებულა.
_ ჰო, სიმდიდრე თავზე საყრელი აქვთ, არ იციან რა უყონ. ბავშვებს კი, ალბათ, იმიტომ ეპატიჟებიან, რომ თვითონაც მათი ტოლები არიან, ლილიპუტები.
_ სამაგიეროდ ჭკუაცა აქვთ და ჯადოსნობაშიც ვერავინ გაეჯიბრებათ.
_ მაგით რის თქმა გინდა, რომ მე უტვინო ვარ?
_ არა, რატომ? _ დაიბნა ტაკისმასხარა.
_ როგორმე მაგათ ქორწილში უნდა მოვხვდე და მერე მე ვიცი! _ დაიმუქრა დედოფალი.
_ იცით, არ გირჩევთ, თქვენო უბოროტესობავ, მაგათ ქორწილში მოხვედრას.
_ რატომ?
_ რომ გიცნონ? ხომ იცით, რომ ერთი ნეკნიც არ შეგრჩებათ მთელი.
_ რა? როგორ მიცნობენ, ან ამ კაბაში, ან შუბლზე ამხელა კოპით, რანაირად?
_ კი ბატონო, მე გაგაფრთხილეთ და დანარჩენი თქვენ იცით!
_ მიდი, მიდი, შენს საქმეს მიხედე! შეკაზმე ცოცხი, ეყოფა ამ შხამაბალახას ძოვა. არავის, არავის ვუსურვებდი იმას, რაც მაგათ ელით, სტუმრებსაც და მასპინძლებსაც! ჰო, ჰო, ბავშვებსაც და ჯუჯებსაც!
_ რას აპირებთ, თქვენო უმდაბლესობავ, სად მიემგზავრებით, ახლა არ დავბანაკდით? _ შეეკითხა ჯადოქარს ტაკიმასხარა, როცა დედოფალი ცოცხს შემოახტა.
_ სად და ქორწილში, სად წავალ სხვაგან?
_ მერე, მე?
_ შენ? შენ აქ დარჩები და ნესტაროსნებს მიხედავ, გასაგებია?
_ აუ, რა მიხედავს ამდენ კოღოს, რწყილსა და ბაღლინჯოს!? _ ჩაიბურტყუნა ტაკიმასხარამ,
_ კმარა, კმარა, მორჩი წუწუნს და ცრემლის ფრქვევას! _ დასტატანა ტაკიმასხარას დედოფალმა და თავის ცოცხს დაჰკივლა:
_ აჩუ, აჩუ! ფრიი, ფრიი! _ და ცოცხიც ცაში უსწრაფესად აიჭრა.
დედოფალმა, რა თქმა უნდა, მაშინვე იქით გასწია, საიდანაც ვარსკვლავების ეტლით უფლისწული და მისი ამალა მოიჩქაროდა და გზა გადაუჭრა.
_ შეაჩერეთ ეტლი! შეაჩერეთ ეტლი! _ ჩაესმა ჯადოქარის გამყინავი ხმა ყურში ოქროსთმიან პრინცს და მანაც აღვირი მთელი ძალით მოქაჩა. ვარსკვლავები ადგილზე გაქვავდნენ. შეჩერდა უფლისწულის უკან მქროლი მისი ამალაც.
დედოფალი სულ ახლოს მიფრინდა მათთან, ცოცხი ყალყზე შეაყენა და შეეკითხა:
_ თუ საიდუმლო არ არის, ხომ ვერ მეტყოდი, საით მიემართები, ოქროსთმიანო ჭაბუკო?
გაკვირვებულმა პრინცმა თავით-ფეხამდე აათვალ-ჩაათვალიერა ცოცხის ტარზე შემომჯდარი, თმაგაწეწილი, შუბლზე რქისკოპიანი ალქაჯი და მშვიდად უპასუხა.
_ ჩემს საცოლესთან, ფიფქიასთან, ქორწილი უნდა გადავიხადოთ!
_ რას მეუბნებით, ფიფქია ქორწინდება? გილოცავთ, უბედურებას... ფუჰ, ბედნიერებას გისურვებთ, რა ხანია ქორწილში არ ვყოფილვარ, რა მოხდება, რომ თქვენს ამალაში ჩამრიცხოთ?
_ ჩემს ამალაში? _ თვალები გადმოსცვივდა უფლისწულს გაკვირვებისგან. _ თქვენ? ამ დაფხრეწილ კაბაში, თავზე რქასავით კოპით და ცოცხის ცხენზე შემომჯდარი?
_ რა? ჩემი ცოცხი არ მოგწონთ? აი, გადავაგდებ და თქვენს ეტლში გადმოვჯდები, კაბასაც გამოვიცვლი და რქასაც მოვიჭრი, _ მიაყარა მაშინვე დედოფალმა, იქნებ დავითანხმო და სულ იოლად მოვხვდე ქორწილშიო.
_ ჩემს ეტლში მე ფიფქია უნდა ჩავსვა, იქ მხოლოდ ერთი ადგილია, _ უფლისწულს ახლა უფრო მეტად გაუკვირდა, ვიღაც ცოცხის ცხენზე გადამჯდარი ქალის თავხედობა.
_ დავეტევით, ორივენი დავეტევით, ბოლოს და ბოლოს, ავდგები და ფიფქიას კალთაში ჩავისვამ, ის ხომ თოვლის ფიფქივით პატარაა და მსუბუქი, არა? ნუ გეშინიათ, არ დაგამძიმებთ! _ და სანამ ოქროსთმიანი პრინცი აზრზე მოვიდოდა, დედოფალმა ცოცხს ყურში ჩასჩურჩულა: ჩქარა, მოცოცხე აქედან და სანამ არ გიხმობ, თვალით არ დამენახვო, იცოდეო! მერე ცოცხი მოისროლა და თვითონ კი პრინცის ეტლში გადახტა. _ წავედით, წავედით, დროს ნუღარ ვკარგავთ! აჩუ, აჩუ, გააჭენე, ჰერი, ჰერი! _ დაუყვირა უფლისწულს ეტლის კარებიდან თავგადმოყოფილმა დედოფალმა და კარზე ხელიც კი დაუბრახუნა.
სხვა რა გზა ჰქონდა? უფლისწულმაც _ წავედითო, ვარსკვლავებს შეუძახა, აღვირი მიუშვა და, თავის ახალ თანამგზავრთან ერთად, მიწისკენ დაეშვა. აბა, როგორ წარმოიდგენდა, რომ ეტლში ფიფქიას ბოროტი დედინაცვალი, ჯადოქარი ეჯდა?
`მოდი, ვარსკვლავებს ჩავაქრობ და პრინცს უეტლოდ დავტოვებ, ჰოდა, რით წაიყვანს ფიფქიას, ზურგზე ხომ არ მოიკიდებს, არა?~ გაიფიქრა ეტლის სავარძელზე გადაწოლილმა დედოფალმა და თავის ჩანაფიქრის განხორციელებას იმწამსვე შეუდგა. მოკლედ, ეტლის ფანჯრიდან მარცხენა ხელი გადაჰყო, ხელისგული გაშალა, ვარსკვლავებს მიანათა და ჩუმად უბძანა, ისე რომ უფლისწულს ვერ გაეგონა:
_ გადაიწვით და ჩაქრით, გადაიწვით და ჩაქრით!!!
