ოთახში სიჩუმე იდგა.
გარეთ უკვე გვიანი შემოდგომა იყო, ნოემბრის ბოლო, ცივი ხანმოკლე და ბნელი დღეებით. ციოდა. ფანჯარაში მოქუშული ზეცა მოჩანდა. დაბლა კი ნაცრისფერი ერთმაეთზე გადაბმული სახლები იწყებოდა, ზღვარი მათ შორის აშკარა იყო. ოთახშიც ბნელოდა. როგორც ეტყობოდა მზეც აღარ აპირებდა ამოსვლას.
უკვე თითქმის რვა საათია მაინც ბნელა, უნდა ვიჩქარო, მაგვიანდება.
ხის ძველი რიკულ-ჩუქურთმებიანი კარი ძლივსთლიობით გაიღო, ნახევრად მიწაში ჩადგმული სადარბაზოდან ამოვდგი ფეხი. მასინვე ვიგრძენი შემოდგომა.
ალაგ-ალაგ გამხმარი ფოთლები ეყარა ხეები ისევ ატუზულიყვნენ, სიშიშვლის ურცხვნი.
სიჩუმე იყო. მხოლოდ ცივ ნახევრადთრთვილვიან ქვაფენილზე მოხვეტილი ფოთლებს შრიალი ისმოდა. ცა დედამიწას წნეხავდა.
ქუჩაში მხოლოდ ჩემი ფეხის ხმაღა ისმოდა, ისიც ნახევრად სიჩუმეში კვდებოდა. ნელ-ნელა ნისლიან სიცივესი ადამიანების უღიმღამო სილუეტები გამოიკვეთნენ, მალევე გაქრნენ.
ბაქანზე მატარებლის ვაგონი შამოდგა, ძველი, დრომოჭმული, ფერდაკარგული. არაცრით არ გამოირჩეოდა გარემოსგან. მასაც ნისლი ყლაპავდა. ნელნელა ფანჯარაში სურათები აჩქარდნენ. ერთმანეთზე გადაბმული მაღალი რკინის ანძები უფრო ჩქარა იხევდნენ უკან. საოცარი სურათი იყო.
უკან მოვიტოვეთ ქალაქი ბურუსი ნელ-ნელა იფანტებოდა, კარგად გამოიკვეთა ნაცრისფერი სახლები, თავისი ჩაშავებულიფანჯრებით და უღიმღამო სილუეტებით ოთახებში.
ქალაქი მთების ჭიშკარს მიღმა დარჩა. გაიშალა დიდი ველი, მუქი ყვითელი ფერით, გამხმარი ბალახით, შორს მთების საწყვისები მოჩანდა, მაგრამ ისინი ღრუბლებზე მაღლა იყვნენ.
მიღუღუნებდა მატარებელი, ფანჯარაში სოფლები გამოჩნდა. აქ მეტად ციოდა, ხალხს კი მეტად ეტყობოდა სილუეტები. ნისლი იფანტებოდა შორ ხეობებში, იხსნებოდა ველები. ფართო ველები, სიცარიელით და მუქი სისპეტაკით. ცაზე წვრილი შავი წერთილები გამჩნდა, ისწრაფოდნენ რომ ნისლის საბანს არ დაეფარა.
უცნაურია მაგრამ აქ მდინარის ხმაც აღარ ისმოდა, თითქოს და ზამთარს აეკრძალოს ყველასთვის ლაპარაკი.
მედიდური მთები ნელ-ნელა იკრეფდნენ სიმაღლეს, ისინ იქ მიდიოდნენ.. ღრუბლებში.
სოფლებზე კვამლი იწვა, სუსხიანი ნიავი აწვეოდა და სამხრეთით მიაქროლებდა.
ისევ გაჩერდა მატარებელი, გადმოვედი, ვხვდებოდი რომ უკეთ ვარჩევდი ადამიანებს.
