უნებლიე დამთხვევა თუ ...
(uneblie damtxveva tu ...)
(uneblie damtxveva tu ...)
ერთ ლექსში, რომლის სათაურია კვირაძალის დილა (იგი რვა მონაკვეთისგან შედგება), მეხუთე მონაკვეთში, სტივენსი წერს: სიკვდილი დედაა მშვენიერების. დიდი ხნით ადრე ვაჟა-ფშაველა წერდა: შენი ჭირიმე, სიკვდილო, სიცოცხლე მშვენობს შენითა.
ეშბერის აქვს ერთი სახე, ლექსში ცისფერგიტარიანი ადამიანი: იჭერენ ბავშვებს მინდვრები. შოთა ჩანტლაძე კი ერთ თავის ლექსში წერს: პატარა ბავშვებს ყვავილები იჭერენ ხელად…ვაჟა-ფშაველასა და სტივენსის სტრიქონებს შორის არის მსგავსება. სტივენსს რომ ქართული სცოდნოდა და ვაჟა-ფშაველა ჰქონოდა წაკითხული, შეიძლება ვაჟას ცნობილი ლექსის ალუზიად ჩაგვეთვალა მისი: სიკვდილი დედაა მშვენიერების, მაგრამ არაფერი გამოვა აქედან, ორმა განსხვავებულმა პოეტმა, სხვადასხვა დროს, ერთმანეთის ტექსტების უცოდინრად მიაკვლიეს, ერთნაირს თუ არა, მიმსგავსებულ აღმოჩენას.
ეშბერის იჭერენ ბავშვებს მინდვრები და შოთა ჩანტლაძის პატარა ბავშვებს ყვავილები იჭერენ ხელად, აბსოლუტურად ერთი და იგივე ხატია და ამას უკვე ალუზია კი არა, სხვა სახელი ჰქვია, მაგრამ ამ სტრიქონების ავტორებმაც არათუ ერთმანეთის ტექსტების, ერთმანეთის არსებობის შესახებაც არაფერი იცოდნენ. ვაღიარებ, ჩემთვისაც ეშბერი ჰერალდ ბლუმის წიგნში ციტირებული ლექსებით გახდა ცნობილი.
რუსულად გამოცემული ამერიკული პოეზიის ანთოლოგიაში სტივენსი რამდენიმე ლექსითაა შეტანილი, მაგრამ ეშბერი არა. მისი რამდენიმე ლექსი საქართველოში პირველად თარგმნა დათო ბარბაქაძემ (ევროპული და ამერიკული პოეზია. წიგნი მეორე. 1993 წ.).
გასაგებია, როცა ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მსგავს სახეებს მიაკვლევენ პოეტები, ერთმანეთის არსებობაც რომ არ იციან, სხვადასხვა კონტინენტზე, სხვადასხვა ენობრივ სივრცეში, სხვადასხვა დროს რომ მოღვაწეობდნენ, მაგრამ რა გამართლებას მოუძებნის კაცი იმ მოვლენას, როცა მწერლები ერთ ქალაქში, ერთსა და იმავე დროში, ლამის ერთ უბანში ცხოვრობენ და…თუმცა, შეიძლება უნებლიე დამთხვევა ჩვენშიც მოხდეს, ეს სრულიადაც არაა გამორიცხული. ასეთ შემთხვევაში ქრონოლოგია განსაზღვრავს ყველაფერს, რადგან სხვა კრიტერიუმი, ალბათ, არ არსებობს.