პრინცმა დაინახა, როგორ გადაიწვა და ჩაქრა მისი ვარსკვლავები და სანამ ეტლი ინერციით მოძრაობდა, უკან მავალ ამალას შეუძახა!
_ ჩქარა, მომხედეთ! ვარსკვლავები ჩაქრა, ვარსკვლავები!
პრინცის ეტლის ვარსკვლავთა ჩაქრობა, მისმა ამალის წევრებმაც შენიშნეს და სანამ ჩამქრალ ვარსკვლავებს აანთებდნენ, ისედაც აპირებდნენ დახმარებას. ასე რომ მას სულაც არ გასჭირვებია, თავის მხლებელთა ვარსკვლავებზე გადაჯდომა. აი, დედოფალს კი, თქვენ მტერს, რაც დაემართა.
ვარსკვლავები ჩააქრო და მერეღა გაახსენდა, რომ ეტლში თვითონ იჯდა და ცოცხიც თან არ ჰქონდა. ეტლი, როგორც კი შეჯანჯღარდა და ქვევით ტყვიასავით წავიდა, ისეთი კივილი მორთო: _ მიშველეეეეეეეეეეთ, ვკვდებიიიიიიიიიიი! მიშველეეეეეეეეეეეეეეთ! _ რომ ზევით, ცაში ვარსკვლავებზე მსხდარ პრინცს და მის ამალას ძარღვებში სისხლი გაეყინა, მაგრამ როგორ უშველიდნენ, რანაირად?
მოკლედ, დედოფალი ეტლის კედლებს და ჭერს, ხან აქეთ-იქით და ხანაც _ ზევით-ქვევით ეხეთქებოდა. თავზე ხელი მოივლო და ნახა რომ პირველ კოპზე დიდი კოპი დასჯდომოდა. კიოდა და მიწისკენ მთელი სისწრაფით ეშვებოდა. იმასაც მიხვდა, რომ ეტლი სიჩქარეს უმატებდა, ეტლის კარი გამოხსნა და გადახტა. ასე რომ არ მოქცეულიყო, ალბათ, სულს დაბლა ვერც ჩაატანდა. გადახტომამ კი მართლაც გადაარჩინა, რადგან კაბის კალთით, რომელიღაც მაღალი ხის კენწეროს წამოედო და, ბედზე, ზედაც კი ჩამოეკიდა. თუმცა ხელს ვერაფერს ავლებდა, რადგან ხის სხვა ტოტებს ვერ სწვდებოდა და იმისიც ეშინოდა, ვაითუ ტოტი მომიტყდეს, ჩავვარდე და მიწას დავასკდეო. ეკიდა ასე გაცქნაფული და ტუჩებს აცმაცუნებდა:
_ ცოცხო, შე შტერო! სადა ხარ, ჩქარა, ჩემთან, ჩემთან!
მაგრამ მის ჩურჩულს იმ სიშორეთ, აბა ცოცხი როგორ გაიგონებდა? ეკიდა ერთი საათი, ორი და რას ხედავს, ხან აქედან ჩაუქროლებენ ბუშტებიანი ბავშვები და ხან იქიდან, `ნამდვილად ქორწილში მიფრინავენ~, დაასკვნა ჯადოქარმა. ბავშვები კი თავდაყირა დაკიდული დედოფლის დანახვაზე თვალებს ჭყეტდნენ და ვერ მიმხვდარიყვნენ, რა ხდებოდა. ზოგი ხელსაც კი უქნევდა, ერთი-ორმა ბიჭმა გარშემოც კი შემოუფრინა, მაგრამ დედოფალმა, იმის შიშით, ტოტი არ მომიტყდესო, ხმა ვერ ამოიღო და იმათაც თავის გზა განაგრძეს.
ითმინა, ითმინა, მაგრამ მეტი ვეღარ მოითმინა და უცბად მთელი ხმით აღრიალდა:
_ ცოცხო, შე შტერო, როდემდე უნდა გელ...
მაგრამ სიტყვის დამთავრება ვეღარ მოასწრო, რადგან ამის ბრალი იყო, თუ იმისი, რომ ჭიანჭველებს, რომლებიც იმ ხეზე ბუდობდნენ, კენწერო თითქმის გადაღრღნილი ჰქონდათ, დედოფალი, ყირა-ყირა, მთელი სიმძიმით, ძირს ქვასავით წავიდა. თან ხის ტოტებს სულ ლაწალუწი აუტეხა. მიწას პირდაპირ თავისი კოპით დაასკდა და შიგ თავდაყირა ჩაერჭო. თავზე კი ერთიანად დაფხრეწილ-დაფლეთილი კაბის ბოლო ჩამოეფარა. იყო ასე გაბლანდული და ჩარჭმული მიწაში ძეგლივით და თავის დაძვრენას ცდილობდა. იქნევდა ხელებს და ფეხებს გამწარებული, მაგრამ ვერაფერს ახერხებდა. ემუქრებოდა: ცოცხსაც, სარკესაც, ტაკიმასხარასაც და მთელ ქვეყნიერებასაც. მოკლედ, წიოდა და კიოდა, მაგრამ მისი მსხნელი არსად ჩანდა. ჰოდა, რომ ვერაფერს გახდა, გაჩუმდა, კაბის ბოლო ასწია და გამოიჭყიტა. გამოიჭყიტა და რას ხედავს. მის გარშემო უამრავი პატარები, ხელში მფრინავ ბუშტებიანად, შემოკრებილან და სეირს არ უყურებენ? ერთმა პატარამ კი, ისეთი რამე გაუბედა, ისეთი... მიუახლოვდა, მისკენ გადაიხარა, თავი მასავით ამოატრიალა და შეეკითხა.
_ დეიდა, დაგრგეს და უკუღმა ამოხვედი?
_ ახ, შე თავხედო, ახ, შე უზრდელო, დამაცა, თუ შენი მშობლები არ ვნახო და არ მოვახსენო ყველაფერი.
_ აბა, რატომ დგახარ თავდაყირა, რატომ არ გასწორდები? _ გაუკვირდა პატარას.
_ იმიტომ, რომ ჩარჭმული ვარ, ჩარჭმული... _ აწივლდა ჯადოქარი.
_ რით? როგორ, რანაირად? _ დაინტერესდნენ ახლა სხვა ბავშვებიც.
_ რით და მეც თქვენსავით, ბუშტით ფიფქიას ქორწილში მივფრინავდი, უცბად ხის კენწეროს წამოვედე, იმ ხეს ეკლები ჰქონია, ბუშტი გასკდა და თავდაყირა წამოვედი. _ უპასუხა დედოფალმა.
_ მერე, ვერ ადგებით? _ მაინც გაუკვირდა პატარას.
_ როგორ ავდგები, როცა ჩარჭმული ვარ მიწაში, ჩარჭმული... _ აკივლდა ისევ დედოფალი.
_ რით, რანაირად? _ დაინტერესდნენ ბავშვები.
_ რით და კოპით, კოპიჭით, თქვენ, კი რაა, არ დაგჯდომიათ? ბანცალის დროს, მაგიდის კიდეს რომ ურახუნებთ ხან შუბლს და ხან თავს, არ ამოგდით კოპები? ალბათ, მაშინ დამაჯდა, ხის წვერს რომ შევეჯახე. დროზე, ამომწიეთ და ამომგლიჯეთ, რაღას უყურებთ?!
