ნიკუშა, ჭიშკარზე შემდგარი, დაჰკრავდა ფეხს მიწას, მერე აიკანჭურებდა, გაქანდებოდა და გამოქანდებოდა. ჭიშკარი ჭრიალებდა, ბიჭი ღიღინს აყოლებდა და უხაროდა.
სწორედ ამ დროს მამა მოვიდა და ბურთი გაუგორა ბალახში.
_ ვაი, ეს როგორი ბურთია? ცისფერი, გამჭვირვალე და ჭრელი, _ ცაში ააგდო ნიკუშამ ბურთი და სასწაული მოხდა, თითქოს ჭრელი პეპლები წამოფრინდნენ.
_ ნეტავი ხომ არ მეჩვენება? _ თვალები მოიფშვნიტა ბიჭმა.
მიწაზე გაგორებულ ბურთს ჩაუცუცქდა და მოაგონდა: მგონი, სწორედ ასეთი ბურთივით რაღაც მისი დის ირინეს საწერ მაგიდაზეა წამოსკუპებული, ოღონდ ის ფეხზე დგას და, მგონი, გლობუსს ეძახიან. ეს დედამიწააო, _ უთხრა ერთხელ დედამ და ბიჭმა ახლაც დედას დაუძახა.
დედა და ნიკუშა სკამზე ჩამოსხდნენ. დედამ კალთაში ჩაიდო ჭრელი ბურთი, რაღაცნაირად, მოხდენილად დაატრიალა და ისევ აფრინდნენ ჭრელი პეპლები.
_ იცი, ეს რა არის? _ შეეკითხა დედა. _ დედამიწაა. ეს ქვეყნებია. ნახე, აფრიკა, ინდოეთი, ავსტრალია, ამერიკა... ეს ცისფერი წყალია, _ ოკეანეები და ზღვები. აი, ეს, ხედავ? _ ორ ზღვას შორის მოქცეული ქვეყანა საქართველოა.
_ თბილისი და წავკისი? _ ახედა დედას.
_ რასაკვირველია. აი, აქ, _ თითი დაადო დედამ პატარა ნახატს.
_ ასე პატარა? _ გაოცებულმა გამოართვა დედას ბურთი.
_ შენც პატარა ხარ, მაგრამ გაიზრდები, _ გაუცინა დედამ.
_ სხვები რა დიდებია... საქართველოც გაიზრდება? _ თვალს არ აშორებდა ბიჭი ბურთს.
_ შენთან ერთად გაიზრდება.
დედას ვიღაცამ დაუძახა და წავიდა, მაგრამ სწორედ ამ დროს მეზობელმა გადმოიარა ეზოზე, გაგორებულ ბურთს ფეხი დაარტყა და არხეინად გააგრძელა გზა.
ბურთი ზემოთ ავარდა და სულ მალე ტრიალ-ტრიალით ახალმორწყულ ვარდების კვალში ჩავარდა. ბიჭმა ხელები აიფარა თვალებზე, _ შეეშინდა, ეკლებს არ ჩამოეგოს, თორემ დაიჩუტებაო. სამაგიეროდ, ბურთი თითქმის ნახევრამდე ჩაეფლო ტლაპოში, მერე სულ ამოისვარა და აღარ იყო ლამაზი, აღარც სხვადასხვა ფერის ქვეყნები ელავდნენ მის ზედაპირზე, აღარც ცისფერი ოკეანე ლიცლიცებდა.საწყალი პეპლები და საქართველო~, _ გაიფიქრა ბიჭმა, ყველაფერი ტალახით დაიფარა.
თეთრი ბოტასებით, სიარულის დროს რომ ანათებს ღამეში, ბრაზილიის ფეხბურთელთა ნაკრების ყვითელ ფორმაში გამოწყობილი იდგა ნიკუშა და ფიქრობდა: რა ვქნა? ყველაფერი ტალახში ამომესვრება, მაგრამ დრო რომ არ ითმენს? ტალახში იხრჩობა მთელი დედამიწა, ორ ზღვას შორის მოქცეული თბილისიც და წავკისიც!~
ბევრი აღარ უფიქრია, პირდაპირ გადააბიჯა ტალახად ქცეულ ვარდის კვალში. სწრაფად წასწვდა ბურთს, მაგრამ რამდენჯერმე ხელიდან გაუსხლტა. ბოლოს თავგამეტებით ჩაიჩოქა, გადაიხარა და, რაც ძალი და ღონე ჰქონდა, ორივე ხელით ჩაიკრა გულში. ძლივს აითრია წელი და რის ვაი-ვაგლახით კვალიდან გამოსვლა დაიწყო. ჯერ ვარდის ეკლები ეწეოდნენ მაისურზე, ფეხები და მკლავები დაეკაწრა, აეწვა. ფეხი რამდენჯერმე აუცურდა, მაგრამ საშველად არავისთვის დაუძახია, ისე გამოაღწია სამშვიდობოზე.