დანარჩენი გზა ფეხით იყო გასავლელი. სალკლდოვანი ჩამონათალი მთები ხეობას კრავდნენ, კლდის თავებზე თოვლი მოჩანდა. შეუყევი ხეობას აქ საბოლოოდ გამეფებულიყო გრიგალები. უმოწყალოდ დაემტვრია ხეები, უკვე ფიჭვებსაც ფერი აღარ ეტყობოდათ. ბორცვების ბოლოებზე თეთრი ქათქათა თოვლი მოჩანდა, მხოლოდ მას ჰქონდა აშკარა ფერი.
მალე სოფელიც გამოჩნდა. ნახევრად მიტოვებული, მოხუცების ამარა დარჩენილი, თითქოსდა ისეთივე სევდიანი როგორც მოხუცი მევენახის თვალები სეტყვის შემდეგ.
ეზოებში აქა-იქ შეშა იყო მიყრილი, თითქოს ყველას დაეტოვებინა აქაურობა.
ახალგაზრდობა უკვე კარგა ხნის წინ ქალაქის იმ უფერულ სილუეტებს შერეოდა, დილით რომ ვნახე, რატომ? ეს მათაც არ იციან.
დიდიხანია ამ ეზოებში ზაფხულშიაც კი არ დატკეპნილა ბილიკზე ამოსული ბალახი.
ღობეებს უმოწყალოდ აჭრიალებდა ქარი. ქვითკირის სახლის კედლები ცივი და ნესტიანი იყო. ეზოებში თითოოროლა ხეღა იდგა, დანარჩენი ზამთარს შეეწირა, უფრო სწორედ იმას ვისაც აქედან წასვლა აღარ უნდოდა. ალაგ-ალაგ ძაღლის ყეფა ისმოდა, ნიშნად სიცოცხლისა.
განაპირას მიტოვებული სახლები მოჩანდა, ობოლი ბავშვებივით რომ დიგნენ და თითქოსდა პურის ნატეხს ელოდებოდნენ თავჩაღუნულნი. დაბლა ხეობაში ვიწროდ მოჩუხჩუხებდა ერთდროს დიდი მდინარე, იქითა მხარეს მას ხშირი ტყე აუყვებოდა, ზოგგან თივის ზვინები მოჩანდა.
სოფელი სულ ერთი ქუჩა იყო, ქვაღორღიანი. განაპირას ძველი ქვითკირის სახურავზე ჯვარი მოჩანდა, ისღა ფარავდა აქაურობას.
ჯერ არც გათენებულა და უკვე ღამდებოდა, ისვ წამოვიდა ბნელი ნისლი, თან წამოუყოლა მგლის ყმუილები.
დადუმდა სოფელი.
მეორე დილაც ასევე თეთრ გუმბათიან სამყაროსქვეშ დაიწოყო. ახალი გათენებული იყო, თუმცა მაინც ბნელოდა. ზარების რეკვის ხმა მოისმა, მერე ისევ დადუმდა.
ხეებს ძირში გაეშალათ ფოთლები და ზემოდან დაჰყურებდნენ.
დუმილს ბოლო უნდა ჰქონოდა ჰოდა დაიწყო თოვა,ჯერ დიდი ზეცა პაწაწინა ფანტელებს ასვენებდა მიწაზე, შემდეგ ძლიერმა ქარმა წამოუბერა, მალე გამხმარ ფოთლებზე თეთრ გადასაფარებლად დაეფარა. საბოლოოდ გაქრა შემოდგომის კვალი. ხეებმაც შეიგუეს ზამთარი.
მაგრამ თითქოსდა აქ მაინც ყვაოდა რაღაც რაც ვერ ხარობდა ქალაქში, თითქოსდა ყველა ახალფოთოლ დაყრილ ხეებზე კვირტებს ამჩნევდა და უკვე მათ გაშლას ელოდა. აქ უხაროდათ თოვლიც მიწის ბარაქად და ყინვაც ამ ბარაქის შემნახველად.