_ დავებღაუჭოთ! _ გადაწყვიტეს ბავშვებმა და დაებღაუჭნენ კიდეც, მაგრამ ძვრაც ვერ უყვეს.
_ მასე არა, არა! _ აწივლდა ისევ დედოფალი. _ მასე კი არა, აი, იმ ზღაპარში როა, უნდა დამწკრივდეთ და ერთმანეთს ჩაებღაუჭოთ, ჯერ ყველაზე დიდი, მერე კი ცოტა პატარები. აბა, გამწკრივდით, სიდიდის და სისქის მიხედვით! _ გასცა ბრძანება თავდაყირა ჩარჭმულმა დედოფალმა: _ პირველი კი მე ჩამებღაუჭოს ფეხებში.
ბავშვები მაშინვე გამწკრივდნენ და ისე მოიქცნენ, როგორც დედოფალმა უბრძანათ.
_ ერთი, ორი და სამიიი! _ გასცა ახალი ბრძანება დედოფალმა.
დაეჭიდნენ პატარები, დაეჭიდნენ და ამოგლიჯეს მიწიდან ბოროტი დედოფალი. მართალია, ამოგლიჯეს, მაგრამ მაინც ისეთი გაცოფებული იყო, ისე აბრიალებდა და ატრიალებდა თვალებს, რომ შეშინებულმა ბავშვებმა უკანაც კი დაიხიეს. მერე კი ყველაზე პატარამ მისკენ სალოკი თითი გაიშვირა და გამოაცხადა:
_ ნახეთ, რქები.
_ არა, რა რქები, ეს კოპიჭებია, ოღონდ ყველაზე დიდი, როგორიც კი ვინმეს დასჯდომია, _ მაშინვე თავი იმართლა დედოფალმა.
_ ორი კოპიჭი ერთად? აუ, ამხელები?
და ბავშვებს უცბად ისეთი სიცილი აუტყდათ, ისეთი, მუცლები ხელით ეჭირათ და სულ ყირა-ყირას გადადიოდნენ. რაც, რა თქმა უნდა, არ მოეწონა ბოროტ დედოფალს.
_ რა გაცინებთ, რა? ამხელა ქალი ასეთ დღეში ვარ, ბუშტი გამისკდა, შუბლზე და თავზე, ორი უზარმაზარი კოპი მაზის, ქორწილში მაგვიანდება, არ ვიცი რით გავფრინდე და თქვენ კი დამდგარხართ აქ, დამცინით და ჩემ წინ მალაყებსაც გადადიხართ! სად გაიზარდეთ, ნეტა, რომელ ვარსკვლავზე?
ბავშვები გაჩუმდნენ, მიტრიალდნენ და ის იყო, გაფრენას აპირებდნენ, რომ დედოფალი ისევ აწივლდა:
_ სად მიფრინავთ, სად? მე აქ მარტოს მტოვებთ? მოიცათ, მეც თქვენთან ერთად უნდა გამოვფრინდე, თქვენთან ერთად!
ბავშვები დაიბნენ.
_ როგორ, რანაირად? ჩვენ ყველას ჩვენი ბუშტები გვაქვს, ჩვენთან ერთად როგორ გამოფრინდებით? _ შეეკითხა ყველაზე უფროსი.
_ როგორ და ძალიან კარგად. მომეცით აქ, ეგ თქვენი ბუშტები! _ უბრძანა იმწამს დედოფალმა.
_ მერე, ჩვენ? _ გაუკვირდათ პატარებს.
_ აი, როგორ უნდა მოვიქცეთ, _ წამოიწყო დედოფალმა, _ მაგ ბუშტებს ყველას მე დავიჭერ და ავფრინდები, თქვენ კი ყველანი ერთმანეთს დაეკიდებით, პირველი მე დამეკიდება ფეხებზე და დანარჩენებიც ასე, ხომ გაიგეთ? და ყველანი ერთად გავფრინდებით. მე ფიფქიას ყველაზე საყვარელი და ტკბილი დედობილი ვარ, მე აუცილებლად უნდა ვიყო ქორწილში.
მიამიტმა და გულკეთილმა ბავშვებმა, რა თქმა უნდა, დაუჯერეს ბოროტ დედინაცვალს და თავ-თავიანთი ბუშტები გულუბრყვილოდ გაუწოდეს. იმანაც გამოართვა თუ არა და ერთად შეკრიბა, მაშინვე აფრენა არ დაიწყო მიწიდან?
_ ჩქარა, დამეჭიდეთ, თორემ გარბის, მიფრინავს, _ დაიყვირა პირველმა ბავშვმა და დედოფალს ფეხებზე ჩაებღაუჭა. და ასე მიყოლებით, ბავშვები ერთმანეთს დაეკიდნენ და რადგანაც არც ისე ცოტანი იყვნენ, გრძელი, ძალიან გრძელი ბავშვების ჯაჭვი გამოვიდა, რომელიც ცაში მიფრინავდა. დედოფალი ფეხებს კი იქნევდა, რომ ბავშვები დაბლა ჩაეყარა, მაგრამ პირველმა ბიჭმა ისე მაგრად ჩაბღუჯა და ისე გაუკავა ფეხები, რომ დედოფალიც გაჩერდა და ბედს დამორჩილდა.
მშობლები, რომლებიც სახლებში დარჩნენ და მინდვრებსა და ბაღებში მუშაობდნენ, უყურებდნენ როგორ მიფრინავდა ჯადოქარი უამრავი ბუშტით ცაზე, ფეხზე კი ბავშვების გრძელი, გრძელზე-გრძელი ჯაჭვი ეკიდა.
აი, ასე მოხვდა ბოროტი დედოფალი ფიფქიას ქორწილში, სადაც ის ვერავინ იცნო, ვერც ფიფქიამ და ვერც ჯუჯებმა, რადგან ისე იყო დაჟეჟილი, სიმწრით წითლად დაფოთლილი და დაკოპიჭებული... აბა, როგორ უნდა ეცნოთ? იფიქრეს, ერთი საცოდავი დედაბერია, იყოს, გაიხაროს მაგანაც ქორწილშიო.
მაგრამ, მთავარი ეს კი არ იყო, მთავარი ის იყო, რომ ფიფქიას ქორწილში მთელი სამყაროს ყველა ბავშვმა მოიყარა თავი. ყველამ, ყველამ უკლებლივ, ერთიც არ დაჰკლებია, დიახ, ჯუჯებმა ისიც კი მოახერხეს, რომ იმ დროს არცერთი ბავშვი არ გამხდარიყო ავად. ვინც იქამდე ავად იყო, ისინიც კი მოარჩინეს თავიანთი ჯადოსნობით. როგორ? ვერ გეტყვით, რადგან მე ჯადოსანი არა ვარ. მე მხოლოდ იმას ვყვები, რა მოხდა და როგორ მოხდა. ჰო, ჰო... ქორწილში კი, იცით, რა ამბები დატრიალდა? უცნაურზე უცნაური...
