milan kundera gaxeuli farda targmna irma tavelidzem
ინგლისურიდან თარგმნა ირმა ტაველიძემ
ლეგენდებით ნაქსოვი ჯადოსნური ფარდა სამყაროს ჩამოჰფარებოდა. სერვანტესმა დონ კიხოტი სახეტიალოდ გაგზავნა და ეს ფარდა გახია. მოხეტიალე რაინდის წინაშე სამყარო მისივე პროზის კომიკური სიშიშვლით გადაიხსნა.
იმ ქალის მსგავსად, რომელმაც, პირველ პაემანზე გაქცევის წინ, მკვეთრი მაკიაჟი გაიკეთა, სამყარო, რომელიც დაბადების წუთებში გვეგებება, უკვე სახედახატულია, ნიღაბმორგებული, რეინტერპრეტირებული. და მხოლოდ კონფორმისტები არ დარჩებიან გასულელებულნი; მეამბოხე ტიპები, ყველასა და ყველაფერთან დაპირისპირების სურვილით რომ იწვიან, ვერც კი მიხვდებიან, თუ რამდენად მორჩილნი იქნებიან. ისინი ხომ მხოლოდ იმას აუჯანყდებიან, რაც ინტერპრეტირებულია (ან პრე-ინტერპრეტირებული), როგორც ამბოხის ღირსი.
დელაკრუამ თავისი ცნობილი სურათის: “ხალხს მიუძღვის თავისუფლება” -დეკორაციები პრე-ინტერპრეტაციის ფარდიდან გადაიღო: ახალგაზრდა ქალი ბარიკადებზე, მისი უდრეკი სახე, შიშისმომგვრელი შიშველი მკერდი – გვერდით პისტოლეტიანი იდიოტი. ეს სურათი სულაც არ მომწონს, მაგრამ მაინც აბსურდი იქნებოდა მისი ამოშლა იქიდან, რასაც ჩვენ დიდ მხატვრობას ვუწოდებთ.
თუმცა რომანი, რომელიც ასეთ კონვენციურ პოზებს, ასეთ ბანალურ სიმბოლოებს განადიდებს, რომანის ისტორიიდან თავს თვითონ ამოშლის. რე-ინტერპრეტაციის ფარდის გახევით სერვანტესი ახალ ხელოვნებას აძლევს დასაბამს, მისი დესტრუქციული აქტის ექო კი ყველა იმ რომანში ისმის და ხმიანობს, რომელიც ამ სახელის ღირსია. აი, ეს არის რომანის ხელოვნების საიდენტიფიკაციო ნიშანი.
ინგლისურიდან თარგმნა ირმა ტაველიძემ
ლეგენდებით ნაქსოვი ჯადოსნური ფარდა სამყაროს ჩამოჰფარებოდა. სერვანტესმა დონ კიხოტი სახეტიალოდ გაგზავნა და ეს ფარდა გახია. მოხეტიალე რაინდის წინაშე სამყარო მისივე პროზის კომიკური სიშიშვლით გადაიხსნა.
იმ ქალის მსგავსად, რომელმაც, პირველ პაემანზე გაქცევის წინ, მკვეთრი მაკიაჟი გაიკეთა, სამყარო, რომელიც დაბადების წუთებში გვეგებება, უკვე სახედახატულია, ნიღაბმორგებული, რეინტერპრეტირებული. და მხოლოდ კონფორმისტები არ დარჩებიან გასულელებულნი; მეამბოხე ტიპები, ყველასა და ყველაფერთან დაპირისპირების სურვილით რომ იწვიან, ვერც კი მიხვდებიან, თუ რამდენად მორჩილნი იქნებიან. ისინი ხომ მხოლოდ იმას აუჯანყდებიან, რაც ინტერპრეტირებულია (ან პრე-ინტერპრეტირებული), როგორც ამბოხის ღირსი.
დელაკრუამ თავისი ცნობილი სურათის: “ხალხს მიუძღვის თავისუფლება” -დეკორაციები პრე-ინტერპრეტაციის ფარდიდან გადაიღო: ახალგაზრდა ქალი ბარიკადებზე, მისი უდრეკი სახე, შიშისმომგვრელი შიშველი მკერდი – გვერდით პისტოლეტიანი იდიოტი. ეს სურათი სულაც არ მომწონს, მაგრამ მაინც აბსურდი იქნებოდა მისი ამოშლა იქიდან, რასაც ჩვენ დიდ მხატვრობას ვუწოდებთ.
თუმცა რომანი, რომელიც ასეთ კონვენციურ პოზებს, ასეთ ბანალურ სიმბოლოებს განადიდებს, რომანის ისტორიიდან თავს თვითონ ამოშლის. რე-ინტერპრეტაციის ფარდის გახევით სერვანტესი ახალ ხელოვნებას აძლევს დასაბამს, მისი დესტრუქციული აქტის ექო კი ყველა იმ რომანში ისმის და ხმიანობს, რომელიც ამ სახელის ღირსია. აი, ეს არის რომანის ხელოვნების საიდენტიფიკაციო ნიშანი.