თავფეხიანად დასვრილი ბიჭი, ტალახით დამძიმებული ბურთით ხელში, იდგა და ფიქრობდა: რა გაეკეთებინა, რომ მისი საყვარელი თბილისი და წავკისი, საერთოდ, მთელი ქვეყანა, ამ ჭუჭყისაგან გადაერჩინა!
უეცრად წყლის ჩხრიალი მოესმა.
_ წყალი! _ შეჰყვირა ბიჭმა.
წყალი ხშირად არ მოდის ონკანში, ახლა კი ნამდვილად მის საშველად წამოვიდა.
ბიჭი ადგილს მოსწყდა და ონკანს მივარდა. ბუყბუყით წამოსულ წყალს საჩქაროდ შეუშვირა ბურთი. წყლის ნაკადმა შეატორტმანა და ცოტაც დააკლდა, არ წააქცია. მაშინ მოისაზრა და ბურთი ფრთხილად წყლის ჭავლის ქვეშ მიწაზე დადო, თან ხელები აუსვ-დაუსვა. წყალმა ჯერ პატარა ჭები ჩახვრიტა ტალახით დაფარულ ზედაპირზე და მერე ერთიანად გადარეცხა. ბურთი ახლა მსუბუქად დატრიალდა წყლის ქვეშ. უეცრად გამოჩნდა ფერად-ფერადი ქვეყნები, აფრენილ პეპლებად რომ ეჩვენებოდა ბიჭს, და სველი ბურთი ბალახზე გააგორა. ორ ზღვას შორის ისევ ძვირფასი თვალივით აკიაფდა საქართველო.
სად იყო და სად არა, ძმას გვერდით ირინე ამოუდგა.
_ ვაიმე! _ ლოყაზე მიიდო ხელი, _ როგორი სველი და ჭუჭყიანი ხარ, _ შეწუხდა გოგო.
_ შეხედე! _ აღფრთოვანებული ბიჭი ვერაფერს ხედავდა, გაკრიალებული ბურთის გარდა, _ აი, აქ თბილისია, აქ _ წავკისი... სულ ტალახში იყო ამოსვრილი. გესმის? მთელი ქვეყანა ტალახში იხრჩობოდა! _ ცისკენ აისროლა კრიალა ბურთი ბიჭმა და ისევ ნათლად დაინახა, როგორ აფრინდნენ ჭრელი პეპლები ბურთიდან და მთელ ქვეყანას შემოუფრინეს.
_ გადარჩა, _ ჩუმად უთხრა ბიჭმა დას.
სწორედ ამ დროს მამა მოვიდა და ბურთი გაუგორა ბალახში.
_ ვაი, ეს როგორი ბურთია? ცისფერი, გამჭვირვალე და ჭრელი, _ ცაში ააგდო ნიკუშამ ბურთი და სასწაული მოხდა, თითქოს ჭრელი პეპლები წამოფრინდნენ.
_ ნეტავი ხომ არ მეჩვენება? _ თვალები მოიფშვნიტა ბიჭმა.
მიწაზე გაგორებულ ბურთს ჩაუცუცქდა და მოაგონდა: მგონი, სწორედ ასეთი ბურთივით რაღაც მისი დის ირინეს საწერ მაგიდაზეა წამოსკუპებული, ოღონდ ის ფეხზე დგას და, მგონი, გლობუსს ეძახიან. ეს დედამიწააო, _ უთხრა ერთხელ დედამ და ბიჭმა ახლაც დედას დაუძახა.
დედა და ნიკუშა სკამზე ჩამოსხდნენ. დედამ კალთაში ჩაიდო ჭრელი ბურთი, რაღაცნაირად, მოხდენილად დაატრიალა და ისევ აფრინდნენ ჭრელი პეპლები.
_ იცი, ეს რა არის? _ შეეკითხა დედა. _ დედამიწაა. ეს ქვეყნებია. ნახე, აფრიკა, ინდოეთი, ავსტრალია, ამერიკა... ეს ცისფერი წყალია, _ ოკეანეები და ზღვები. აი, ეს, ხედავ? _ ორ ზღვას შორის მოქცეული ქვეყანა საქართველოა.
_ თბილისი და წავკისი? _ ახედა დედას.
_ რასაკვირველია. აი, აქ, _ თითი დაადო დედამ პატარა ნახატს.
_ ასე პატარა? _ გაოცებულმა გამოართვა დედას ბურთი.
_ შენც პატარა ხარ, მაგრამ გაიზრდები, _ გაუცინა დედამ.
_ სხვები რა დიდებია... საქართველოც გაიზრდება? _ თვალს არ აშორებდა ბიჭი ბურთს.
_ შენთან ერთად გაიზრდება.