რა აღარ ენახა იქამდე დედოფალს, ის, ხომ ძალიან, ძალიან დიდი იყო, უთვალავი საუკუნის, თან თავისი ძველი ცოცხით, რომელიც მოუკვდა, ხომ მთელი ცისქვეშეთი ჰქონდა შემოვლილი, მაგრამ იმას, რაც ფიფქიას ქორწილში ხდებოდა, დედოფალიც კი ვერ წარმოიდგენდა. აბა, რა იქნებოდა, როცა მთელი სამყაროს ბავშვებს თავს ერთად მოუყრი და თავის ნებაზე მიუშვებ? ბოროტი დედოფალი კი მომენტს ელოდა, რომ როგორმე ქორწილი ჩაეშალა. ჭრელი ბუშტები, რომლითაც ბავშვები ქორწილში ჩამოფრინდნენ, ერთ მაღალ ხეზე იყო ძაფებით მიბმული. დედოფალი რატომღაც სულ ამ ხესთან ტრიალებდა, რომ ბავშვებს ბუშტები არ გაეხეთქათ, ნამდვილად რაღაც ჰქონდა ჩაფიქრებული და იმიტომ. ან იქნებ ფიქრობდა, შემთხვევით რომ მიცნონ, რით უნდა გავიქცეო და ბუშტებსაც ამიტომ დარაჯობდა?
ბავშვები კი, აუ, აუ, აუუუუუუუუუუუუ! სულ ყირაზე გადადიოდნენ და ისეთი ყურისწამღები ჭყივილ-კივილი იდგა... წარმოიდგინეთ, რა მოხდებოდა. ბავშვებს ხომ ძალიან უყვართ თავის გამოჩენა და ყურადღების მიქცევა, არა? ჰოდა, ყველა იმას ცდილობდა, მეორისთვის ეჯობნა. თანაც ახლა ხომ ძნელია იმის გარჩევა, ვინ ბიჭია და ვინ გოგო? გოგოები ისე ეჭიდავებოდნენ ბიჭებს, რომ ტოლსაც არ უდებდნენ. ვიღას ახსოვდა ან ფიფქია ან ქორწილი? დედოფალმა ყურებში თითი გაიკეთა და ბუშტებიან ხეს გარშემო ჯაშუშივით უვლიდა. მოკლედ, ბავშვები მალაყებს გადადიოდნენ. ზოგი ტიროდა, ზოგი მღეროდა, ზოგი იცინოდა... ან რა უნდა მომხდარიყო ისეთი, რომ ერთად თავმოყრილი მთელი სამყაროს ბავშვები გაჩუმებულიყვნენ? კი, ჯუჯები, რაც ძალა და ღონე ჰქონდათ, გაჰკიოდნენ: მოდიან, მოდიანო, გაჩერდით, მოდიანო, მაგრამ იმ ორომტრიალში მათ ხმას ვინ გაიგონებდა? მალე ცაზე, მანათობელ ვარსკვლავებზე შემომსხდარი, სიძე და მისი მაყრიონიც გამოჩნდა, ბავშვები კი მაინც არ ჩერდებოდნენ და მალაყებს გადადიოდნენ.
მერე კი მოხდა ნამდვილი სასწაული, ისეთი, ისეთი დაუჯერებელი რამ...…
აივანზე, ჭიამაიების კაბაში გამოწყობილი ფიფქია გამოჩნდა: ულამაზესი, უმშვენიერესი, უტურფესი და თითქოს მზემ თავისი ჯადოსნური ჯოხი მოიქნიაო, ყველა ბავშვი ერთდროულად გაისუსა, გაიტრუნა და ერთ ადგილზე გაქვავდა. მხოლოდ ზეციდან მომავალი ვარსკვლავების წკრიალი ისმოდა. ფიფქიას ცოცხალი კაბა კი ფასონს და ელფერს უნაზესად იცვლიდა და ბავშვებიც განცვიფრებული შესცქეროდნენ ამ სასწაულს. სულ მალე ჯუჯების აივანზე წითლად აელვარებული ვარსკვლავი დაეშვა. საიდანაც ოქროსფერ სამოსში გამოწყობილი უფლისწული გადმოვიდა, ფიფქიას დაუჩოქა და ხელზე ეამბორა. რა თქმა უნდა, ბავშვებს ყველაზე მეტად ის აინტერესებდათ, თუ რას აჩუქებდა ფიფქიას უფლისწული, ამიტომ ყველა სულგანაბული მისჩერებოდა ორივეს. ფიფქიამაც უფლისწულის საჩუქარი მაღლა ასწია, ბავშვებს დაანახვა და გაღიმებულმა შესძახა:
_ აი, ნახეთ, ჩემმა უფლისწულმა მე სიხარული მაჩუქა, ნამდვილი, დიდი, უსაზღვრო სიხარული.
საჩუქარი ბრჭყვიალებდა და ირგვლივ ისეთ მიმზიდველ, საოცარ ფერებს აფრქვევდა, რომ ბავშვებს მის დანახვაზე სიხარულის ყიჟინა აღმოხდათ. ფიფქიამ სატრფოს ნაჩუქარი სიხარული ნაზად დაკეცა, სულ პაწაწა, ფრჩხილისხელა ვარსკვლავად აქცია და შუბლზე ჩამოშლილ ოქროსფერ კულულზე დაიკიდა, რითაც მისი ულამაზესი სახე კიდევ უფრო გაცისკროვნდა.
ახლა კი იხუვლეს ბავშვებმა და ისეთი, ისეთი ამბავი ატყდა... ყველას უნდოდა, რომ პირველი მიჭრილიყო ნეფე-პატარძალთან, ყველაზე პირველს მიელოცა, ფიფქიას კი მისთვის ეკოცნა და ბავშვს კი მისი კოცნა შინ წაეღო, რომ მშობლებისთვის ეჩვენებინა და, ალბათ, ეტრაბახა კიდეც. კოცნა კი მართლაც არავისთვის ენანებოდათ, ამ ყველაზე, ყველაზე, ყველაზე ზღაპრულ წყვილს... ხომ წარმოგიდგენიათ, რა ამბავი ატყდებოდა? დიახ, დიახ, ყველაფერი სწორედ ისე ხდებოდა, როგორც თქვენ წარმოგიდგენიათ...
დედოფალი კი ყოველივე ამის დანახვაზე: გაშრა, გამწვანდა, კუბოდან ამოღებულს დაემსგავსა, ისე გაბოროტდა, ისე, რომ ყველაზე უსაშინელესი, ყველაზე უბოროტესი რამ ჩაიფიქრა, რაც კი რომელიმე ბოროტ ჯადოქარს ჩაუდენია. დიახ, გადაწყვიტა, რომ როგორც კი ფიფქია და მისი პრინცი საქორწინო ტახტზე დაბრძანდებოდნენ, მათთვის საშინელი... არა, საშინელი კი არა, უსაშინელესი სიურპრიზი მოეწყო. `ჯერ თქვენი ჯერია, იზეიმეთ, კი ბატონო, მაგრამ მალე ჩემი ჯერიც დადგება და იმასაც ვნახავთ, ბოლოს ვინ იზეიმებს, ან ვინ იქნება ყველაზე ლამაზი”... იმუქრებოდა და ფიფქიას კაბის ყოველ გაელვებაზე სულ ცოფებს ჰყრიდა.
პირველი, რაც გააკეთა ის იყო, რომ სასწრაფოდ აცოცდა ხეზე და ზედ მიბმული ბავშვების ბუშტები აუშვა, ახლაც მოუნდეთ უკან დაბრუნება და მშობლების კიდევ ნახვაო. რადგანაც ბავშვები ზედ არ ეკიდნენ, ბუშტები დიდი სისწრაფით წავიდნენ ცისკენ და გაუჩინარდნენ. ესეც ასე, ახლა კი ფიფქიაზეც ვიყრი ჯავრსო, დაიმუქრა დედოფალმა. საწყალი ფიფქია, ყველა ჯოხი ხომ მის ზურგზე ტყდებოდა, სანამ პატარა იყო, სანამ თექვსმეტი წლის გახდებოდა და ჯუჯების მღვიმეში მოხვდებოდა.
