ქვემო ქართლის მებატონე-მემამულე თურქისტანიშვილების გვარი მომდინარეობს საკუთარი სახელიდან თურქესტან. როგორც ჩანს, ეს სახელი სათავეს იღებს ეთნონიმიდან – თურქესტანი. ისტორიულ წყაროებში თურქესტანიშვილი-თურქისტანიშვილები მოიხსენიებიან: თურქაძე, თურქია, თურქოშვილი. ასევე, ჰქონდათ შტო-გვარები, მაგალითად, პაპოშვილი და თამაზიშვილი.
ისტორიულ წყაროებში მათი გამოჩენა თამარის მეფობის ხანას უკავშირდება. ქვემო ქართლის 1721 წლის აღწერით, თურქესტან თურქესტანიშვილი უკვე ძლიერი და ცნობილი მემამულეა.
მეჩვიდმეტე საუკუნეში თურქესტანიშვილების სახლი რამდენიმე განაყოფი ოჯახისგან შედგება. მათი წარმომადგენლები მეფის სამსახურში არიან, მხარში უდგანან მონარქს საშინაო და საგარეო მტრების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
მეფეები – გიორგი მეთერთმეტე და ვახტანგ მეექვსე, თურქესტანიშვილებს იყენებენ სამაშხლოსა და რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობების დროს. ბაადურ თურქესტანიშვილი მეთვრამეტე საუკუნის პირველი ნახევრის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწეა, რომელიც ვახტანგ მეექვსესა და პეტრე პირველს შორის მიმდინარე მოლაპარაკებებში მონაწილეობდა. ქართველი მწიგნობარი – ერასტი თურქესტანიშვილი 1724 წელს რუსეთში გაჰყვა ვახტანგ მეექვსეს და მეფის დავალებით რუსულიდან ქართულად თარგმნა „აპოგრთეგმატა“, რომლის ორი ვრცელი და მოკლე რედაქცია არსებობს.
ოსმალობა-ყიზილბაშობის დროს, თურქესტანიშვილთა სახლი დიდ სიძნელეებს განიცდის. ისინი ვალებში ვარდებიან და მამულების გაყიდვა უწევთ.
მეთვრამეტე საუკუნის შუა წლებიდან, როდესაც ქართლში მდგომარეობა შედარებით გამოსწორდა, თურქესტანიშვილებმა თავიანთი სამამულო მფლობელობის საქმეების მოწესრიგებას მოჰკიდეს ხელი. ისინი მეფის სამსახურში შედიან. მეფე ერეკლე მეორე ნინია თურქესტანიშვილს ყოველწლიურ ჯამაგირს უნიშნავს. ის მეფის სასამართლო საქმეების მონაწილეა და მსაჯულადაც იწოდება.
1783 წელს რუსეთიდან დადებულ გეორგიევსკის ხელშეკრულების სიაში 81 სამეფო აზნაურის გვარია შეტანილი. თურქესტანიშვილები მეორე ადგილზე მოიხსენიებიან.
თურქესტანიშვილები დღეს თურქისტანიშვილები არიან.
თურქისტანიშვილთა შტო-გვარია სეხნიაშვილი.
საქართველოში 28 თურქისტანიშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 19, დედოფლისწყაროში – 2, გარდაბანში – 1. არიან სხვაგანაც.
ისტორიულ წყაროებში მათი გამოჩენა თამარის მეფობის ხანას უკავშირდება. ქვემო ქართლის 1721 წლის აღწერით, თურქესტან თურქესტანიშვილი უკვე ძლიერი და ცნობილი მემამულეა.
მეჩვიდმეტე საუკუნეში თურქესტანიშვილების სახლი რამდენიმე განაყოფი ოჯახისგან შედგება. მათი წარმომადგენლები მეფის სამსახურში არიან, მხარში უდგანან მონარქს საშინაო და საგარეო მტრების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
მეფეები – გიორგი მეთერთმეტე და ვახტანგ მეექვსე, თურქესტანიშვილებს იყენებენ სამაშხლოსა და რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობების დროს. ბაადურ თურქესტანიშვილი მეთვრამეტე საუკუნის პირველი ნახევრის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწეა, რომელიც ვახტანგ მეექვსესა და პეტრე პირველს შორის მიმდინარე მოლაპარაკებებში მონაწილეობდა. ქართველი მწიგნობარი – ერასტი თურქესტანიშვილი 1724 წელს რუსეთში გაჰყვა ვახტანგ მეექვსეს და მეფის დავალებით რუსულიდან ქართულად თარგმნა „აპოგრთეგმატა“, რომლის ორი ვრცელი და მოკლე რედაქცია არსებობს.
ოსმალობა-ყიზილბაშობის დროს, თურქესტანიშვილთა სახლი დიდ სიძნელეებს განიცდის. ისინი ვალებში ვარდებიან და მამულების გაყიდვა უწევთ.
მეთვრამეტე საუკუნის შუა წლებიდან, როდესაც ქართლში მდგომარეობა შედარებით გამოსწორდა, თურქესტანიშვილებმა თავიანთი სამამულო მფლობელობის საქმეების მოწესრიგებას მოჰკიდეს ხელი. ისინი მეფის სამსახურში შედიან. მეფე ერეკლე მეორე ნინია თურქესტანიშვილს ყოველწლიურ ჯამაგირს უნიშნავს. ის მეფის სასამართლო საქმეების მონაწილეა და მსაჯულადაც იწოდება.
1783 წელს რუსეთიდან დადებულ გეორგიევსკის ხელშეკრულების სიაში 81 სამეფო აზნაურის გვარია შეტანილი. თურქესტანიშვილები მეორე ადგილზე მოიხსენიებიან.
თურქესტანიშვილები დღეს თურქისტანიშვილები არიან.
თურქისტანიშვილთა შტო-გვარია სეხნიაშვილი.
საქართველოში 28 თურქისტანიშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 19, დედოფლისწყაროში – 2, გარდაბანში – 1. არიან სხვაგანაც.