გარეთ უკვე გვიანი შემოდგომა იყო, ნოემბრის ბოლო, ცივი ხანმოკლე და ბნელი დღეებით. ციოდა. ფანჯარაში მოქუშული ზეცა მოჩანდა. დაბლა კი ნაცრისფერი ერთმაეთზე გადაბმული სახლები იწყებოდა, ზღვარი მათ შორის აშკარა იყო. ოთახშიც ბნელოდა. როგორც ეტყობოდა მზეც აღარ აპირებდა ამოსვლას.
უკვე თითქმის რვა საათია მაინც ბნელა, უნდა ვიჩქარო, მაგვიანდება.
ხის ძველი რიკულ-ჩუქურთმებიანი კარი ძლივსთლიობით გაიღო, ნახევრად მიწაში ჩადგმული სადარბაზოდან ამოვდგი ფეხი. მასინვე ვიგრძენი შემოდგომა.
ალაგ-ალაგ გამხმარი ფოთლები ეყარა ხეები ისევ ატუზულიყვნენ, სიშიშვლის ურცხვნი.
სიჩუმე იყო. მხოლოდ ცივ ნახევრადთრთვილვიან ქვაფენილზე მოხვეტილი ფოთლებს შრიალი ისმოდა. ცა დედამიწას წნეხავდა.
ქუჩაში მხოლოდ ჩემი ფეხის ხმაღა ისმოდა, ისიც ნახევრად სიჩუმეში კვდებოდა. ნელ-ნელა ნისლიან სიცივესი ადამიანების უღიმღამო სილუეტები გამოიკვეთნენ, მალევე გაქრნენ.
ბაქანზე მატარებლის ვაგონი შამოდგა, ძველი, დრომოჭმული, ფერდაკარგული. არაცრით არ გამოირჩეოდა გარემოსგან. მასაც ნისლი ყლაპავდა. ნელნელა ფანჯარაში სურათები აჩქარდნენ. ერთმანეთზე გადაბმული მაღალი რკინის ანძები უფრო ჩქარა იხევდნენ უკან. საოცარი სურათი იყო.
უკან მოვიტოვეთ ქალაქი ბურუსი ნელ-ნელა იფანტებოდა, კარგად გამოიკვეთა ნაცრისფერი სახლები, თავისი ჩაშავებულიფანჯრებით და უღიმღამო სილუეტებით ოთახებში.
ქალაქი მთების ჭიშკარს მიღმა დარჩა. გაიშალა დიდი ველი, მუქი ყვითელი ფერით, გამხმარი ბალახით, შორს მთების საწყვისები მოჩანდა, მაგრამ ისინი ღრუბლებზე მაღლა იყვნენ.
მიღუღუნებდა მატარებელი, ფანჯარაში სოფლები გამოჩნდა. აქ მეტად ციოდა, ხალხს კი მეტად ეტყობოდა სილუეტები. ნისლი იფანტებოდა შორ ხეობებში, იხსნებოდა ველები. ფართო ველები, სიცარიელით და მუქი სისპეტაკით. ცაზე წვრილი შავი წერთილები გამჩნდა, ისწრაფოდნენ რომ ნისლის საბანს არ დაეფარა.
უცნაურია მაგრამ აქ მდინარის ხმაც აღარ ისმოდა, თითქოს და ზამთარს აეკრძალოს ყველასთვის ლაპარაკი.
მედიდური მთები ნელ-ნელა იკრეფდნენ სიმაღლეს, ისინ იქ მიდიოდნენ.. ღრუბლებში.
სოფლებზე კვამლი იწვა, სუსხიანი ნიავი აწვეოდა და სამხრეთით მიაქროლებდა.
ისევ გაჩერდა მატარებელი, გადმოვედი, ვხვდებოდი რომ უკეთ ვარჩევდი ადამიანებს.