აივანზე, სადაც ჯუჯები უფლისწულს დახვდნენ, სტუმრების მიღება-დახვედრის რიტუალი დამთავრებულიყო. ყველა მხოლოდ ქორწილის დაწყებასღა ელოდა. და, აი, დადგა ეს სასწაულებრივი წამიც. ჰოდა, შვიდ ჯუჯას ერთი, ყველაზე მოკლე და განიერი... უჰ, ყველაზე სქელი და დაბალი ანუ ბურტყუნა გამოეყო, მაღალ სკამზე შეხტა და იქ მყოფთა გასაგონად გამოაცხადა:
_ ბავშვებო, ახლა კი დადგა დრო, გავაღოთ ქორწინების ჯადოსნური სასახლის კარი და ყველანი შიგ შეგიპატიჟოთ! აი, ისიც, ქორწინების ჯადოსნური სასახლე, ხედავთ? ზეციდან მოფრინავს, _ და თითი ზეცისკენ გაიშვირა.
და ყველამ, მართლაც, თავისი თვალით დაინახა თუ როგორ გაიხნა ცა და როგორ დაეშვა იქიდან ათასფრად მოელვარე, ულამაზესი ჯადოსნური სასახლე.
თქვენ, რა გგონიათ, სად იყო და რას აკეთებდა ამ დროს ჩვენი უიღბლო დედოფალი? რაც კი ძალა და ღონე ჰქონდა, გაჰკიოდა:
_ ცოცხო? ცოცხო? თუ გინდა რომ ცოცხალი გადარჩე, გამოცხადდი ჩემთან სასწრაფოდ, ახლავე, ამწუთასვე!
და ცოცხიც, როგორც კი დედოფლის ხმა გაიგო, რამოდენიმე წამში მასთან გაჩნდა.
_ ვაიმე, დედოფალო, ეს რას დამსგავსებიხართ, ჯოჯოხეთში იმოგზაურეთ? _ შეეკითხა შეშინებული ცოცხი ჯადოქარს, თავისი პატრონი რომ ამ დღეში ნახა.
_ იმას იქითაც ვიყავ, თუ ძალიან გაინტერესებს, ახლა კი ჩქარა, შინ, შინ! სასწრაფოდ! _ შემოახტა ცოცხს დედოფალი და ცოცხიც მთელი სისწრაფით გაფრინდა. ჯერ ეზოში არც კი შეფრენილიყო, გაცეცხლებულმა დედოფალმა რომ ტაკიმასხარა გამოიძახა:
_ რა ქენი, დაგეშე მწერები? _ დაჰკივლა მან ტაკიმასხარას.
_ დავგეშე? ერთი უბრალო ბრძანებაღა უნდათ და ყველას დანესტრავენ ვინც გზად გადაეყრებათ!
_ მაშინ, წინ! ბრძოლის ველისაკენ! _ ბრძანება გასცა დედოფალმა, ცოცხი შემოაბრუნა და გეზი ჯუჯების ქორწინების ჯადოსნური სასახლისკენ აიღო. უკან კი, საშინელი ბზუილით: კრაზანების, ბზიკების, კოღოების, რწყილებისა და ბაღლინჯოების დაგეშილი და გაწვრთნილი ლაშქარი მიჰყვა.
ხოლო, როგორც კი ქორწინების ჯადოსნური სასახლის კარი გაიღო, სტუმრებიც და მანპინძლებიც, მის ულამაზეს, ათასფრად მოლივლივე დარბაზებში აღმოჩნდნენ.
იცით, ეს არ იყო ჩვეულებრივი დარბაზები, იმიტომ რომ ისინი არაჩვეულებრივი იყო. დიახ, ყველა სულ სხვადასხვა, უძვირფასესი ქვით იყო ნაგები, როგორ? როგორ და ერთი თუ მარგალიტების დარბაზს წარმოადგენდა, მეორე _ ზურმუხტისა იყო, ხოლო მესამე კი _ ლალისა და იაგუნდისა გახლდათ. თუმცა ყველაზე გასაოცარი ის იყო, რომ ისინი განუწყვეტლივ მოძრაობდნენ: გრძელდებოდნენ და მოკლდებოდნენ, მაღლდებოდნენ და დაბლდებოდნენ. ხოლო შიგ მყოფთ კი ეგონათ, რომ კი არ ისხდნენ ან იდგნენ, არამედ დაფრინავდნენ, დაფრინავდნენ უამრავი აელვარებული უძვირფასესი ქვების სერპანტინებისა და კალეიდოსკოპივით ცვალებად ბრჭყვიალა ნახატებიან სივრცეში.
პირველი, რაც ფიფქიამ სასახლეში შენიშნა, იყო ცაში მოფარფატე, პაწაწა, თეთრფრთება გველეშაპუნების ორკესტრი, რომელიც საქორწინო მარშს ასრულებდა. რა თქმა უნდა, ბავშვ-გველეშაპუნებს არც სასულე და არც დასაკრავი ინსტრუმენტები არ ეჭირათ. ისინი თავიანთი პატარა ნესტოებიდან, ლაზერის გაუფანტავი სხივებივით წვრილად უშვებდნენ ცეცხლის ნაკადს, რომლითაც საოცარ ფიგურებს ხატავდნენ ცაში და ფიფქია მიხვდა, რომ მუსიკალურ ბგერებს, სწორედ ეს ცეცხლის წვრილი სხივები გამოსცემდა. ბურტყუნამ ნეფე-პატარძალს დარბაზის თავში, ჰაერში მოქანავე ყვავილებით მორთულ ტახტზე მიანიშნა. ისინიც მშვიდად დაბრძანდნენ მათთვის განკუთვნილ სურნელოვან ტახტზე და იქიდან ადევნებდნენ თვალს იმ ყველაფერს რაც სასხლეში ხდებოდა.