დედას ვიღაცამ დაუძახა და წავიდა, მაგრამ სწორედ ამ დროს მეზობელმა გადმოიარა ეზოზე, გაგორებულ ბურთს ფეხი დაარტყა და არხეინად გააგრძელა გზა.
ბურთი ზემოთ ავარდა და სულ მალე ტრიალ-ტრიალით ახალმორწყულ ვარდების კვალში ჩავარდა. ბიჭმა ხელები აიფარა თვალებზე, _ შეეშინდა, ეკლებს არ ჩამოეგოს, თორემ დაიჩუტებაო. სამაგიეროდ, ბურთი თითქმის ნახევრამდე ჩაეფლო ტლაპოში, მერე სულ ამოისვარა და აღარ იყო ლამაზი, აღარც სხვადასხვა ფერის ქვეყნები ელავდნენ მის ზედაპირზე, აღარც ცისფერი ოკეანე ლიცლიცებდა.საწყალი პეპლები და საქართველო~, _ გაიფიქრა ბიჭმა, ყველაფერი ტალახით დაიფარა.
თეთრი ბოტასებით, სიარულის დროს რომ ანათებს ღამეში, ბრაზილიის ფეხბურთელთა ნაკრების ყვითელ ფორმაში გამოწყობილი იდგა ნიკუშა და ფიქრობდა: რა ვქნა? ყველაფერი ტალახში ამომესვრება, მაგრამ დრო რომ არ ითმენს? ტალახში იხრჩობა მთელი დედამიწა, ორ ზღვას შორის მოქცეული თბილისიც და წავკისიც!~
ბევრი აღარ უფიქრია, პირდაპირ გადააბიჯა ტალახად ქცეულ ვარდის კვალში. სწრაფად წასწვდა ბურთს, მაგრამ რამდენჯერმე ხელიდან გაუსხლტა. ბოლოს თავგამეტებით ჩაიჩოქა, გადაიხარა და, რაც ძალი და ღონე ჰქონდა, ორივე ხელით ჩაიკრა გულში. ძლივს აითრია წელი და რის ვაი-ვაგლახით კვალიდან გამოსვლა დაიწყო. ჯერ ვარდის ეკლები ეწეოდნენ მაისურზე, ფეხები და მკლავები დაეკაწრა, აეწვა. ფეხი რამდენჯერმე აუცურდა, მაგრამ საშველად არავისთვის დაუძახია, ისე გამოაღწია სამშვიდობოზე.
თავფეხიანად დასვრილი ბიჭი, ტალახით დამძიმებული ბურთით ხელში, იდგა და ფიქრობდა: რა გაეკეთებინა, რომ მისი საყვარელი თბილისი და წავკისი, საერთოდ, მთელი ქვეყანა, ამ ჭუჭყისაგან გადაერჩინა!
უეცრად წყლის ჩხრიალი მოესმა.
_ წყალი! _ შეჰყვირა ბიჭმა.
წყალი ხშირად არ მოდის ონკანში, ახლა კი ნამდვილად მის საშველად წამოვიდა.
ბიჭი ადგილს მოსწყდა და ონკანს მივარდა. ბუყბუყით წამოსულ წყალს საჩქაროდ შეუშვირა ბურთი. წყლის ნაკადმა შეატორტმანა და ცოტაც დააკლდა, არ წააქცია. მაშინ მოისაზრა და ბურთი ფრთხილად წყლის ჭავლის ქვეშ მიწაზე დადო, თან ხელები აუსვ-დაუსვა. წყალმა ჯერ პატარა ჭები ჩახვრიტა ტალახით დაფარულ ზედაპირზე და მერე ერთიანად გადარეცხა. ბურთი ახლა მსუბუქად დატრიალდა წყლის ქვეშ. უეცრად გამოჩნდა ფერად-ფერადი ქვეყნები, აფრენილ პეპლებად რომ ეჩვენებოდა ბიჭს, და სველი ბურთი ბალახზე გააგორა. ორ ზღვას შორის ისევ ძვირფასი თვალივით აკიაფდა საქართველო.
სად იყო და სად არა, ძმას გვერდით ირინე ამოუდგა.
_ ვაიმე! _ ლოყაზე მიიდო ხელი, _ როგორი სველი და ჭუჭყიანი ხარ, _ შეწუხდა გოგო.
_ შეხედე! _ აღფრთოვანებული ბიჭი ვერაფერს ხედავდა, გაკრიალებული ბურთის გარდა, _ აი, აქ თბილისია, აქ _ წავკისი... სულ ტალახში იყო ამოსვრილი. გესმის? მთელი ქვეყანა ტალახში იხრჩობოდა! _ ცისკენ აისროლა კრიალა ბურთი ბიჭმა და ისევ ნათლად დაინახა, როგორ აფრინდნენ ჭრელი პეპლები ბურთიდან და მთელ ქვეყანას შემოუფრინეს.
_ გადარჩა, _ ჩუმად უთხრა ბიჭმა დას.