დანარჩენი გზა ფეხით იყო გასავლელი. სალკლდოვანი ჩამონათალი მთები ხეობას კრავდნენ, კლდის თავებზე თოვლი მოჩანდა. შეუყევი ხეობას აქ საბოლოოდ გამეფებულიყო გრიგალები. უმოწყალოდ დაემტვრია ხეები, უკვე ფიჭვებსაც ფერი აღარ ეტყობოდათ. ბორცვების ბოლოებზე თეთრი ქათქათა თოვლი მოჩანდა, მხოლოდ მას ჰქონდა აშკარა ფერი.
მალე სოფელიც გამოჩნდა. ნახევრად მიტოვებული, მოხუცების ამარა დარჩენილი, თითქოსდა ისეთივე სევდიანი როგორც მოხუცი მევენახის თვალები სეტყვის შემდეგ.
ეზოებში აქა-იქ შეშა იყო მიყრილი, თითქოს ყველას დაეტოვებინა აქაურობა.
ახალგაზრდობა უკვე კარგა ხნის წინ ქალაქის იმ უფერულ სილუეტებს შერეოდა, დილით რომ ვნახე, რატომ? ეს მათაც არ იციან.
დიდიხანია ამ ეზოებში ზაფხულშიაც კი არ დატკეპნილა ბილიკზე ამოსული ბალახი.
ღობეებს უმოწყალოდ აჭრიალებდა ქარი. ქვითკირის სახლის კედლები ცივი და ნესტიანი იყო. ეზოებში თითოოროლა ხეღა იდგა, დანარჩენი ზამთარს შეეწირა, უფრო სწორედ იმას ვისაც აქედან წასვლა აღარ უნდოდა. ალაგ-ალაგ ძაღლის ყეფა ისმოდა, ნიშნად სიცოცხლისა.
განაპირას მიტოვებული სახლები მოჩანდა, ობოლი ბავშვებივით რომ დიგნენ და თითქოსდა პურის ნატეხს ელოდებოდნენ თავჩაღუნულნი. დაბლა ხეობაში ვიწროდ მოჩუხჩუხებდა ერთდროს დიდი მდინარე, იქითა მხარეს მას ხშირი ტყე აუყვებოდა, ზოგგან თივის ზვინები მოჩანდა.
სოფელი სულ ერთი ქუჩა იყო, ქვაღორღიანი. განაპირას ძველი ქვითკირის სახურავზე ჯვარი მოჩანდა, ისღა ფარავდა აქაურობას.
ჯერ არც გათენებულა და უკვე ღამდებოდა, ისვ წამოვიდა ბნელი ნისლი, თან წამოუყოლა მგლის ყმუილები.
დადუმდა სოფელი.
მეორე დილაც ასევე თეთრ გუმბათიან სამყაროსქვეშ დაიწოყო. ახალი გათენებული იყო, თუმცა მაინც ბნელოდა. ზარების რეკვის ხმა მოისმა, მერე ისევ დადუმდა.
ხეებს ძირში გაეშალათ ფოთლები და ზემოდან დაჰყურებდნენ.
დუმილს ბოლო უნდა ჰქონოდა ჰოდა დაიწყო თოვა,ჯერ დიდი ზეცა პაწაწინა ფანტელებს ასვენებდა მიწაზე, შემდეგ ძლიერმა ქარმა წამოუბერა, მალე გამხმარ ფოთლებზე თეთრ გადასაფარებლად დაეფარა. საბოლოოდ გაქრა შემოდგომის კვალი. ხეებმაც შეიგუეს ზამთარი.
მაგრამ თითქოსდა აქ მაინც ყვაოდა რაღაც რაც ვერ ხარობდა ქალაქში, თითქოსდა ყველა ახალფოთოლ დაყრილ ხეებზე კვირტებს ამჩნევდა და უკვე მათ გაშლას ელოდა. აქ უხაროდათ თოვლიც მიწის ბარაქად და ყინვაც ამ ბარაქის შემნახველად.