უეცრად, შუა დარბაზში ჯერ პატარა მწვანე რტო გაჩნდა, მერე დამსხვილდა, გაიზარდა და ნამდვილ ნატვრისხედ გადაიქცა. დიახ, ამ ხეზე ვინც კი ავიდოდა, დიდი იქნებოდა თუ პატარა, რომელ სათამაშოსაც ინატრებდა, სწორედ იმ სათამაშოს მოიბამდა. მალე ყველა ბავშვი ამ ხეზე აღმოჩნდა. რა თქმა უნდა, ყველა იმას ცდილობდა, თავისი საოცნებო სათამაშო მოეწყვიტა. მაგრამ როგორც კი ერთს მოწყვეტდა, მაშინვე მეორეს ნატრობდა და ისეთი, ისეთი სირბილი და ცოცვა ატყდა ხის ტოტებსა და ყლორტებზე, რომ ხეც კი განცვიფრებული უყურებდა ამ ყველაფერს. ბავშვებმა ჯერ ხომ ჯიბეები დაიტენეს, მერე კისერზეც დაიკიდეს, ხელებზეც, ფეხებზეც კი, ყველგან, ყველგან სათამაშოები ეკიდათ. ხემ უცადა, უცადა და რომ ნახა, ბავშვები ვერა და ვერ დაძღნენ სათამაშოებით, ადგა და უზარმაზარი ფოთლები გამოიბა, მერე ქანაობა დაიწყო და ჰერი, ბავშვებმა ცაში არ დაიწყეს მართლაც ფრენა? იმიტომ, რომ ხე თვითონ გადაიქცა ერთ დიდ სათამაშოდ, სათამაშო ჟონგლიორად და მთელი მსოფლიოს ბავშვებით დაიწყო ჟონგლიორობა, როგორც ცირკის კლოუნები მაშხალებით ან ბურთულებით თუ რგოლებით ჟონგლიორობენ. ბავშვები კი, წიოდნენ, კიოდნენ, იცინოდნენ, ხარხარებდნენ და ხის ფოთლებზე, როგორც ბატუტის ბადეზე ისე ხტოდნენ. ხე კი სულ ახალ და ახალ კომბინაციებს იგონებდა. ასე, რომ თითქმის ყველა ბავშვმა ერთმანეთს წივილით აუქროლ-ჩაუქროლა. ჯადოსნური ნატვრის ხე კი, ეტყობა, ახალი გართობის ჯერი დადგა და როგორც მოულოდნელად გაჩნდა, თავის სათამაშოებიანად, ასევე მოულოდნელად გაქრა.
დიახ, და მის ადგილას ახლა ტორტის უზარმაზარი მთა გაჩნდა, რომელზეც უტკბილესი წყლის მდინარეები, შადრევნები, ჩანჩქერები და ტბები აღმოჩნდა. შოკოლადის ჯამები, რომლითაც იმ დილით ფიფქიამ იმოგზაურა, ბავშვებით გაივსო და დაიწყო ყველაზე, ყველაზე უგემრიელესი და უტკბილესი მოგზაურობა, როგორიც კი ოდესმე ყოფილა. ბავშვებს ხელში ანკესები ეჭირათ და შოკოლადებზე და კანფეტებზე თავზაობდნენ. ფიფქია და მისი პრინცი, რა თქმა უნდა, ყველაზე გემრიელ შოკოლადის ნავში ისხდნენ და ყველაზე ტკბილ კანფეტებს იჭერდნენ. მალე კი ყველანი ნაყინის სანაპიროს შეესივნენ და იმდენი ნაყინი მიირთვეს, რომ სიცივისგან კბილის კაწკაწიც კი დააწყებინათ. ჰოდა, იძულებული გახდნენ ტკბილი წყლის ჩანჩქერებზე, რომლებიც ტორტის მთაზე ბევრგან მოჩქებდა და მოშხეფდა, ებანავათ.
მალე კი, ყველაფერი როგორც გაჩნდა, ასევე უეცრად გაქრა და ყველანი ისევ უსასრულო და უკიდეგანო დარბაზში აღმოჩნდნენ.
აი, სწორედ ამ დროს შემოიჭრა სასახლეში, ვალსის რაღაც საოცარი, საიდუმლო, ჯადოსნური, ისეთი, ისეთი გადამდები ჰანგი, ყველაზე ზარმაც ბავშვსაც კი რომ მაშინვე ააცეკვებდა და ეს უამრავი, უთვალავი ბავშვი, მართლაც აცეკვდა. ყველანი ისე საყვარლად, ისე ლამაზად დასრიალებდნენ ჰაერში...
მაგრამ, იცით, რა მოხდა? ხომ ყველა ლამაზად ცეკვავდა, მაინც ყველას ყურადღება უფლისწულისა და ფიფქიას გასაოცარმა დუეტმა მიიპყრო. ფიფქიას ხომ ცოცხალი ჭიამაიების კაბა ეცვა, რომელიც ფასონს ყოველ შემობზრიალებაზე ულამაზესად იცვლიდა. ჰოდა, ყველა გაჩერდა, ადგილი დაუთმო და გაოგნებული უმზერდა, რა ნატიფად, რა ნარნარად, რა სიყვარულით ცეკვევდა ნეფე-პატარძალი.
ისინი კი ცეკვავდნენ, ფიფქია და ოქროსთმიანი პრინცი. მათ არცკი შეუმჩნევიათ, რომ ყველა მათ უმზერდა, ისინი ხომ იმ დროს მარტო ერთმანეთს ამჩნევდნენ და სხვას არავის...
_ იცი, შენთან რომ მოვფრინავდი ჩემი ეტლი ვიღაც ცოცხზე გადამჯდარმა ქალმა შემაჩერებინა, _ ჩასჩურჩულა პრინცმა ფიფქიას, როცა მკლავზე ლამაზად გადაიწვინა.
_ მერე? _ შეეკითხა ფიფქია.
_ მითხრა, მე ფიფქიას საყვარელი დედობილი ვარ, აუცილებლად უნდა მოვხვდე ქორწილშიო. მთლად დაფხრეწილი კაბა ეცვა, თვალები გიჟივით უელავდა და შუბლზეც დიდი კოპი ეჯდა.
_ მერე, მერე? _ დაეჭვდა მაშინვე ფიფქია.
_ მერე, მიუხედავად ჩემი უარისა, ეტლში ძალით ჩამიხტა და ჰერი, ჰერიო, დამიყვირა! მეც გამოვეშურე, მაგრამ არ გასულა წუთიც და ჩემი ვარსკვლავები, რომლებიც ეტლში მყავდა შებმული, გადაიწვა და ჩაქრა!
_ ვაიმე! დედოფალი ყოფილა, ჩემი დედინაცვალი, ბოროტი ჯადოქარი! _ წამოიყვირა ფიფქიამ და შეშინებულმა პრინცს ხელი უშვა.
მუსიკა შეწყდა და უცნაური, რაღაც ავის მომასწავებელი სიჩუმე ჩამოვარდა. აი, სწორედ ამ შიშისმომგვრელ სიჩუმეში გაისმა ჯადოქარის გამყინავი ხმა:
_ დიახ, აქ გახლავართ! მე ფიფქიას დედინაცვალი ვარ და არ ვაძლევ მას გათხოვების უფლებას! რადგან ის ჩემი გერია და ჩემი საკუთრება გახლავთ! როგორ გირჩევია, ფიფქია, შენი ნებით წამობრძანდები შინ თუ ძალით გინდა, რომ წაგათრიო?!
_ ვაიიიიიიიიიიიიიი! _ აღმოხდათ ერთად მთელი მსოფლიოს ბავშვებს და გაისუსნენ, არ იცოდნენ რას უპასუხებდა ფიფქია.
_ ფიფქია ჩემია და მე მას ვეღარავის დავუთმობ, დედინაცვალს კი არა, ნამდვილ დედასაც კი! _ უპასუხა უფლისწულმა და ოქროსფერი თმა აუფრიალდა.
_ ააააა, ასე ხომ? _ დაიმუქრა დედოფალი. _ მაშინ მე მას, აი, ამ მთელი მსოფლიოს ბავშვების თვალწინ გავაშიშვლებ და ისეთ სირცხვილს ვაჭმევ, რომ შენ თვითონ იტყვი მასზე უარს! _ და დედოფალმა თითი ფიფქიასკენ გაიშვირა! _ აბა, ჩემო კრაზანებო, წინ! დანესტრეთ ფიფქიას ჭიამაიები!
და სად იყო და სად არა, კრაზანათა უთვალავი ლაშქარი ქორწინების ჯადოსნურ სასახლეში ბზუილით შემოფრინდა.
და გაოგნებულმა ფიფქიამ თავისი თვალით დაინახა, როგორ დაესხა თავს, მისი ჭიამაიების კაბას, დაგეშილი კრაზანების გაბოროტებული ლაშქარი.
ბავშვებს კი, ერთხელ კიდევ აღმოხდათ შიშის ოხვრა.
მაგრამ ეს რას ხედავს ფიფქია? როგორც კი კრაზანასგან დანესტრილი ჭიამაია განგმირული კვდება და მისი სხეულიდან ვარდება, მის ადგილს სასწრაფოდ საიდანღაც მოფრენილი ჭრიჭინობელა იკავებს და ფიფქია მიხვდა, რომ მისი გაშიშვლება, უბრალოდ, შეუძლებელია. ჰოდა, ფიფქიამაც გაიღიმა და თავი ასწია.
_ ტყუილად ცდილობ, დედოფალო! შენ მე ვერ გამაშიშვლებ! შენ მე ვერასოდეს ვეღარ მომერევი! მე თექვსმეტი წლის ვარ და ჩემი ნებაა, ვისზე გავთხოვდები!
დედოფალი კი თვალებს არ უჯერებდა, მისი დაუმარცხებელი ლაშქარი, მისი დაგეშილი კრაზანები, თითქმის მთლიანად გაწყდნენ, ფიფქია კი ისევ ულამაზეს კაბაში გამოიპრანჭა და მის თვალწინ ფასონებსაც კი იცვლიდა.
და დედოფალმა ისევ გაიშვირა ფიფქიასკენ თითი.
_ აბა, ჩემო მრისხანე კოღოებო, ახლა კი თქვენ იცით! წინ!
და კოღოების მრისხანე ლაშქარი ფიფქიას ახალ კაბას უსაშინელესი ბზუილით შეესია. ფიფქია კი ხედავდა თუ როგორ წყდებოდნენ და კვდებოდნენ დაკბენილი ჭრიჭინები, ჭრიჭინით, ჭრაჭა-ჭრუჭით, მათ ადგილს კი როგორ იკავებდნენ ჭრელი პეპლები. კაბა კი, კიდევ უფრო ლამაზი და დიდებული ხდებოდა. რომ ფიფქიას გაშიშვლება კვლავ შეუძლებელი იყო.
_ აბა, შემომხედე, დედოფალო, მიხდება ახალი კაბა?
გაცეცხლებული დედოფალი კი სიმწრისგან უკვე კბილებს აღრჭიალებდა, კოღოების ლაშქარიც შეაწყვიტა, ფიფქია კი კიდევ უფრო ლამაზ კაბაში გამოიპრანჭა. მაგრამ დედოფალს ხომ ჯერ კიდევ ჰყავდა საკუთარი, დაგეშილი ჯარი? `არა, ვერსად წამიხვალ, შენი ბედი ჩემს ხელშია, მაინც, ფიფქია!~ გაიფიქრა ბოროტმა დედოფალმა და თითი ისევ მისკენ გაიშვირა.
_ აბა, ჩემო საგულდაგულოდ გაწვრთნილო რწყილებო, ახლა კი ჯერი თქვენზეა, ამოჟლიტეთ ფიფქიას პეპლები.
და ფიფქიას კაბას, ხტომა-ხტომით, ახლა უკვე პეპლებზე დაგეშილი რწყილები შეესივნენ. ფიფქია კი თავისი თვალით ხედავდა, როგორ გმირულად იღუპებოდნენ მის მკერდზე მისი ლამაზი პეპლები, მაგრამ მათ ადგილს ახლა ციცინათელები იკავებდნენ და ბევრად უფრო მშვენიერ, ალისფრად მოციმციმე კაბას უკერავდნენ. და ფიფქიამაც ისევ ყელი მოიღერა.
თუმცა ფიფქიას ნაცვლად უკვე მისმა პრინცმა მიმართა დედოფალს:
_ შენ უძლური ხარ, ჯადოქარო! შენი ბოროტება დღეს სიყვარულმა დაამარცხა. დიახ, ფიფქია ისე შეუყვარდა ყველას, რომ შენ მას ვეღარასოდეს დასჯი!
_ მაგასაც ვნახავთ! _ გამოსცრა კბილებიდან გაკაპასებულ-გაალმასებულმა ჯადოქარმა და თითი კვლავ ფიფქიასკენ გაიშვირა: _ წინ! ჩემო დაუმარცხებელო ბაღლინჯოებო, დაშხამეთ, დაკბინეთ ფიფქიას ციცინათელები!
მძიმედ, ზანტად მიფრინავდა ფიფქიასკენ დაგეშილი ბაღლინჯოების ლაშქარი და, უფლისწულთან ერთად, მთელი მსოფლიოს ბავშვებიც ადევნებდნენ თვალს ამ უთანასწორო ბრძოლას.
ფიფქია კი ხედავდა, როგორ ქრებოდნენ და იხოცებოდნენ მის მკერდზე ალისფრად მოციმციმე ციცინათელები, უნდოდა მიხმარებოდა, გაეცოცხლებინა, მაგრამ როგორ, რანაირად? თუმცა, ეს რა ხდება? არა, ეს უკვე ნამდვილი გამარჯვება იყო. უამრავი, ულამაზესი ფრინველი მოფრინავდა მისკენ, ფიფქიამ ბევრის სახელიც კი არ იცოდა, ჰო, ჰო, მაგრამ ისინი ისე ლამაზები იყვნენ, ისინი ხომ საკუთარი ფრთებით და ბუმბულით ფიფქიას ულამაზეს კაბას უკერავდნენ. მაგრამ ყველაზე მაგარი მაინც ის იყო, რომ ფრინველები დედოფლის დამარცხებულ ლაშქარს გამოუდგნენ და ყლაპეს და ყლაპეს მისი, საგულდაგულოდ გაწვრთნილი და დაგეშილი ალესილნესტრიანი შხამოსნების ლაშქარი.
_ ქშათ! ქშათ! _ გამოუდგა ფრინველებს ცოცხზე გადამჯდარი გამწარებული დედოფალი, მაგრამ რომელ ერთს აუქშევდა? ისინი ხომ უამრავნი იყვნენ.
და დედოფალი თავისი ცხირაპრეხილი ცოცხით მღვიმის გასასვლელისკენ გაფრინდა.
_ მაინც ჩაგიშლით ქორწილს, მაინც არ გაგახარებთ! ფრიი! ფრიი! _ ეს იყო მისი უკანასკნელი სიტყვები, რადგან კაბით ქორწინების სასახლის კარის ალმასის წვერწამახულ სახელურს წამოედო და ჰოი, საკვირველებავ, მთლიანად, სულ ერთიანად არ გაშიშვლდა?
ამის დანახვა იყო: და ბავშვებიც, ჯუჯებიც, უფლისწულიც და მისი ამალაც ისე ახარხარდნენ, ისე, რომ სულ მალაყებს გადავიდნენ.
_ ვაიმე, ვაიმე, _ დაიძახა შერცხვენილმა დედოფალმა და ორივე ხელი თავში შემოიკრა. ცოცხს კი დეზები ამოსცხო და იმანაც, ასე არ უნდაო, გაასწორა ტარი და _ ბახ, პირდაპირ შუბლში რეკა.
_ ვაიმე, ვაიმე! _ ხელი იტაცა ნატკენ კოპზე გამწარებულმა დედოფალმა, _ ბოდიში! ბოდიში! დამავიწყდა! შემეშალა! შემეშალა!
_ საით გავფრინდე? _ შეეკითხა ცოცხი.
_ ცაში, ცაში! მიწაზე როგორ გამოვჩნდე ასე შიშველ-ტიტველი? _ უპასუხა დედოფალმა.
_ ცაში? _ ვერაფერს მიხვდა ცოცხი, _ ცაში რა გვინდა?
_ რა გვინდა და, ზეცა უნდა დავამხო თავზე მიწას, ზეცა. უნდა მოვსპო მთელი ქვეყნიერება, გავანადგურო!
_ როგორ უნდა დაამხო ზეცა მიწას, გაგიჟდი?
_ არ ვიცი, მეც არ ვიცი, ჯერ უნდა ვნახო რით არის დაკიდული. თუ თაღებით არის, თაღებს დავანგრევ, თუ თოკებზეა დაკიდული, თოკებს გადავუჭრი! მე ის მიკვირს, დღემდე არცერთ ჯადოქარს რომ არ მოუვიდა თავში ამის გაკეთება.
_ როგორ, მიწას ზეცას დაამხობ თავზე? გამოდის, რომ მთელი ქვეყნიერების მოსპობას აპირებ?..
_ კი, კი, დიახ, მინდა რომ ყველა ერთად გავსრისო, ყველა! ვერ უყურებ, შენ, ამ ჯუჯებს? მთელი სამყაროს ბავშვები ერთად არ შეუყრიათ?
_ მოვედით, თქვა ცოცხმა, _ როცა ცას მიუახლოვდნენ. თუმცა გაფრთხილება ცოტა დააგვიანა და დედოფალმა ცას თავი ისე მაგრად და მწარედ შეახალა, რომ თვალებიდან ცრემლებიც კი წამოსცვივდა.
_ აუ, რა ქვასავით ყოფილა, მგონი თავი გამისკდა... _ თქვა დედოფალმა და ზეცა ხელით მოსინჯა, _ რკინისა ყოფილა, ე, ნახე!
ცოცხმა ცას ტარი მიუკაკუნა და ისიც დარწმუნდა, რომ ცა ნამდვილად რკინისა იყო.
_ რკინისა უნდა იყოს, აბა, რა? რასაც ეს ჭექა-ქუხილს და სეტყვას უძლებს. უბრალოდ ლურჯად არის შეღებილი. აბა, ამას როგორ გაჭრი? ვერ გაჭრი, _ იმედი გადაეწურა ცოცხს.
_ დავადნობ! აი, მიყურე! _ დედოფალმა მარცხენა ხელისგული მიანათა ზეცას. _ გაცხელდი და დადნი! გაცხელდი და დადნი! _ უბრძანა და ზეცამ მართლაც დაიწყო დნობა. დედოფალმა ცას იმხელა წრე გამოადნო, რომ შიგ გატეულიყო. აჰყო თავი და რას ხედავს, ზეცა სამ უზარმაზარ ვარსკვლავზე მართლაც თოკებით არ არის ჩამობმული? მაშინვე ზემოთ აძვრა და ცოცხიც აიტანა.
_ არც ისე ბევრია. შენც თუ დამეხმარები, ერთ-ორ საათში ყველა თოკს თავისუფლად გადავჭრით. _ თქვა და თოკების ჭრას შეუდგა. როგორც კი პირველი თოკი გადაჭრა, ზეცამ დაიჭრიალა და შეტორტმანდა. _ დაიძრა, დაიძრა! – ახარხარდა დედოფალი. _ აუ, რომ აყირავდება და წავა, ეს ამხელა ზეცა, ქვევით, შხუილ-შხუილით, თავის ვარსკვლავებიანად, ელვა-მეხიანად და ქარიშხლებიანად... მერე ერთსაც რომ დაიგრიალებს და მიწას თავზე ქუდივით დაეხურება, აუ, რა სანახაობა იქნება, ბიჭო!? _ თქვა გახარებულმა და სხვა თოკებსაც დაერია. დაქროდა ცოცხით და ჭრიდა და ჭრიდა, ცა კი ჭრიალებდაDდა თითქოს კვნესოდა კიდეც. დედოფალი დაიღალა, ოფლში იწურებოდა, მაგრამ მაინც არ გაჩერდა, სანამ საბოლოო თოკიც არ გადაჭრა.
_ ჩავარდი, დალეწე, გააცამტვერე იქაურობა, დააქციე!
დაიძახა ბოროტმა ჯადოქარმა და ზეცის კამარას ფეხის ქუსლი მთელი ძალით დაჰკრა. ისიც მოსწყდა და ძირს საზარელი გრიალით წავიდა. ამას კი ნამდვილად არ მოელოდა ბოროტი დედოფალი. მან პირი კი დააღო, მაგრამ, დაყვირება ვეღარ მოასწრო, რადგან თვითონაც უკან მიჰყვა ზეცას. დიახ, შეშინებულ დედოფალს თვალები გაფართოებოდა და, შიშველ-ტიტველი, უცოცხოდ, ზეცასთან ერთად, მიწისაკენ მოჰქროდა. მაგრამ, იცით, ცოტა ხანში, რა ახალი სასწაული მოხდა? დიახ, ზეცა, ალბათ, დიდი სისწრაფისა თუ ხახუნის გამო, ჯერ ხომ წითლად გავარვარდა, მერე კი უცბად გადნა და საერთოდ გაქრა. ხოლო აალებულმა და ცეცხლმოდებულმა დედოფალმა კი პირდაპირ ბურტყუნას ცხრასართულიან ტორტში არ მოადინა ტყაპანი? ისეთი ძალით, ისეთი, რომ ტორტის ნაღებმა და კრემმა, ლამის დარბაზის ჭერამდე უწია. ხოლო როცა გადარჩენილმა დედოფალმა თვალებიდან ტორტის კრემი მოიცილა, დაინახა, როგორ იგუდებოდა სიცილით, მისი შემხედვარე, მთელი დარბაზი და გახარებულს, რომ ასე სასაწაულად გადარჩა, დაიჯერებთ? ჰო, თვითონაც სიცილი არ აუტყდა? ყველანი, ყველანი ხარხარებდნენ: ბოროტი დედოფალი, ჯუჯები, ფიფქია და უფლისწული და ბავშვები, უამრავი ბავშვები, ვინც კი ფიფქიას ქორწილში იყო. აი, ასე სასაცილოდ დამთავრდა ფიფქიას ქორწინება. დიახ, ზეცა სწორედ მას მერე გახდა ასე გამჭვირვალე...
ჰო, მართლა! ტაკიმასხარა? ტაკიმასხარას რა დაემართა? არ ვიცი, ის ხომ, როცა ჯადოქარმა ზეცა დაბლა ჩამოაგდო, შხამიანი მწერების ბაღში იყო. არ ვიცი, არა, რა დაემართა, ვერაფერს ვერ გეტყვით. ეგ, ალბათ, ჯადოქარს უფრო ეცოდინება და იმას უნდა ჰკითხოთ, მე კი უნდა მაპატიოთ!
მეტრეველი თამაზ - Metreveli Tamaz
⏱️ 1 წთ.
👁️ 2
100%